Posts tonen met het label Vasten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Vasten. Alle posts tonen

dinsdag 4 maart 2014

9 maart 2014, 1e van de 40dagen Invocabit


Welkom bij Wat lezen we deze week!
Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.

Op belangrijke (feest)dagen worden uiteraard de vaste, bijbehorende Bijbelteksten gelezen, met kerst lezen we een van de versies van de geboorte van Jezus, met Pasen over de wederopstanding en met Pinksteren over de uitstorting van de Heilige Geest. Het rooster wordt gemaakt voor 3 jaar, A, B en C en om te voorkomen de kerken om de 3 jaar hetzelfde lezen wordt ook een alternatief leesrooster gemaakt

PERIODE
9 maart 2014, is de de zondag van de 40dagentijd of Vasten, zoals Katholieke de 7 weken voor Pasen en de Opstanding noemen. NB het zijn 46 dagen, maar de zondagen tellen niet mee. Het zijn weken van inkeer en bezinning, in de kerken zijn de voorgangers van de vieringen (deels) gehuld in het paars, als teken van inkeer boete en rouw.

In kerken wordt soms een verbeelding gemaakt van de 40dagentijd, of voor elke zondag apart net zoals de liturgische bloemschikkingen. 
 
Of er hangt (ook) een Hongerdoek. Dat is een thematische verbeelding voor de 40dagentijd gemaakt door de kerken. De Duitse hulporganisatie blies het Middeleeuwse gebruik 30 jaar geleden nieuw leven is en biedt elke 2 jaar een doek aan, meestal gemaakt door een kunstenaar/ares uit de derde wereld. 
Op DeBijbelin1000seconden/HONGERDOEK uitleg en voorbeelden van de opbouw van de verbeeldingen op een Hongerdoek. Vaak de wereld, mensen verbindt en God en Jezus centraal stelt. Soms verbeeldt het ook de verhalen die voor die 40dagentijd zijn gekozen.

40dagen vasten?
Katholieken vasten, maar niet zo stringent als moslims, eerder zoals de Protestanten die zich matigen. Dat vasten of matigen kan door bijvoorbeeld geen alcohol te drinken, niet te roken of snoepen, vleesloos of sober te eten of geen televisie te kijken.

Elke zondag heeft zijn eigen naam, deze week is het Invocabit, Latijn voor 'Roept hij Mij aan'. Het verwijst naar vers 15 van psalm 91 en het openingslied of introïtus op deze zondag. "Invocabit me et exaudiam eum cum ipso ero in tribulatione eruam
eum et glorificabo longitudine dierum implebo illum et ostendam ei
salutare meum".

"Roept hij Mij aan, dan antwoord Ik, is hij in angst en vreze,
dan kom Ik nog dat ogenblik om hem nabij te wezen."


Op You Tube: Het Introïtus "Invocábit me" door de schola van het Monastery of the Holy Cross in Chicago, USA. (9m17 ) met een gebed en toelichting in het Engels. Link youtube

Of op 24feb13 Een Gregoriaanse Introïtus door het Koor van St. Ignatius van Antiochië, Episcopale kerk in New York (City), VS. Douglas Keilitz op het orgel en koormeester. (3m30).

Of op 26feb12 ''Invocabit Me'' Concerto Chiesa di San Bevignate, Dirigent Franco Radicchia (Perugia, Italie) op 21Maart2009 (3m06)

Of op 13maart11, Invocabit op Introïtus - Invocabit me, met de tekst in het Duits. Choralschola Claustroneoburgensis. Cantorei Klosterneuburg (Priorij)
een Augustijns RK klooster in Klosterneuburg op de Leopoldsberg
aan de Donau, vlakbij Wenen in Oostenrijk. Gesticht in 1114 (2m39).

Er is geen Bach cantate voor deze zondag in de Stille tijd, de andere (Protestantse) naam voor de 40dagentijd. In leipzig waar Bach werkte noemde men het de gesloten tijd, Tempus Clausum (Latijn).

Concert tips
Desalniettemin wordt er flink gezongen, met een landelijke tournee van Jos van Veldhoven en de Nederlandse Bachvereniging van 12 tot 16maart.
Vrij7mrt14 om17uur in de Lutherse Kerk, Lutherse Burgwal 7-9, Den Haag. ''Widerstehe doch der Sünde'' (BWV 54). Uitgevoerd door Peter Kooij en het Koninklijk Bach Ensemble Conservatorium Link Bach op Vrijdag
Za8mrt14 om 16.30uur in/voor de Grote Kerk, Brink (Openluchtconcert) Hilversum. ''Jesus nahm zu sich die Zwölfe'' (BWV 22) Uitgevoerd door Cees van der Poel en het Kamerkoor Akkoord Link Cantate op de Brink
Zo9mrt14 om 19.30uur in de Petruskerk, Schependomlaan 85, Nijmegen. ''Wer nur den lieben Gott lässt walten'' (BWV 93) Uitgevoerd door Wouter van Haaften en het koor en orkest van de Nijmeegse Bachcantates. Link Nijmeegse Bachcantates
Zo9mrt14 om19uur in de Grote of Barbarakerk, Kerkstraat 4, Culemborg. “Herr Jesu Christ, wahr' Mensch und Gott'' (BWV 127) Uitgevoerd door Marijn Slappendel en de Barbaracantorij & Concerto da Fusignano Link Barbaracantorij
Zo9mrt14 om 10uur in de Grote kerk, Driebergen. ''Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit'' (Actus Tragicus BWV 106). Uitgevoerd doorMargo van Biezen en het Vocaal Ensemble Octagon + instrumentalisten Link Protestantse Kerk Driebergen
Zo9mrt14 om 19uur in de Pieterskerk, Pieterskerkhof, Leiden.''Christ unser Herr zum Jordan kam” (BWV 7) Uitgevoerd door Wouter Verhage en het Leids Cantate Consort. Link Stichting Ca ntate Leiden


