Posts tonen met het label Fra angelico. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Fra angelico. Alle posts tonen

dinsdag 27 december 2011

Nieuwjaarsdag 1 jan 2012

Welkom bij wat lezen we deze week?
Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.


PERIODE

Het is de eerste dag en de eerste zondag van het nieuwe jaar en de zondag 'Naamgeving en Besnijdenis'. 8 dagen na de geboorte worden joodse jongetjes besneden en krijgen zij een naam. Het staat 'allemaal' in 1 regel beschreven in Lucas 20:21. Dat Jezus deze naam zou krijgen wisten we al van de aankondiging door de engel in Lucas 2:26-38 (dat wij lazen op 18dec11. In Handelingen zegt Petrus dat de naam van Jezus de vele bekeringen na Jezus kruisiging (en het missiewerk van de apostelen) tot stand brengt.

Kunst tip: Fra Angelico (1395-1455) de 'Armadio degli Argenti' (zilveren kist) circa 1450. Het leven van Jezus in 9 beelden vanaf zijn stamboom (?) en de annunciatie tot en met de opdracht in de tempel (op 12-jarige leeftijd). Tempera on panel. Museo di San Marco, Florence, Italy. Link abcgallery Angelico of wga angelico armadio


De Bach cantates voor Nieuwjaar -als dat op zondag valt- zijn "Singet den Herrn ein neues Lied" (BWV 190), "Jesu, nun sei gepreiset" (Koraalcantate BWV 41), "Herr Gott, dich loben wir" (BWV 16), "Gott, wie dein Name, so ist auch dein Ruhm" (BWV 171), "Fallt mit Danken, fallt mit Loben" (uit het Weihnachtsoratorium BWV 248/4) en "Lobe den Herrn, meine Seele" (BWV 143). Lucas 2:21 over de naamgeving van Jezus (BWV 171) en vast ook Psalm 96 en 98 (BWV 190).

Op You Tube: JS Bach, Coraal van de Cantate 41 “Jesu nun sei gepreiset” zonder bronvermelding (7m47). Link youtube

Eigenlijk is de cantate een (smeekgebed) voor een goed nieuwjaar:

Jesu, nun sei gepreiset
Zu diesem neuen Jahr
Für dein Güt, uns beweiset
In aller Not und G'fahr,
Dass wir haben erlebet
Die neu fröhliche Zeit,
Die voller Gnaden schwebet
Und ewger Seligkeit;
Dass wir in guter Stille
Das alt Jahr habn erfüllet.
Wir wolln uns dir ergeben
Itzund und immerdar,
Behüte Leib, Seel und Leben
Hinfort durchs ganze Jahr!

Bron en volgende coupletten: webdocs.cs.ualberta


Concert tip

Ondanks dat de Bachcantates alleen voor dit bijzondere nieuwjaar op zondag zijn, heb ik geen concerten gevonden. Wel 'Bach, Colonna, Purcell en Sweelinck' in de Nieuwekerk in Amsterdam op Nieuwjaarsdag om 15uur. Met bas-bariton Harry van der Kamp. Kaarten 10euro, warme wijn in de pauze. NB In de Nieuwe Kerk is nu de tentoonstelling 'Jodendom: een wereld vol verhalen'. Link nieuwekerk orgelconcerten


Op de radio
op Nieuwjaarsdag om 14uur in 'Nuovo Musiche' Bach motetten waaronder BWV 225 “Singet dem Herrn ein neues Lied” Link concertzender

Op TV op Nieuwjaarsdag om 11.30uur, Ned2 Kerkdienst vanuit Evangelisch Centrum "De Schuilplaats" in Ede met Ds. Aart de Goede Link zendtijdvoorkerken



TEKSTEN

Deze week is het thema zegeningen naar de naamgeving en besnijdenis van Jezus op de 8e dag na zijn geboorte Lucas 2:21 (zoals alle Joodse jongetjes). Dat is toevallig bij ons Nieuwjaarsdag. In Numeri de priesterzegen, de psalm is een lofpsalm: 'God kroont de mens met glorie en eer'. Met een opvallende verwijzing naar 'de stem (mond) van de kinderen, de allerkleinsten zuigelingen)' in r3. In Handelingen is volgens Petrus (alleen) de naam van Jezus verantwoordelijk voor de wonderen en de bekeringen.

Numeri 6:22-27

Psalm 8

Handelingen 4:8-12

Lucas 2:21

Tussentijds 211


NUMERI

Numeri is het 4e boek van het Oude Testament. Het is genoemd naar de 2 volkstellingen (net als bij de geboorte van Jezus) die plaatsvinden voor de reis in de Sinai en aan het einde. Het vertelt wat er tijdens de reis door de Sinai gebeurde en geeft voorschriften aan de mensen. Onder andere over 'onreinheid', waarschijnlijk 'besmettelijkheid' en dat onreine mensen weg moeten worden gestuurd in Numeri 5. Bizar, maar ongevaarlijk lijkt me, de 'ontrouwtest' voor vrouwen in Numeri 5: (11)12-31. In Numeri 6 hoe je rein wordt om een gelofte af te leggen. Het stukje dat wij lezen heet 'De Priesterzegen', Mozes vertelt Aaron en zijn zonen hoe ze mensen moeten zegenen. Een prachtige (gekozen) zegen voor Nieuwjaarsdag.

In de Bijbel staan nog meer zegeningen, maar zoals de priesterzegening, voor een groep of gemeente, alleen in het Nieuwe Testament volgens de site van wilsonmar. (Daar staan ze met bronvermelding).

Kunst tip: Op 'Bijbel en Cultuur' een drukkersmerk met de priesterzegen in het colofon (fol. 199 verso) van het boek 'Sefer Josippon'. Gedrukt in 1841 in Calcutta door El'azar ben Mari Aharon Sa'adja Iraqi ha-Kohen. Onder het drukkersmerk de naam van de drukker: El'azar ben Mari Aharon Sa'adja Iraqi ha-Kohen. Nu in de Valmadonna Trust LibraryLonden, VK. Link bijbelencultuur

of

Kunstip: 'Aaron's priesterzegen' in de 'Ratner Bible', een werk in uitvoering van Phillip Ratner Link ratnermuseum In een powerpoint staan meer werken op doek (niet deze?). Er is ook een boek 'Genesis', 'Exodus' en 'Heroes' met sculpturen. Song of Songs (psalmen?) zijn in zwart-wit.