Toernee Jos van Veldhoven en de Nederlandse Bachvereniging ''Wir danken dir, Gott, wir danken dir'' (BWV 29), ''Gott, man lobet dich in der Stille'' (BWV 120) en 2 Motenten: ''Sei Lob und Preis mit Ehren'' (BWV 231) en ''Ich lasse dich nicht'' (BWV 232).
12maart14 om 20.15uur in de Catharina Kerk,Stratumseind 2, Eindhoven.
13maart14 om 16 en 20 uur in de Geertekerk, Geertebolwerk, Utrecht.
14maart14 om 20.15uur in de Grote Kerk, Kerkplein, Naarden.
15maart14 om 14uur in de Martinikerk, Martinikerkhof, Groningen.
16maart14 om 15uur in het Muziekgebouw aan het IJ, (bij CS) Amsterdam.



TEKST(EN)
Op zondag is het de 1e van de 40dagen of de vasten en staan op het leesrooster: Genesis 2:15-3:9, Psalm 51 [Psalm 32], Romeinen 5:12-21 en Matteüs 4:1-11. Dat las ik 13maart11: Invocabit (zonder de Romeinen).

Maar op het alternatief leesrooster staan deze week weer 2 korte teksten: Psalm 118:24-29 en al Matteüs 21:6-9 (al) met de intocht in Jeruzalem. Er is wel een mooi verband tussen de psalmregels en de Mattheus regels namelijk:
Psalm 118:26 Gezegend wie komt met de naam van de HEER....27 Vier feest en ga met groene twijgen' en in Mattheus 21:8 Vanuit de menigte spreidden velen hun mantels op de weg uit, anderen braken twijgen van de bomen en spreidden die uit op de weg. 9 De talloze mensen die voor hem uit liepen en achter hem aan kwamen, riepen luidkeels: ‘Hosanna voor de Zoon van David! Gezegend hij die komt in de naam van de Heer. Hosanna in de hemel!’
Het alternatief leesrooster kiest dus voor een soort aankondiging, annunciatie van de intocht in Jeruzalem die met palmapsen op de 6e zondag wordt gevierd.


PSALM
Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. We lezen deze week psalm 118:24-29. In het Latijn heet de psalm Confitemini Domino naar de eerste regel 'Loof de Heer'.

Het is de favoriete psalm van de kerkdiensten, zondagochtend op RTL5 ''the Hour of Power'', positief, kapitalistisch, maar niet altijd commercieel succesvol Amerikaans Protestantisme.

Kunst tip: naar r27b en de link met Mattheus: een ikoon van Toos Zegers-Koenders voor Palmpasen. Link Ikonenatelier/intocht van Christus in Jeruzalem Zie ook de video voor een muziek kunst tip.

PSALM 118
24 Dit is de dag die de HEER heeft gemaakt,
laten wij juichen en ons verheugen.
25 HEER, geef ons de overwinning,
HEER, geef ons voorspoed.

26 Gezegend wie komt met de naam van de HEER.
Wij zegenen u vanuit het huis van de HEER.
27 De HEER is God, hij heeft ons licht gebracht.
Vier feest en ga met groene twijgen

tot aan de horens van het altaar.
28 U bent mijn God, u zal ik loven,
hoog zal ik u prijzen, mijn God.

29 Loof de HEER, want hij is goed,
eeuwig duurt zijn trouw.

In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Albert Koevoet uit Rotterdam op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Protestantse Gemeente Boles, Bolnes. De gemeente maakte een handreiking voor de 40dagentijd aan de hand van de teksten van het (alternatief) leesrooster: PGBolnes/Project-Veertigdagentijd2014 (pdf) Tijd: 9.30uur, voorganger Ds. Chr. Bartelink-van der Dool uit Ridderkerk. Leesrooster psalm 118:24-29 en Mattheus 21:6-9. Link PGBolnes en PGBolnes/Orde-van-dienst-zondag-9-maart14 (pdf) Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van ds A/M. De Hullu voor de GKV Apeldoorn Zuid op 29 november 2009, 2e Advent zondag over Psalm 118 Gezegend hij die komt psalm 118:26 Uit de preek: Heel Psalm 118 is een loflied voor de Here Jezus, maar speciaal vers 26. Waarom juist dit vers? Gezegend wie komt in de naam van de HEER. Wij zegenen u vanuit het huis van de HEER. Of je kunt ook, zoals in de nieuwe Bijbelvertaling zeggen: gezegend wie komt mét de naam van de HEER. … Je krijgt eerder de indruk dat het over een legeraanvoerder of een koning gaat die een zware strijd heeft gevoerd. Hij is de ik-figuur uit vers 5-21 ‘In mijn nood heb ik geroepen ‘HEER’! Hij is sterker dan de mensen. Ze sloten mij in, mijn vijanden, als een zwerm bijen. Maar God maakte mij sterker, hij gaf de overwinning. Bijna was ik gestorven, maar de HEER heeft me gered. Nu wil ik de tempelpoort binnengaan.’ En dan klinkt het antwoord vanuit de tempel: ‘Kom binnen! Gezegend die komt in de naam van de HEER!’ Het is de koning die zo wordt toegejuicht en ingehaald. Link GKVApeldoornzuid/Gezegend-hij-die-komt-psalm-118:26