NUMERI 6:22-27

22 Dan spreekt de Ene tot Mozes en zegt:

23 spreek tot Aäron en tot zijn zonen en zeg:

zo zult ge de zonen Israëls zegenen;

door tot hen te zeggen:

24 de Ene zal je zegenen en je bewaken!

25 de Ene laat zijn aanschijn tot je oplichten

en is je genadig!

26 de Ene heft zijn aanschijn tot je op

en legt op jou vrede!

27 Leggen zullen ze mijn naam

op de zonen Israëls; ik zal hen zegenen!

In de naardensebijbel vertaling ZoekNumeri → 6

Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.


Liever luisteren?

Else Griffioen, Theologe uit Rotterdam op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Numeri is het 4e boek van het Oude Testament.


Liever live?

Protestantse Kerk Tilburg, Opstandingskerk, Prof. Cobbenhagenlaan 8, Tilburg. Tijd: 10.30uur (vanaf 9.45uur ontmoeting en koffie), voorganger is ds. Ruth Jellema. De achtste dag na Kerstmis is de dag van de naamgeving en de besnijdenis. De joodse wet schrijft voor dat een jongetje op de achtste dag moet worden besneden. Lucas 2:21 vertelt dat dit dus ook voor Jezus geldt. Het is vandaag ook de eerste dag van het nieuwe jaar. Traditiegetrouw horen daar goede wensen bij: “een gezegend Nieuwjaar”. Daarom krijgt de gemeente op deze dag de zegen mee van de Eeuwige, uit Numeri 6:22-27 Link pkn-tilburg 1jan12 naamgeving en besnijdenis Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.


Preek van ds K.W. de Jong voor de Bron in Alphen (Protestants) op 1jan2006 over Numeri 6 en de priesterzegen. Link preken


Op You Tube: In het hebreews en het engels, de 'Blessings and peace of God sung over your life' door Sharbel (1m33). Link youtube


PSALM

Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. Deze psalm heet in het latijn 'Domine, Dominus noster' naar r2, tevens een bron voor een hymne, kijk bij de You Tube tip naar de Gregoriaanse hymne.

Kunst tip: Man in the Universe, schilderij van Irv Davis (2000) naar psalm 8. Met uitgebreide toelichting over de psalm. Link judaism

PSALM

1 Voor de koorleider, op de wijs van 'De Gititische',

(GNB voor Gad) een musiceerstuk van David.

2 Ene, onze Heer,

hoe machtig uw naam op aarde overal,

die uw glans uitstalt tegen de hemel!

3 Uit de mond van kinderen en zuigelingen

grondvestte gij kracht om wie u benauwen,

om tot rust te dwingen vijand

en wraakzuchtige.

4 Zie ik uw hemelen,

door uw vingers gemaakt,

maan en sterren

die gij hebt gegrondvest,

5 wat dan een mensje dat gij hem gedenkt,

de mensenzoon dat gij hem bezoekt?

6 Weinig laat ge hem ontbreken, of hij is God,

met glorie en luister wilt gij hem kronen.

7 Ge laat hem heersen

over de maaksels van uw handen,

alles hebt ge gezet onder zijn voeten:

8 wolvee, runderen, zij alle,

en ook de beesten op de velden;

9 de vogels van de hemel

en de vissen in de zee,

wat trekt langs de paden van de zeeën.

10 O Ene, onze Heer,

hoe machtig uw naam

op aarde overal!


In de naardensebijbel vertaling Zoek Psalmen >

Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.


Liever luisteren?

Gijs Zomer, predikant in Hoogland op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament.


Liever live?

(Evangelisch) Luthers Den Haag, Lutherse Burgwal 7-9, Den Haag Tijd 11uur, voorganger Ds J van der Meij. Link luthersdenhaag (pdf) of luthersdenhaag (site). Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.


Preek/psalm uitleg van de Broeders in Christus, in Nederland georganiseerd in 'ekklesia's'. Bijbelstudie is essentieel voor de Broeders (en zusters). De uitleg gaat over de profetieen in psalm 8 en 45 en hun verwijzingen naar Jezus. Link broedersinchristus

Op You Tube: Gregoriaans gezongen psalm 8:2 met de tekst in het Latijn (en onder de video in het engels) door Schola Hungarica (3m22). Link youtube

of

Op You Tube: Psalmen van Nu psalm 8, met mooie natuurbeelden (zonder de uitvoerenden, waarschijnlijk de Psalmen van Nu band met zanger/bandleider Sergei Visser (4m43). Link youtube



HANDELINGEN (van de apostelen)

Handelingen is het 5e boek van het Nieuwe Testament, het is het vervolg op Lucas en geschreven door de dezelfde schrijver rond 80-90 na Christus. Het boek verhaalt vooral over de eerste christenen, maar net in dit stukje ook over de vroege missiewerken van Petrus en Johannes die vrijwel dagelijks naar de tempel gaan en er ook spreken. Dat valt slecht bij de priesters en ze moeten zich verantwoorden, maar vooral uitleggen waarom de missie zo succesvol is (!). De naam van Jezus r10 en 12 is de verklaring.


Kunst tip
: Fra Angelico (1395 - 1455) Petrus preekt (met Marcus) op het Linaiuoli Tabernakel (Predella, 1433). Tempera op hout. Nu in het Museo di San Marco, Florence, Italie. Link abcgallery fra Angelico.

HANDELINGEN 4:8-12

8 Dan raakt Petrus vervuld van

heilige geestesadem, en zegt tot hen:

oversten van de gemeente en oudsten,

9 als wij heden terechtstaan

om een weldaad aan een mens die ziek was,

waardoor hij is gered,

10 dan mag het wel bekend worden aan u allen

en aan heel de gemeenschap van Israël

dat door de naam van Jezus Christus,

de Nazoreeër,

die gij gekruisigd hebt

maar die God uit de doden heeft opgewekt,

dat door hem hij hier

gezond tegenover u staat!

11 hij is 'de steen, veracht door u,

door de bouwers, die is geworden

tot hoofd en hoeksteen' (Psalm 118:22),

12 en de redding is door niemand anders;

want er is geen andere naam

onder de hemel gegeven bij de mensen

waardoor wij moeten worden gered!


In de Naardensebijbel vertaling Zoek Handelingen -> 4

Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.


Liever luisteren?

Jan van Hemert uit Vlaardingen op voorleesbijbel. In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Handelingen is het 4e boek van het Nieuwe Testament.


Liever live?

Protestantse Beatrixkerk, Beatrixlaan 54, Ede Tijd: 10uur, voorganger Ds A Lunshof. Leesrooster inclusief psalm 8 en Handelingen 4. Link taborkerk pdf kerkblad of beatrixkerk Of kijk op churchatwork voor een kerk bij u in de buurt.


Preek Etienne (van de Ende?) Stilletijd ligt op het 'blog voor mijn petekind' Katrien Handelingen 4:8-12 toe. 25Sept11 Link etienne-stilletijd


Op You Tube: 'A name that saves' pastor Walter E. Ellis, (nogal heftig) preken en zingend in de Pilgrim Rest Missionary Baptist Church Montgomory Alabama in de VS op 10okt2010 (15m) Link youtube



LUCAS

Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament. Het is een van de vier evangelieen met de verhalen over het leven en sterven van Jezus. In de evangelieen komen verhalen soms meerdere malen voor, soms identiek soms een beetje anders. Dit verhaal komt (alleen) voor bij Lucas.


Het direct wordt gevolgd door (22 Toen de tijd was aangebroken dat ze zich overeenkomstig de wet van Mozes rein moesten laten verklaren, brachten ze hem naar Jeruzalem om hem aan de Heer aan te bieden, 23 zoals is voorgeschreven in de wet van de Heer: ‘Elke eerstgeboren zoon moet aan de Heer worden toegewijd NBV). In Leviticus 12:8 staat nl dat wie een kind krijgt niet in de tempel mag komen vóór dat er eerst een offer werd gebracht van 2 duiven.


Kunst tip: Jan van Scorel, (1495-1562) de 'Presentatie van Jezus in de tempel' doek circa 1528-1530. Nu in het Kunsthistorisch Museum, Wenen, Oostenrijk. Link bijbelencultuur

op Statenvertaling.net kunst een verzameling zwart-wit prenten van de presentatie in de tempel (Lucas 2:22) die ook door Rembrandt is geschilderd. rembrandtpainting.net Nu in het Mauritshuis in Den Haag (1631).


LUCAS

21 "En als acht dagen vervuld zijn en hij besneden moet worden, wordt hem de naam Jezus genoemd, genoemd door de engel voordat hij in de moederschoot werd ontvangen"

In de Naardensebijbel vertaling Zoek Lucas →2:21

Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij 'Liever luisteren'.


Liever luisteren?

Henny Plaisier-Wendt & Bas Plaisier, de Scriba van de Protestantse Kerk in Nederland tot 2008 (en zijn vrouw) op voorleesbijbel. In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament.


Liever live?

Rooms Kathoilieke Parochie van de Heilige Nicolaas, Markt 55, Valkenswaard. Tijd: 11uur? Check via de link onder 'Vieringen', de info komt uit het kerkblad. Voorganger/celebrant pastoor/deken Willy Schaar: 'Heilige Maria, Moeder van God (1 januari 2012) Numeri 6:22-27 en Lucas 2:16-21 met als thema: Wat we elkaar toewensen. Link valkenswaard-kerken.nl Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.


Preek van Hein Jan van Ogtrop voor de Rooms Katholieke Bavo Kathedraal in Haarlem op 1jan2008 over besnijdenis. Link rkbavo


Op God Tube: In het engels, een prachtige animatie met zand waarin Lucas 2:21-40 wordt verteld. (2m42) Link godtube


GEBED

Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd. Deze keer het Gebed van de gGlovigen dat volgt op de tekst uit Handelingen 4:23-31. De leerlingen vragen God om bescherming tegen vervolgers en bijstand door tekenenen (wonderen) en bij hun verkondiging, missionair werk.



Gebed van de gelovigen

Heer,

u hebt de hemel en de aarde en de zee geschapen

en alles wat daar leeft,

u hebt door de heilige Geest,

bij monde van onze voorvader David,

uw dienaar, gezegd:

“Waarom snoeven de volken

en beramen de volksstammen zinloze plannen?

De koningen van de aarde zijn aangetreden

en de heersers spannen samen

tegen de Heer en zijn gezalfde.”

Want inderdaad, in deze stad

hebben allen samengespannen tegen Jezus,

uw heilige dienaar, die door u is gezalfd:

Herodes, Pontius Pilatus,

alle volken en ook de stammen van Israël,

om datgene te doen waarvan u had bepaald

en voorbestemd dat het moest gebeuren.

Welnu, Heer, sla ook nu acht op hun dreigementen

en stel ons, uw dienaren, in staat

om vrijmoedig over uw boodschap te spreken

door ons bij te staan, zodat zieken genezing vinden

en er tekenen en wonderen gebeuren

in de naam van Jezus, uw heilige dienaar.’

(31 Toen ze hun gebed beëindigd hadden, begon de plaats waar ze bijeen waren te beven, en allen werden vervuld van de heilige Geest en spraken vrijmoedig over de boodschap van God).


VOLGENDE WEEK

8 jan 2012, Epifanie of Openbaring


Jesaja 60:1-6

Psalm 72

Efeziërs 3:1-12

Mattheüs 2:1-12

Gezang 157

zondag 11 december 2011

18 december 2011, 4e zondag van Advent


Welkom bij Wat lezen we deze week!

Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.

PERIODE
18 december 2011 is de 4e zondag van de Advent. De 4e Adventszondag wordt Rorate genoemd naar het vers "Rorate caeli desuper, et nubes pluant iustum. Dauwt, hemelen, van boven, en wolken, regent de Rechtvaardige. Hier een missaal bladzijde met Rorate geillumineerd door Fra Angelico (!) (1387-1455, Italie). Link Annunciation rorate NB In detail de Annunciatie in de initiaal: Fra Angelico Missale Annunciation.