Op You Tube: Veelstemmig Paasmotet "Hæc dies" van de Franse componist Jacquet of Mantua (1483-1559). Uitgevoerd door Het Notre Dame Choir (NYC) Hæc dies quam fecit Dominus; [This is the day which the Lord has made:]exsultemus, et lætemur in ea. [let us be glad and rejoice in it.]
—chant verse— 
 Confitemini Domino, quoniam bonus, [Give thanks to the Lord, for he is good;]quoniam in sæculum misericordia ejus. [for his steadfast love endures forever!] Psalm 118:24-29. (9m32) Link youtube


MATTHEUS
Mattheus is het 1e boek van het Nieuwe Testament. Het is een van de vier evangelies met de verhalen over het leven en sterven van Jezus. In de evangelies komen verhalen soms meerdere malen voor, soms identiek soms een beetje anders. Het verhaal van de intocht in Jeruzalem komt in alle evangelies voor: Marcus 11:1-11, Lucas 19:28-38 en Johannes 12:12-19. Het verhaal van het ezeltje staat ook in Marcus 11:1-9 en Lucas 19:28-36 en in Johannes met een verwijzing naar het Oude Testament. 14 Jezus zag een ezel staan en ging erop zitten, zoals geschreven staat: 15 ‘Vrees niet, Sion, je koning is in aantocht, en hij zit op een ezelsveulen.’ Dat staat in Zacharia 9:9 'Nederig komt hij aanrijden op een ezel, op een hengstveulen, het jong van een ezelin'. Johannes vervolgt 12:16 Zijn leerlingen begrepen dit aanvankelijk niet, maar later, toen Jezus tot majesteit verheven was, herinnerden ze zich dat dit over hem geschreven stond, en dat het zo ook gebeurd was.

Kennis tip: Er is een legende dat ezeltjes een kruis op hun rug hebben als aandenken aan het ezeltje dat Jezus Jeruzalem binnendroeg en bij hem bleef tot de kruisiging. Het kruis op de schouderbladen van een ezel is de schaduw van het kruis. Link Quartermoonranch/carolynsarticlesandstories

Kennis tip2: Ezels zijn eenhoevig en verboden (te eten) voor Joden. Maar het enige dier in de Bijbel dat kan praten is een ezel. In Numeri 22:30 sprak de ezelin van Bileam ‘Wat heb ik u gedaan, dat gij mij nu driemaal geslagen hebt?” Balak, de koning der Moabieten, had Bileam gevraagd de Joden (uit Egypte) te vervloeken. Bileam ging met de koning mee op zijn ezelin. De ezelin zag de engel der Here met uitgetrokken zwaard en week uit de weg, tot driemaal toe. Bileam sloeg het beest met een stok. Toen sprak de ezelin. Link Volkoomen/ezel/onager

Matteüs  21: 1-17
(Intocht in Jeruzalem)

(1 Toen ze Jeruzalem naderden en bij Betfage op de Olijfberg kwamen, stuurde Jezus er twee leerlingen op uit. 2 Zijn opdracht luidde: ‘Ga naar het dorp dat daar ligt. Vrijwel direct zullen jullie er een ezelin zien, die daar vastgebonden staat met haar veulen. Maak de dieren los en breng ze bij me. 3 En als iemand jullie iets vraagt, antwoord dan: “De Heer heeft ze nodig.” Dan zal men ze meteen meegeven.’ 4 Dit is gebeurd opdat in vervulling zou gaan wat gezegd is door de profeet: 5 ‘Zeg tegen Sion: “Kijk, je koning is in aantocht, hij is zachtmoedig en rijdt op een ezelin en op een veulen, het jong van een lastdier.”’)

6 De leerlingen gingen op weg en deden wat Jezus hun had opgedragen. 7 Ze brachten de ezelin en het veulen mee, legden er mantels op en lieten Jezus daarop plaatsnemen. 8 Vanuit de menigte spreidden velen hun mantels op de weg uit, anderen braken twijgen van de bomen en spreidden die uit op de weg. 9 De talloze mensen die voor hem uit liepen en achter hem aan kwamen, riepen luidkeels: ‘Hosanna voor de Zoon van David! Gezegend hij die komt in de naam van de Heer. Hosanna in de hemel!’