Kunst tip: Op dit blog op 19dec2010 The Dominican Brothers in Blackfriars, Oxford, het VK zingen het Rorate Advent vers, het verlangen naar verlossing en de komst van Jezus (2m22).

De Bach cantates voor deze zondag zijn "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn” (BWV 132) en "Herz und Mund und Tat und Leben" (BWV147a). Deze cantates horen bij Johannes 1:19-28 de Getuigenis van Johannes de Doper die wij 4dec2011 lazen.

Op You Tube: Op piano Dinu Liputti, J.S. Bach's BWV 147 in 1950. Zonder de gezongen tekst en als beeld 4 adventskaarsen (9m54). Link: youtube

Of kijk op dit blog op 19dec2010 naar J.S.Bach Cantate 132 Sebastian Hennig van het Knabenchor Hannover zingt "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn!". Dirigent is Gustav Leonhardt van/met zijn Leonhardt Consort (7m10).

Concert tip
18dec2011 10.30uur (tijdens de dienst) in de Kloosterkerk, Lange Voorhout 4, 's Gravenhage "Herz und Mund und Tat und Leben"BWV 147a door Jos Vermunt en de Residentie Bachensembles. Meer informatie: Stichting Cantatediensten Kloosterkerk: of
18dec2011 19uur in de Laurenskerk, Grotekerkplein 27, Rotterdam, "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn!" BWV 132 uur door Wiecher Mandemaker en de Laurenscantorij & -Bachorkest. Meer informatie: Laurenscantorij



TEKSTEN
Deze week is het thema: Annunciatie, de aankondiging van de komst van Jezus. Eerst door de profeet Nathan aan David de belofte van God dat Davids nakomeling zijn troon zal erven en een 'huis' (dynastie) voor God zal bouwen. In de Psalm wordt die belofte van God herdacht en geprezen. In Romeinen wordt de openbaring van een eeuwenoud geheim benadrukt. In Lucas de aankondiging van de engel Gabriel aan de maagd Maria dat zij een zoon zal baren die 'Zoon van de Allerhoogste (zal) worden genoemd . De Heer God zal hem geven de troon van zijn vader David'.
In het gezang (128) bijna een noodkreet om de komst van Jezus: Kom tot ons, scheur de heem'len, Heer, daal, Heiland, uit uw hemel neer. Ruk open, rijt ze uit het slot, de hemeldeuren, Zoon van God.

2 Samuël 7:4-16
Psalm 132
Romeinen 16:25-27
Lucas 1:26-38
Gezang 128

2 SAMUEL
We lezen voor het eerst uit 2 Samuel, het 10e boek van het Oude Testament. Het is het vervolg op 1 Samuel over Saul en David, de eerste koningen van Israel, dat we lazen op 3april2011 waar een vrij uitgebreide inleiding staat. In 2 Samuel gaat het over David's koningschap, over de (machts)strijd, over David's geloof, zijn misstappen en berouw en over zijn beloften om het beter te doen. David is zo belangrijk in de Thora/Bijbel dat 'alleen' zijn zoon of nakomeling de koning van Israel kan zijn.

In dit stukje gaat het echter over David die -net koning- in een mooi cederhouten paleis woont en nu ook voor God een paleis wil bouwen in plaats van de tent voor de Ark van het verbond. God draait het om en belooft David een huis, een troon voor zijn zoon voor de eer van God. De zoon van David (en Batseba), Salomo wordt inderdaad koning en hij bouwt -toch- een stenen tempel voor God.
In de vertaling (r8) wordt God 'Omschaarde' genoemd, een wat vreemde aanspreektitel die iets betekent in de zin van omsluiting (1870 en het was toen al een dichterlijke uitdrukking). 'Iemand of iets als een schaar omgeven, schaars- of troepswijze omringen'. Van Oussoren koos voor zijn vertaling voor een zo letterlijk mogelijke vertaling van de Hebreewse en Griekse bronteksten en hier voor (de) Omschaarde omdat de ENE door ‘heirscharen’ (strijdgroepen) omringd wordt. Meer over de vertalingskeuzes op naardensebijbel verantwoording.

Kunst tip: Nathan die David uitlegt wat God wil, is een profeet en raadsman van David. Meer over Nathan op heiligen.net. Hier een boekverluchting uit de 10e eeuw. Frankrijk, Parijs, Bibliothèque Nationale. Link heiligen.net nathan

2 SAMUEL 7:4-16
4 Maar het geschiedt in die nacht
dat het woord van de Ene geschiedt
tot Natan en zegt:
5 ga heen, zeggen moet je tot mijn dienaar,
tot David: zo heeft gezegd de Ene:
zul jij voor mij een huis bouwen
waarin ik kan zetelen?
6 want ik heb niet in een huis gezeteld
vanaf de dag dat ik de zonen van Israël
deed opklimmen uit Egypte
tot op deze dag;
ik ben heen en weer blijven gaan
in een tent, in een tabernakel;
7 overal waar ik heen ging
met alle zonen Israël,
heb ik toen ooit een woord gesproken
met één van Israëls stamrechters
die ik gebood om mijn gemeente, Israël,
te weiden, en gezegd:
waarom hebt ge voor mij niet gebouwd
een huis van cederhout?
8 en nu moet je zo zeggen
tot mijn dienaar, tot David:
zo heeft gezegd de Ene, de Omschaarde:
ik heb jou meegenomen van de weide,
van achter de schapen,
om leidsman te worden
over mijn gemeente, over Israël
9 ik ben met je geweest
overal waar je ging
en heb al je vijanden weggemaaid
van je aanschijn
maken zal ik voor jou een naam zo groot
als de naam van de groten der aarde
10 vaststellen zal ik voor mijn gemeente,
voor Israël,
een plaats; planten zal ik hem
en wonen zal hij op zijn plek
en niet meer opgeschrikt worden
kinderen der verkeerdheid
zullen hem niet meer verdrukken
zoals in het eerst,
11 en sinds de dag
dat ik over mijn gemeente Israël
richters heb geboden
rust zal ik je verschaffen
van al je vijanden
gemeld heeft voor jou de Ene
dat hij een huis voor jou zal maken, de Ene!
12 want zijn je dagen vervuld
en zul je zijn gaan liggen bij je vaderen,
doen opstaan zal ik dan je nazaat na jou
die uit je ingewanden is uitgetrokken
zijn koningschap zal ik bevestigen
13 hij zal voor mijn naam een huis bouwen,
en vastzetten zal ik de troon van zijn koningschap
tot in eeuwigheid
14 ikzelf zal hem tot vader zijn
en hij zal mij tot zoon wezen: als hij misdoet
zal ik hem straffen met een stok van mannen
en met de plagen van de zonen van Adam;
15 mijn vriendschap zal niet van hem wijken,
zoals ik hem wel heb doen wijken van Saul
die ik heb verwijderd van voor je aanschijn;
16 je huis en je koningschap
zal aan je aanschijn worden toevertrouwd
tot in eeuwigheid!