In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Els Wouters uit Tilburg op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel
Mattheus is het 1e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Protestantse Kerk Hoogeveen, Oosterkerk Leeuweriklaan 35, Hoogeveen. Routekaart Tijd: 9.30uur, voorganger ds. Jan Ros 9 maart is de eerste zondag van de veertigdagentijd. Meestal is dan het thema de verzoeking van Jezus in de woestijn. We volgen met de kinderen van de nevendienst en de jongeren van de tienerkerk dit jaar echter een alternatief leesrooster. Het overkoepelende thema van dit project heet ‘Zoek de stilte’. De lezingen voor deze zondag zijn Psalm 118, 24-29 en Matteüs 21, 6-9.Link Oosterkerk.PKNHoogeveen
Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Ds. T. Koster voor de Gereformeerde Kerk te Ouddorp over 'De Koning op een ezel? (Mattheüs 21:1-11) Link Kerken.com

Op You Tube: Animatie van een zingende ezel, na de wederopstanding van Jezus Donkey Ollie is happy after Jesus reassures him that Jesus has come back from the dead and that death has had no power over him. Ollie sings a song of praise and adoration to Jesus about how Jesus is the one who laid down His life so that Donkey Ollie might go on! (2m52). Link youtube
Al zijn avonturen op youtube (2uur 26min)
NB Ik vind het een beetje griezelig dat het ezeltje wit en zichtbaar anders is, maar witte ezels komen wel voor. Op Sardinië in het Asinara Park (endemisch volgens Wikipedia) en in Oostenrijk Hongarije in het NationaalPark Neusiedler in Seewindler. Ik kwam er een keer een tegen hier om de hoek, heel mooi en bijzonder om te zien.


GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd in Mattheus 6:9-13. Deze keer kies ik voor een 7 wensen gebed:

1. Onze Vader liefde wees door ons nabij.
2. Doordring ons bestaan.
3. Breng rust in ons gemoed zoals in ons wezen.
4. Bemoedig ons dagelijks.
5. Gun ons het goede zoals ook wij anderen het goede gunnen.
6. Behoed ons voor verblinding.
7. Verlos ons van verstarring.
Want ons hart komt tot rust als het rust in U. 


VOLGENDE WEEK
16 maart 2014, 2e van de 40dagentijd of Reminiscere

Exodus 24:12-18
Psalm 33:12-­22
Brief aan de Filippenzen 3:7‐14
Matteüs 17:1‐9
Dat las ik op 20maart11 zonder Filippenzen.

Op het alternatief leesrooster Jeremia 7:1-11 en we lezen verder in Matteüs 21:10-17

Contact: Reactie en opmerkingen graag naar
watlezenwedezeweek @ yahoo.com


maandag 11 februari 2013

17 februari 2013, 1e zondag van de 40 dagentijd

Welkom bij Wat lezen we deze week!
Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.


PERIODE
17 februari 2013 is de 1e zondag van de 40 dagentijd (Protestant) of de Vasten (Rooms Katholiek) voor Pasen (dit jaar op 31 maart). Het zijn eigenlijk 46 dagen, maar de zondagen worden niet meegeteld en traditioneel wordt op die dagen ook niet gevast.

In het Oude Testament wordt ook al gevast, ook 40 dagen. Door Mozes in Exodus 34:28) toen hij de 10 geboden kreeg en uitbeitelde en door Elia in 1 Koningen 19:8 8 waarin hij nadat hij door een engel gevoed is veertig dagen en veertig nachten door de woestijn liep naar de berg Horeb. Ook -tevergeefs- door koning David om zijn eerste zoon met Batseba te sparen (2 Samuël 12:16-18), door de profeet Daniël om Gods vergeving af te smeken voor Jeruzalem (Daniël 9:3), in Esther 4:3 en 16 door de Joden als ze bedreigd worden door Haman en in Jona 3:6-10 door de bedreigde mensen van Nineve. De profeet Ezra roept op tot vasten 8:21 'Daar bij het Ahawakanaal riep ik op tot een vasten, om ons te verootmoedigen voor onze God, en hem te smeken om een voorspoedige reis voor onszelf, voor onze kleine kinderen en voor al onze bezittingen.' In psalm 35 en 109:24 wordt ook gevast, met slappe knieën en tot op het bot vermagerd.

In het Nieuwe Testament vast Jezus nadat hij door Johannes gedoopt is en vervuld door de Geest in de woestijn als hij door de duivel op de proef wordt gesteld (Lucas 4:1-13). Deze tekst lezen wij deze week.
NB Jezus werd verweten dat de leerlingen van Johannes veel vaker vasten dan zijn apostelen die er maar op los aten en dronken! (Lucas 5:33). Ook de schriftgeleerden, de Farizeëers vasten vaak.

De gebruikte kleur in de kerk is paars, teken van inkeer boete en rouw. Vaak wordt een ''verbeelding'' van de 40dagentijd (thema) gemaakt of er wordt een hongerdoek voor het altaar opgehangen. Hongerdoeken werden al in de Middeleeuwen gemaakt met taferelen uit het lijden van Christus en de martelwerktuigen. In de jaren 70, tijdens de bevrijdingtheologie veranderde dit en werden voorstellingen van arme, hongerige en onderdrukte mede-gelovigen in de derde wereld populair. Deze hongerdoeken (van Misereor) zijn vaak vervaardigd door derde-wereldkunstenaars. Bron: Dederdekerk/hongerdoeken

Kunst tip: Hongerdoek uit Bolivia van de Duitse organisatie Misereor 'Hoeveel broden heb je?' De doek is gemaakt door de in Bolivia wonende, Sloween Ejti Stih op basis van verhaal van de broodvermenigvuldiging (Marcus 6). Link Hongerdoek2013

Moderne devotie
In deze periode bereiden gelovigen zich mentaal en fysiek voor op de komende vieringen over de kruisiging en de wederopstanding van Jezus. Hierdoor zijn alle zonden vergeven. De voorbereiding op Pasen kent vele varianten: sober eten of leven (geen TV), niet roken, geen alcohol, geen snoep (kinderen bewaren het in een trommeltje), soms zelfs 'ontslakken' met een groente- en fruitsap dieet of heel modern: niet internetten, pc spelletjes doen of op social media.

Geen Bach cantates voor deze zondag want de 40dagentijd is de Stille tijd, bij inkeer hoort geen vrolijke Bach barok muziek. Alleen voor Oculi, de 3e zondag van de 40dagentijd vermelden Eduard van Hengel en Bozar* een cantate "Widerstehe doch der Sünde” (BWV 54) * Bozar heeft de wikipedia pagina's gemaakt voor de Bachcantates in het (komend) kerkelijk jaar.

Concert tips
De kerkelijke cantorijs laten zich niet weerhouden in zingen deze zondag:
za16feb13 om 19uur in de Grote Kerk op de Groet Markt, Vlaardingen. Cantate 'Es wartet alles auf dich', BWV 187. Door Bas van Houte / Vocaal Ensemble Schiedam & Westnederlands Bachorkest Link Stichting Cantates Grote Kerk Vlaardingen
zo17feb13 om 19uur Laurenskerk, Grotekerkplein Rotterdam. Cantate 'Aus der Tiefen rufe ich, Herr, zu dir' BWV 131 en Mendelssohn 'Denn er hat seinen Engeln befohlen'. Door Wiecher Mandemaker en de Laurenscantorij & -Bachorkest. Gratis met collecte na afloop. Link Laurenscantorij
zo17feb13 om 19uur Pieterskerk, Pieterskerkhof, Leiden. Canate 'Ich hab in Gottes Herz und Sinn' (30min) met hobo d’amore I & II, strijkers en sopraan Esther Burgstra, tenor: Henk Gunneman, bas: Hans Scholing. BWV 92 Motet Igor Stravinsky's Pater Noster. Met Wolfgang Lange en het Gelders Bach Collegium Link Gelders Bach Collegium
zo17feb13 om 19.30 uur Pauluskerk, Brink, Baarn. Cantate 'Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt' BWV 18. Door Bas Ramselaar / Bach Cantorij Baarn & orkest Link Bach Cantorij Baarn

TEKSTEN
Het thema deze week is deels vasten, maar Mozes komt 2 keer voorbij: in Deuteronomium en geciteerd in de brief van Paulus aan de Romeinen. De eerste van de tien geboden uit Deuteronomium wordt door Jezus herhaald tegen de duivel die hem op de proef stelt, maar ook in de psalm r10. De psalm herinnert eraan dat God zijn volk uit Egypte en slavernij bevrijd, net als in het gebod om sabbat, een rustdag te houden en dat slaven die ook nodig hebben.

Deuteronomium 5:6-21
Psalm 81
Romeinen 10:8-13
Lucas 4:1-13

Tussentijds 147
Het waren tien geboden
die God schreef in de steen
en vier maal tien is veertig,
het tijdperk van de Geest,
en al die tijd is Mozes
met God alleen geweest.

Op zondagochtenden op radio 5 van 9-9.30 uur in het programma Woord op Zondag de serie op weg naar Pasen uit met de teksten van het oecumenisch leesrooster. Prof. dr. Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Nieuwe Testament aan de Vrije Universiteit Amsterdam. (NCRV). Link woordopzondag


DEUTERONOMIUM
Deuteronomium is het 5e boek van het Oude Testament. Het bevat de wetten en regels uit Exodus nogmaals, letterlijk betekent deutero tweede en (Mozes) herhaalt de wetten zoals de tien geboden. Dit gebeurt letterlijk in Deuteronomium 5:6-21 dat wij vandaag lezen.

Kunst tip: De tien geboden in het Hebreeuws gebeiteld in stenen tafelen. Link thecripplegate

DEUTERONOMIUM 5:6-21
De 10 geboden
6 ‘Ik ben de HEER, uw God, die u uit Egypte, uit de slavernij, heeft bevrijd.
7 Vereer naast mij geen andere goden.
8 Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hier boven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde. 9 Kniel voor zulke beelden niet neer, vereer ze niet, want ik, de HEER, uw God, duld geen andere goden naast mij. Voor de schuld van de ouders laat ik de kinderen boeten, en ook het derde geslacht en het vierde, wanneer ze mij haten; 10 maar als ze mij liefhebben en doen wat ik gebied, bewijs ik hun mijn liefde tot in het duizendste geslacht.
11 Misbruik de naam van de HEER, uw God, niet, want wie zijn naam misbruikt laat hij niet vrijuit gaan.
12 Neem de sabbat in acht, zoals de HEER, uw God, u heeft geboden; het is een heilige dag. 13 Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, 14 maar de zevende dag is een rustdag, die gewijd is aan de HEER, uw God; dan mag u niet werken. Dat geldt voor u, voor uw zonen en dochters, voor uw slaven en slavinnen, voor uw runderen, uw ezels en al uw andere dieren, en ook voor vreemdelingen die bij u in de stad wonen; want uw slaaf en slavin moeten evengoed rusten als u. 15 Bedenk dat u zelf slaaf was in Egypte totdat de HEER, uw God, u met sterke hand en opgeheven arm bevrijdde. Daarom heeft hij u opgedragen de sabbat te houden.
16 Toon eerbied voor uw vader en uw moeder, zoals de HEER, uw God, u heeft geboden. Dan wordt u gezegend met een lang leven en met voorspoed in het land dat de HEER, uw God, u geven zal.
17 Pleeg geen moord.
18 Pleeg geen overspel.
19 Steel niet.
20 Leg over een ander geen vals getuigenis af.
21 Zet uw zinnen niet op de vrouw van een ander, en laat evenmin uw oog vallen op zijn huis, of op zijn akker, zijn slaaf, zijn slavin, zijn rund of zijn ezel, of wat hem ook maar toebehoort.’
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst Deuteronomium