In de naardensebijbel vertaling Zoek 2 Samuel → 7
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Victor Posthuma (NCRV) op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel 2 Samuel is het 10e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Protestantse Gemeente Westervoort, Werenfriedkerk, Dorpstraat 61 Westervoort (bij Arnhem). Tijd: 10uur, voorganger Ds Arjen Hiemstra. De eerste lezing is deze zondag 2 Samuel 7:4-16, de profetie van de profeet Nathan aan koning David. God zal voor de naam van David een huis bouwen. Zijn zoon zal hem opvolgen en zijn huis zal bestendig zijn in Israël. Daarnaast lezen we Lucas 1: 26-38 de aankondiging van de geboorte van Jezus aan Maria. Link werenfried Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Hans Jan Roosenbrand voor de gereformeerde kerk (vrijgemaakt) in Hoofddorp / Haarlemmermeer (?) op 21dec2009 over de belofte aan David. Link hansjanroosenbrand

Op You Tube: in het engels 'The Davidic Covenant' met uitleg over dit begrip. In de tekst staat de voiceover uitleg (2m35) Link youtube

PSALM
Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. Psalm 132 heet in het Latijn 'Memento Domine', het is een van de veertien pelgrimspsalm en. Oussoren vertaalt het letterlijk met opgangen en dat komt omdat de weg naar Jeruzalem (op heuvels gelegen) bergopwaarts gaat.

In de psalm wordt de belofte van God aan David (2 Samuel) bezongen: r11 'uit de vrucht van je schoot zet ik er een op je troon'. NB In r3 'sponde', dat betekent bed en teerkost in r15 betekent gewoon 'kost' of 'eten' naar 'de kost geven' en 'kostganger': een huurder die mee eet.

Kunst tip: Naar r8 de Ark van uw Kracht, een plafondkoepel mozaiek van de ark met engelen in de basiliek in Germigny des Pres (1873). Link wikipedia.

PSALM 132 Zang van de opgangen.
1 ENE, blijf aan David indachtig
alle verdrukkingen door hem ondergaan,
2 die aan de ENE heeft gezworen,
beloofd aan de Geweldige van Jakob:
3 als ik kom in de tent van mijn huis,
als ik klim op mijn legerstee, mijn sponde,
(bed)
4 als ik slaap gun aan mijn ogen,
of sluimering aan mijn wimpers
5 eer ik een oord vind voor de ENE,
woningen voor de Geweldige van Jakob!
6 Zie, wij hebben van haar in Efrata gehoord,
haar gevonden in de velden van Jáär
7 laten wij in zijn woningen komen,
ons buigen voor de rustbank van zijn voeten!
8 Sta op, ENE, naar de plaats van uw rust,
gij en de ark van uw kracht!
9 Laat met gerechtigheid zich kleden
uw priesters, laat jubelen uw vrienden!
10 Omwille van David, uw dienaar,
keer het aanschijn van uw gezalfde niet af!
11 De ENE heeft aan David gezworen
in trouw waar hij niet meer van afkeert:
'uit de vrucht van je schoot
zet ik er een op je troon
12 als je zonen bewaken mijn verbond,
de overeenkomst met mij die ik hun zal leren,
zullen ook hun zonen voor altijd en ímmer
zijn gezeten op jouw troon!'
13 Want de ENE heeft Sion verkoren,
heeft haar begeerd zich tot zetel:
14 'dit is mijn rustplaats voor altijd en immer,
hier zal ik zitten, ja haar heb ik begeerd
15 haar teerkost schenk ik zegen op zegen,
haar armen verzadig ik met brood
16 haar priesters bekleed ik met heil,
haar vromen zingen jubel op jubel
17 daar doe ik voor David een hoorn ontspruiten,
maak voor mijn gezalfde een luchter gereed
18 ik zal zijn vijanden kleden in schaamte,
op hem zal bloeien de kroon van zijn wijding!'

In de naardensebijbel vertaling.
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Jan Wolsheimer uit Zotermeer op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Sionsgemeente, de Schulp, Buizerdstraat 10 en De Bron, Einthovenstraat 18, Assen. Tijd: 10uur, de Schulp voorganger Ds. M. Noorderijk uit Tiendeveen of om 17uur de Bron, Ds. J. Noordam uit Drachten. Link Sionsgemeente Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Beluister de Preek van Ds P den Butter voor de Christelijke Gereformeerde Kerk te Middelharnis (?). over psalm 132 r13 'De Heer heeft Sion gekozen'. (37MB). Link downloadpreken

Op You Tube: In het Hebreeuw psalm 132 door Erze Yechiel (?) 5m53. Link youtube



ROMEINEN
Romeinen is het 6e boek van het Nieuwe Testament. Het is een brief van de apostel Paulus die de gemeente niet zelf gesticht heeft. We lazen dit jaar wekenlang uit de brief van 19juni tot 11 sept. Paulus kondigt hier eindelijk zijn -laatste- reis naar Rome aan (Romeinen 15) waar hij de marteldood zal sterven. Wij lezen de slotregels van zijn brief aan de Romeinen, een 'lofprijzing' waarin oa staat dat een eeuwenoud geheim van de profetische geschriften openbaard is met (de prediking van) Jezus.

Kunst tip: In 2009 werd de tot nu toe oudste afbeelding van Paulus gevonden in Romeinse catacomben (onderaardse gangen en in dit geval een grafkamer). In 2010 werden in dezelfde catacombe (van Tecla) portretten gevonden van de apostelen Petrus, Andreas en Johannes. Paulus is de 2e van links. Link rkspa

ROMEINEN 16:(24)25-27
(24 De genade van onze Heer,
Jezus Christus, zij met u allen! Amen!)
25 Aan hem die bij machte is
u te versterken,
overeenkomstig mijn verkondiging
en de prediking van Jezus Christus,
overeenkomstig de openbaring van
een geheimenis dat eeuwige tijden
verzwegen bleef,
26 maar te voorschijn is gebracht
door de profetische geschriften,
en overeenkomstig een opdracht
van de eeuwige God
tot gehoorzaamheid in geloof
aan alle heidenvolkeren
bekend is gemaakt,
27 aan hem, de enige wijze God,
zij door Jezus Christus de glorie
tot in de eeuwen der eeuwen!
Amen.

In de Naardensebijbel vertaling Zoek Romeinen → 16
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Jan Heutink uit Hoogvliet op voorleesbijbel. In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Romeinen is het 6e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Paulusparochie, Heilige Caeciliakerk, Borculoseweg 43, Neede. Tijd: 10uur, voorganger Pastoor H.A.M. de Jong. Over 2 Samuel 7: 1-16, Romeinen 16: 25-27 en Lucas 1: 26-28. In onze St. Paulusparochie worden ze met zeer veel zorg omgeven: onze kerkgebouwen. Ze zijn destijds gebouwd tot 'meerdere eer en glorie van God'. Maar niet uitsluitend! In vroegere tijden ging het vaak tegen elkaar op. "Onze" kerk moest groter of rijker versierd zijn dan die van de buren. Op de vierde Adventszondag horen we het verhaal over David, die voor God een tempel wil bouwen en de waarschuwingen of bedenkingen die de profeet Natan hierbij heeft. Een tempel kan immers meer een pronkstuk worden, dan een eerbetoon aan God. Bovendien zegt Natan: "God wil niet alleen in een tempel wonen, maar ook in uw nageslacht". Het kerkgebouw is een belangrijk gebouw. We komen er samen om de ontmoeting met God en met elkaar te vieren. Het wijst ons op God en op de gemeenschap die we samen mogen vormen. Echter, God begint altijd eerst met de tempel van ons eigen hart. "God woont in u", zegt de engel Gabriel tegen Maria, "en u zult de moeder worden van de Zoon van de Allerhoogste". Jezus, door Gods wil geboren uit de maagd Maria, God-Zelf komt wonen bij ons mensen. God is ons nabij. Hij wil ons ontmoeten in de tempel van ons hart. Nu het bijna Kerstmis is mogen wij, vierend in onze mooie kerkgebouwen, beseffen dat wij levende stenen zijn, richtingwijzers, wijzend op Hem die midden onder ons aanwezig is. Link: parochieneede Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Uitleg van Romeinen 16 (ook over de rol en positie van vrouwen in de vroege kerk en 'het grote geheim' in de Deltacursus. De makers zijn Apostolisch en schreven een eigen Geloofsbelijdenis. Doel van de cursus is missionair en specifiek om Efeziërs 4:11-16 in praktijk te brengen: om de heiligen toe te rusten voor het werk in zijn dienst; zo wordt het lichaam van Christus opgebouwd (vers 12). Deze toerusting is gericht op kennis van de Bijbel, Praktisch discipelschap en Leiderschap. Link deltacursus romeinen-16-overzicht

Op You Tube: In het engels uitleg van Dan Maynes: Romeinen 16:25-27 (2m30). Link youtube

LUCAS
Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament. Het is een van de vier evangelieen met de verhalen over het leven en sterven van Jezus. In de evangelieen komen verhalen soms meerdere malen voor, soms identiek soms een beetje anders. Lucas was een tijdgenoot en wellicht reis/metgezel van Paulus en schreef dit evangelie rond 80 na Chr. Hij schreef het 'voor Theofilus', een leerling van hem, maar waarschijnlijke een belangrijk man. Lucas schreef ook de Handelingen van de Apostelen, het 5e boek van het Nieuwe Testament.

Het heel bekende verhaal wat we vandaag lezen komt alleen voor bij Lucas. De engel Gabriel vertelt de maagd Maria dat zij een zoon zal krijgen. Jozef wordt beschreven als de afstammeling van David (terwijl hij niet de biologische de vader is) dus de stamboom van Jezus is niet geheel volgens de profetie. In Mattheus 1: 20 komt een engel van de Heer bij Jozef om hem te vertellen dan het kind verwekt is door de heilige Geest en hij Maria niet (stiekem) moet verstoten.

Dat de oude Elisabeth zwanger is, is een bewijs dat God alles kan, (dus) ook een kind verwekken bij een maagd. NB Direct na de tekst vor deze week komt de ontmoeting van Maria en Elisabeth en de (h)erkenning van Jezus door Johannes de Doper.

Kunst tip: Er zijn honderden prachtige afbeeldingen van de verkondiging aan Maria, de Annunciatie. Een simpele google image search levert 21.000 hits op! Op biblical-art.com de mooiste (21 pagina's) waaronder 8 van Fra Angelico (1387 - 1455) en deze in het Klooster van San Marco in Florence Italie. Eind van de jaren 1430. Link angelic
Ook heel mooi zijn de Annunciaties voor het Santuario di Santa Maria delle Grazie, San Giovanni (Johannes) in Valdarno, Italie vrijwel identiek aan die in het Museo del Prado, in Madrid, Spanje en deze in het Museo Diocesano, Cortona, Toscane Italie. Link annunciation
NB De Heilige Geest is soms als lichtstraal en soms als duif zichtbaar en God de Vader zit centraal verstopt bovenaan de zuil tussen de engel en Maria.