Liever luisteren?
Mijn leuke oud-collega Dick van Dijk op voorleesbijbel. Of ga naar downloadbijbel Deuteronomium is het 5e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Protestantse Kerk Eijsden, Wilhelminastraat 1, Eijsden. Tijd 10uur, voorganger Ds. Ruud Foppen. Teksten: Deuteronomium 5:6-21; Lucas 4:1-13. Thema Wat zoek je in de woestijn? Wat ontdek je in de woestijn van het leven? Dat je alles achter je kunt laten; alles wat je lief is, tot en met je eigen leven? Onthechting, een stilte die zich vult en daarin niets om je zorgen over te maken. Ook niet over de dingen die je met veel toeters en bellen worden voorgespiegeld. Niets om je aan vast te houden. Opruiming. Je oude rugzak moet eerst leeg, anders is er geen ruimte voor een nieuwe reis. Gesterkt door de Geest, vertelt Lucas, terug naar de mensenwereld. Het is niet de rust na zware arbeid, het is de zware arbeid die volgt uit de stille strijd. Maar wat is er gewonnen? Een forse boterham, macht en roem, zelfs als godenzoon aangesproken worden: wie wil dat nou niet? In deze dienst vieren we tevens de maaltijd van de Heer. Link pkn-eijsden Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van ds W.M. Dekker (?) voor Hervormd Mastenbroek-'s Heerenbroek zd over de 10 geboden (niet gekoppeld aan de 40dagentijd). NB serie over alle 10! Link pdf hervormdmastenbroek

Op You Tube: IKON de Bijbel in een notendop Deuteronomium Veertig jaar door de woestijn reizen is een hele tijd. Daarom geeft Mozes een korte samenvatting van zijn reis en geeft meteen de geboden mee. (34sec). Link youtube


PSALM
Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. We lezen deze week psalm 81 een psalm van Asaf op de onbekende wijs van de Gaïtische. In het Latijn heet de psalm 'Exultate Deo'

Kunst tip: 'Exultate Deo' door Giovanni Pierluigi da Palestrina (1525-1594). Motet voor 5 stemmen van psalm 81 (80), maar alleen de muziek om mee te zingen, een upload door Choirparts met de tekst in het Latijn, de correcte uitspraak en een Engelse vertaling. Uitvoerende worden niet vermeld. (2m11) Link youtube

Uitvoering door een heel koor: St. Laurentius uit Noorwegen in 2011 (2m50) Link youtube

PSALM 81
1 Voor de koorleider. Op de wijs van De Gatitische. Van Asaf.
2 Jubel voor God, onze sterkte,
juich voor de God van Jakob,
3 zing een lied en sla de tamboerijn,
speel op de harp en de lieflijke lier,
4 blaas op de ramshoorn bij nieuwemaan
en bij vollemaan voor onze feestdag,

5 want dat is een opdracht aan Israël,
een voorschrift van Jakobs God.
6 Daartoe verplichtte hij Jozef,
toen hij optrok tegen Egypte.

Onvermoede woorden hoor ik zeggen:
7 ‘Ik nam de last van je schouder,
je hand raakte geen draagkorf meer aan.
8 Riep je om hulp, ik redde uit de nood
en gaf antwoord uit het duister van de donder.
Ik stelde je op de proef bij het water van Meriba: sela

9 “Hoor, mijn volk, ik moet je vermanen,
Israël, luister naar mij.
10 Laat geen andere god bij je toe,
buig je niet voor een vreemde god,
11 ik ben de HEER, je God,
die je wegleidde uit Egypte –
open wijd je mond, ik zal hem vullen.”

12 Maar mijn volk luisterde niet,
Israël wilde niet van mij weten.
13 Toen liet ik hen begaan,
koppig volgden zij hun eigen inzicht.

14 Ach, wilde mijn volk maar horen,
wilde Israël mijn wegen maar volgen.
15 Spoedig zou ik zijn vijanden vernederen,
zou mijn hand zich keren tegen zijn belagers.

16 Wie de HEER haten, zouden kruipen voor zijn volk,
dat zou voor altijd hun lot zijn.
17 Maar Israël zou hij voeden met de edelste tarwe –
ja, jou zou ik spijzigen met honing uit de rots.’
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Hennie Bruinsma uit Rotterdam op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Niet gevonden, de Katholieken lezen deze zondag psalm 91. Kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van de Stichting Petrus Canisius voor Sacramentsdag juni 2009. Petrus Canisius is de enige heilige Nederlander met een plaats op de kalender van de universele kerk. Zijn leven lang (1521 - 1597) verspreidde hij het Woord van God via de toen pas ontdekte en volop toegepaste boekdrukkunst. Link preken

Of van Aurelius Augustinus van Hippo (354-430) in het Engels Augustine-Psalms

Op You Tube: "Sing Joyfully" door William Byrd naar psalm 81, gezongen door Quire Cleveland, gedirigeerd door Peter Bennett. Début concert in St. John's Cathedral in Cleveland, VS. (3m03) Link youtube


De brief aan de ROMEINEN
Brief aan de Romeinen van Paulus is het 6e boek van het Nieuwe Testament. Paulus schreef de brief aan de gemeente in Rome uit Korinthe circa 56. Hij kondigt zijn bezoek op en geplande doorreis naar Spanje aan. In de brief is een belangrijk thema of er verschillen zijn tussen van oorsprong Joodse en niet Joodse Christenen, want hier zijn wat spanningen over in Rome. Ons stukje van deze week gaat hierover. Paulus, van oorsprong Joods, gelooft en hoopt dat ook Joden gered worden, door ook Christen te worden.

Paulus citeert Mozes en legt uit wat dit betekent na de komst van Jezus. Iedereen, joden en niet joden wordt gerechtvaardigd door het geloof (een keuze, of iets wat je overkomt) en wordt gered door het geloof te belijden. Je moet er dus wel wat voor doen. Op wikipedia/belijdenis van het geloof een artikel over de rol en het belang van belijden en belijdenis.

Kunst tip: Paulus aan zijn schrijftafel toegeschreven aan Jacob Gerritsz Cuyp (1626), maar volgens de bezitter het Rijksmuseum, anoniem 1699) Illustratie bij een boekrecensie van Pieter K. Baaij's De Farizese Paulus” waarin hij de joodse achtergrond van Paulus belangrijker acht dan zijn ’hellenistische (Griekse)' opvoeding bij de interpretatie van zijn brieven?
Link RefDagblad_Paulus (niet op zondag) of geheugenvannederland

Voor een bijbelstudiegroep van dominee Robert-Jan van Amstel zocht Hans Onderwater, een twaalftal portretten van Paulus: Portretten van Paulus.

ROMEINEN 10:8-13
8 Maar vervolgens zegt Mozes: ‘Het woord is dicht bij u, in uw mond en in uw hart’ – en dat betekent: de boodschap van het geloof die wij verkondigen, is dicht bij u. 9 Als uw mond belijdt dat Jezus de Heer is en uw hart gelooft dat God hem uit de dood heeft opgewekt, zult u worden gered. 10 Als uw hart gelooft, zult u rechtvaardig worden verklaard; als uw mond belijdt, zult u worden gered. 11 Want de Schrift zegt: ‘Wie in hem gelooft, komt niet bedrogen uit.’ 12 En er is geen onderscheid tussen Joden en andere volken, want ze hebben allen dezelfde Heer. Hij geeft zijn rijke gaven aan allen die hem aanroepen, 13 want er staat: ‘Ieder die de naam van de Heer aanroept, zal worden gered.’
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Bas van Dam uit Hoogvliet op voorleesbijbel
Of ga naar downloadbijbel Romeinen is het 6e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Oud Katholieke Kerk van Amsterdam, Ruysdaelstraat 39, Amsterdam. Tijd: 10-11:15 uur. Voorganger: Peter-Ben Smit. Teksten Deuteronomium 5,6-21, Romeinen 10:8-13 en Lukas 4:1-13 (382). Link Amsterdam.okkn Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preekaanwijzing, bijna een gedicht met voetnoten naar het koine Grieks op de site Schriftlezing van de Dirk Monshouwer Stichting. Bij Romeinen 10:8-13 'Waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over' met o.a. In het hart immers is het vertrouwen7 tot gerechtigheid, maar met de mond komt men er voor uit 8 tot behoud. Link Schriftlezing

Op You Tube: De EO liet eind 2012 onderzoeken Hoe Christenen in Nederland hun geloof leven (en uitdragen). Zoethouder of Smaakmaker? Op de site de pfd PP EOLeefjeGeloofinNederland Een voorproefje in een uitzending met Andries Knevel EO/door-de-wereld (13m32), of een video met een samenvatting van de resultaten. Link EO/presentatie-leef-je-geloof-onderzoek-2012


LUCAS
Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament. Het is een van de vier evangelies met de verhalen over het leven en sterven van Jezus. In de evangelies komen verhalen soms meerdere malen voor, soms identiek soms een beetje anders. Dit verhaal komt ook voor bij Mattheus 4:1-11 en Marcus 1:12-13. In Wikipedia/Verzoeking_van_Christus de verschillen en overeenkomsten tussen de teksten.