Kennis tip: Op kunst-lezingen een korte beschrijving van een lezing over de inconografie van Annunciatie voorstellingen door Jeanne van der Stappen. (De lezing -aan de hand van een 15e eeuwse preek- is te boeken)

LUCAS 1:26-38
26 In de zesde maand
wordt de aankondig-engel Gabriël gezonden
van God naar een stad in Galilea
wier naam is Nazaret,
27 tot een maagd in ondertrouw
met een man wiens naam is Jozef
uit het huis van David;
de naam van de maagd is Maria.
28 Binnengekomen bij haar zegt hij:
verheug je, begenadigde, de Heer is met je!
een gezegende ben je onder de vrouwen!
29 Maar zij is door dit woord zeer geschokt
en vraagt zich af
wat deze begroeting wel betekent.
30 De aankondig-engel zegt tot haar:
vrees niet, Maria,
want je hebt genade gevonden bij God;
31 zie, je zult in je schoot ontvangen
en baren een zoon
en zijn naam noemen: Jezus,
32 hij zal groot zijn
en 'Zoon van de Allerhoogste'
worden genoemd
de Heer God zal hem geven
de troon van zijn vader David
33 hij zal koning zijn over het huis van Jakob
in alle eeuwen, en aan zijn koninkrijk
zal geen grens en geen einde zijn!
34 Maria zegt tot de aankondig-engel:
hoe zal dit zijn,
daar ik met geen man gemeenschap heb?
35 Ten antwoord
zegt de aankondig-engel tot haar:
geestesadem van de Heilige
zal over je komen,
kracht van de Allerhoogste
zal je overschaduwen
daarom zal wat voortgebracht wordt
heilig genoemd worden, Zoon van God
36 en zie, Elisabet, die aan jou verwant is,
ook zij heeft in haar ouderdom
een zoon ontvangen,
het is nu de zesde maand voor haar
die onvruchtbaar werd genoemd;
37 want 'geen woord van bij God zal
machteloos zijn' (Genesis 18:14)
38 Dan zegt Maria:
zie hier, de dienares van de Heer
mij geschiede naar uw woord!
Dan gaat de aankondig-engel bij haar weg.

In de Naardensebijbel vertaling Zoek Lucas > 1
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Henny Wendt Plaisier en haar man Bas Plaisier voormalig scriba van de Protestantse Kerk op voorleesbijbel. In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Protestantse Kerk Schaarsbergen, Dorpskerk, Kemperbergerweg 806, Schaarsbergen. Tijd: 10uur, voorganger ds Ida Eldering. Op deze laatste zondag van advent staat de evangelie lezing centraal. De aankondiging van de geboorte van Jezus. Lucas tilt de aankondiging aan Maria boven het wonderbaarlijke uit naar het heilige. Dit kind zal een begin maken met de bevrijding van de mensen. De troon van David blijkt bestemd voor een niet-wereldse koning. Een koning die luistert en bevrijdt. Zoon van Maria, die niet nederig, bescheiden en onderdanig wordt geschetst, maar bewust, betrokken en fier! Leesrooster: II Samuel 7:4-16 en Lucas 1:26-38 Link kerkschaarsbergen Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van ds H.G. De Bruijn voor de Handwegkerk Amsteveen-Buitenveldert zd over 2 samuel 7 en Lucas 2. Link handwegkerk

Op You Tube: in het engels gezongen uit de film The nativity Story Gabriels message (2m06). Link youtube

GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd. Deze keer het 'dankgebed' van Maria waarin zij God dankt voor de aankondiging van Jezus als reactie op de woorden van Elisabeth in Lucas 1:46-55.

(46 Dan zegt Maria:
groot maakt mijn ziel de Heer (1 Sam. 2,1-10)

47 verrukt is mijn geest over God,
mijn bevrijder,
48 want hij heeft aangezien
de vernedering van zijn dienares
want zie,
van nu af prijzen mij zalig alle generaties!
49 want grote dingen heeft hij aan mij gedaan,
machtig is hij, heilig is zijn naam!
50 zijn ontferming is tot in
generaties en generaties
over wie hem vrezen
51 kracht heeft hij betoond met zijn arm;
hoogmoedigen met de plannen van hun hart,
hij sloeg ze uiteen
52 hij heeft machtigen van hun troon gestoten
en vernederden verhoogd
53 hongerlijders heeft hij vervuld met alle goeds,
en rijken heeft hij ledig heengezonden
54 hij heeft zich zijn kind Israël aangenomen,
hij blijft zijn ontferming indachtig
55 -zoals hij tot onze vaderen heeft gesproken-
voor Abraham en voor zijn zaad
tot in de toekomende eeuw!

VOLGENDE WEEK
Twee leesroosters deze keer, een voor Kerstavond en een voor zondag 25dec11, 1e Kerstdag.

Kerstavond 24dec2011
Jesaja 8:23-9:7
Psalm 96
Titus 2:11-14
Lucas 2:1-20
Gezang 160

Zondag 25 dec 11, 1e Kerstdag
Jesaja 52:7-10
Psalm 98
Hebreeën 1:1-12
Johannes 1:1-14
Tussentijds 139


maandag 24 oktober 2011

30 oktober 2011, 7e zondag van de herfst


Welkom bij Wat lezen we deze week!

Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee of priester.

PERIODE
30 oktober 2011 is 7e zondag van de herfst en 19e na Trinitatis. Het is geen bijzondere (zon)dag. Op maandag 31 oktober is het echter 'Hervormingsdag' een herdenkingsdag in protestantse kerken. Op 31okt1517 timmerde Maarten Luther zijn 95 stellingen tegen situaties in de Rooms-katholieke Kerk op de deur van de kerk in Wittenberg. Het werd het begin van de Evangelische Kirche Deutschland en de Reformatie.
Nb Het is ook het 25-jarig ambtsjubileum van een van 'mijn' dominees: Ds Heine Siebrand (ook studentenpastor) van de Remonstrantse Geertekerk, Geertekerkhof, Utrecht tevens studentenpastor. De dienst begint om 10.30 uur en wordt vast bijzonder.