Het is een bekend vaak verbeeld verhaal van Jezus die na zijn doop, vervuld van de Geest, 40 dagen de woestijn intrekt, niet eet of drinkt en dan door de duivel op de proef wordt gesteld met de uitdaging verander die steen in brood. Jezus antwoord: r4 ‘Er staat geschreven: 'De mens leeft niet van brood alleen'. In de Naardense Bijbel staan hier altijd de verwijzingen bij ook hier: Deuteronomium 8:3 U hébt zijn macht leren kennen: hij liet u honger lijden en gaf u toen manna te eten, voedsel dat u nooit eerder had gezien en uw voorouders evenmin. Zo maakte hij u duidelijk dat een mens niet leeft van brood alleen, maar van alles wat de mond van de HEER voortbrengt. De titel van dit stukje is Vergeet de Heer niet in tijden van voorspoed. (GNB)

Kunst tip: De verzoeking van Jezus door de duivel, erg woestijnig ziet het er trouwens niet uit 'Augustinus, La Cité de Dieu', Boek I-X (vertaling uit het Latijn door Raoul de Presles) met Maître François (verluchter), Parijs, circa 1475-1480. Gemaakt voor Jacques d'Armagnac, Hertog van Nemours (gest. 1477) en voortgezet voor Philippe de Commines (1447-1511) Nu in de Koninklijke Bibliotheek Meermano Westreenianum Den Haag, cat nr 10a11 folio 423r. Link Memosyne

Op de site van de Oud Katholieke Kerk in Culemborg staat ook een mooie verzoeking van Jezus in een lat Middeleeuws Bourgondisch (?) getijdenboek, maar zonder bronvermelding. Link Culemborg.okkn

Lucas 4:1-13
Jezus door de duivel op de proef gesteld1 Vervuld van de heilige Geest trok Jezus weg van de Jordaan, en geleid door de Geest zwierf hij veertig dagen rond in de woestijn, 2 waar hij door de duivel op de proef werd gesteld. Al die tijd at hij niets, en toen de veertig dagen verstreken waren, had hij grote honger. 3 De duivel zei tegen hem: ‘Als u de Zoon van God bent, beveel die steen dan in een brood te veranderen.’ 4 Maar Jezus antwoordde: ‘Er staat geschreven: “De mens leeft niet van brood alleen.” 5 Toen bracht de duivel hem naar een hooggelegen plaats en liet hem in een en hetzelfde ogenblik alle koninkrijken van de wereld zien. 6 De duivel zei tegen hem: ‘Ik geef u de macht over dat alles en ook de roem die ermee gepaard gaat, want ik kan daarover beschikken en ik geef het aan wie ik wil; 7 als u in aanbidding voor mij neervalt, zal dat allemaal van u zijn.’ 8 Maar Jezus antwoordde: ‘Er staat geschreven: “Aanbid de Heer, uw God, vereer alleen hem.”’ 9 De duivel bracht Jezus naar Jeruzalem en zette hem op het hoogste punt van de tempel, en hij zei tegen hem: ‘Als u de Zoon van God bent, spring dan naar beneden. 10 Want er staat geschreven: “Zijn engelen zal hij opdracht geven om over u te waken.” 11 En ook: “Op hun handen zullen zij u dragen, zodat u uw voet niet zult stoten aan een steen.”’ 12 Maar Jezus antwoordde: ‘Er is gezegd: “Stel de Heer, uw God, niet op de proef.”’ 13 Toen de duivel Jezus aan al deze beproevingen had onderworpen, ging hij voor een tijd bij hem vandaan.
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Rob Wolthuis uit Tilburg op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Lutherse kerk in Den Haag, Lutherse Burgwal 7-9 Den Haag. Tijd 10.15uur, Ds. van Rouendal. Teksten Deuteronomium 5:6-21, Romeinen 10:8-13, Lucas 4:1-13. Link Luthersdenhaag Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Marieke Brouwer op 21feb2010 voor Evangelisch Luthers Amsterdam over Deuternomium en Lucas. 'Johannes Climacus, één van de woestijnvaders zegt over vasten: “het damt de stroom van de rede in, stilt de onrust, het neemt de gehoorzaamheid onder zijn hoede, het sust de sluimer, geneest het lijf, bevredigt de ziel.’ … 'Tertullianus, een andere kerkvader schrijft: ‘het vasten maakt dat een mens deel krijgt aan verborgen dingen’. MB Het brengt ons in de nabijheid van God en laat ons God en zijn geheimenissen helderder zien. Link LuthersAmsterdam

Verslag van een preekvoorbereiding bijeenkomst met ds Jan Visser van de Protestantse gemeente “Lux Mundi” te Lexmond Link dsjanvisser

Op You Tube: Lent Cartoon over Jezus 40 dagen in de woestijn met muziek in het Engels How He loves us door (5m16) Link youtube


GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd. Deze keer een lied (als een gebed) door Willem Barnard.

Een mens te zijn op aarde
in deze wereldtijd,
is komen uit het water
en staan in de woestijn,
geen god onder goden,
geen engel en geen dier,
een levende, een dode,
een mens in wind en vuur.
Een mens te zijn op aarde
in deze wereldtijd,
dat is de dood aanvaarden,
de vrede en de strijd,
de dagen en de nachten,
de honger en de dorst,
de vragen en de angsten,
de kommer en de koorts.

Gij die ons hebt geschapen,
die dood en leven scheidt,
het goede van het kwade,
leer ons in deze tijd
de mensen niet te haten,
de goden te weerstaan,
dan wonen wij op aarde
voortaan in vredesnaam.
Bron: culemborg

VOLGENDE WEEK
24 februari 2013, 2e van de 40 dagen

Exodus 34:27-35
Psalm 27:7-14
1 Korintiërs 13:1-13
Lucas 9:28-36
Gezang 99