Op dinsdag 1nov2011'' is het 'Allerheiligen' voor Katholieken en Anglicanen. Op deze feestdag worden alle heiligen en martelaren herdacht. Dat zijn er veel en hun verhalen zijn meeslepend maar vaak ook bloederig. In de Middeleeuwen waren de Legenda Aurea of Gouden Legenden populair. De verzameling verhalen werd opgeschreven door Jacobus de Voragine (1228 of 1229 – 1298) en deze al oudere verhalen vormen ook vaak de basis voor de manier waarop heiligen en martelaren worden afgebeeld (iconografie en christelijke symboliek) en hun 'attributen', meestal de werktuigen waarmee zij gemarteld zijn.

Kunst tip: Fra Angelico, 15e eeuw. Paneel 'Allerheiligen'. Voorlopers van Christus (profeten?) Heiligen en martelaren. Tempera/eierverf op hout nu in de National Gallery, London, VK Link Wikipedia All-Saints
Woensdag 2 November wordt Allerzielen gevierd in Katholieke kerken om alle overledenen te herdenken en worden requiemmissen opgedragen. Zie pagina Kerkmuziek II.

De Bach cantates voor deze zondag zijn "Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen” (BWV 48), "Wo soll ich fliehen hin“ (Koraalcantate BWV 5) en ''Ich will den Kreuzstab gerne tragen” (cantate voor bas solo BWV 56). Deze cantates horen bij Mattheüs 9:1-8 over de Genezing van een verlamde.

Op You Tube: JS Bach, cantata "Wo soll ich fliehen hin?" BWV 5:1 het openings Koraal. Met de tekst, maar zonder de uitvoerenden. (4m04). Link youtube
Of kijk op dit blog op 10okt2010 naar JS Bach "Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen" (BWV 48) Tenor Jelle Leistra zingt recitatief en aria, met het Koor en Kamerorkest Sjosjanim, dirigente Mariëlle Heidekamp in de Dorpskerk Bodegraven, 17 oct 2009 (4m21).

Concert tip
30okt2011 om 10uur in de Nieuwe Badkapel, Badweg 's-Gravenhage cantate 48 JS Bach "Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen” door Gilles Michels en het Haags Barokgezelschap en om 19.15uur in de Dorpskerk in Wassenaar. Link Haags Barokgezelschap NB Er staan nog 1 Concerten met cantate 48 op de Cantate Agenda van eduardvanhengel

TEKSTEN

Naar wie luister je? In Spreuken liefst naar Vrouwe Wijsheid die Gods wijsheid onderwijst. Psalm 43 is een smeekbede om (Uw) licht en trouw, dat die mij mogen leiden. De Tessalonicenzen worden geprezen door Paulus om hun wijsheid, want zij begrepen dat het woord van God hun verkondigd werd. Maar in Mattheus 25 luisteren de domme bruismeisjes naar de wijze bruidsmeisje en missen toch de boot.... In het gezang komen de bruidsmeisjes, maagden nog eens voorbij.

Spreuken 9:1-18
Psalm 43
1 Tessalonicenzen 2:9-13
Mattheus 25:1-13
Gezang 262

NB Voor Allerheiligen is een apart leesrooster gemaakt: Jesaja 60:1-11 en 17-22, Psalm 138, Openbaring 7:2-4 en 9-17, Mattheus 5:1-12 en Gezang 299

SPREUKEN
Spreuken is het 20e boek van het Oude Testament. Samen met het volgende boek wordt het beschouwd als wijsheidsliteratuur. Het zijn allerlei uitspraken met een onderwijzeningen. Ze worden vaak aan 'de wijste van allen: Salomo' toegeschreven. Het is praktische wijsheid, levenskunst voor de dagelijkse zaken en de omgang met elkaar, in zaken, bij de opvoeding van kinderen etc. Belangrijk zijn bescheidenheid, geduld, mildheid en zorgvuldig gedrag. De hoogste wijsheid is handelen naar God's geboden. Bron Groot Nieuws Bijbel. 

Het boek wordt ingedeeld naar de herkomst en de vorm van de spreuken. Wij lezen het laatste stuk van deel 1-9 dat wordt gekenmerkt door algemene en poetische wijsheid en dwaasheid (Groot Nieuws Bijbel), voorgesteld als vrouwen, maar in mijn perceptie ook een Grieks gebruik. Deel 9 heet in de3 GNB 'Wijsheid als levenshouding'. In Spreuken wordt alsmaar 'mijn zoon' aangesproken, heel soms 'kinderen'. Het thema is ook nogal vrouw onvriendelijk gezien alle waarschuwingen voor gevaarlijke, verleidelijke, overspelige en hoerige vrouwen. In ons stuk voor deze week gaat het alleen over de uitnodiging van Vrouwe Wijsheid en Dwaasheid om te komen eten, regel 4 en 16 zijn identiek, maar de menukaart verschillend. Opmerkelijk vond ik r8: wijs een spotter niet terecht, dat is zinloos, maar berisp wel een wijs man.

Kunst tip: Een gekroonde vrouw wijst een man op God: "Alle wijsheid komt van de Heer, en is bij hem voor eeuwig" in Petrus Comestor, 'Bible historiale' (vertaling uit het Latijn door Guyars des Moulins). Gemaakt in Parijs, circa 1372. Raoulet d'Orléans (kopiist), Jean Bondol, Eerste Meester van de Bijbel van Jean de Sy, en andere verluchters. Nu in de Meermanno Westreenianum, Koninklijke Bibliotheek Den Haag (10B23 folio 338v). Link meermanno Link mnemosyne

Kunst tip: Uit Geert Grote's (+1384) vertaling in het Nederlands van het Getijdenboek van de Eeuwige Wijsheid 'De Wijsheid is schoner dan de zon, en boven de gehele ordening van de sterren met het licht vergeleken wordt zij de eerste bevonden'. Link ritmanlibrary

SPREUKEN 9:1-18
1 Wijsheid heeft haar huis gebouwd,
zij heeft zich zeven zuilen uitgehakt.
2 Zij heeft haar slachtvee geslacht, haar wijn gemengd,
ook heeft zij haar tafel aangericht.
3 Zij heeft haar meisjes uitgezonden en roept,
op de tinnen van de hoogten der burgstad:
4 wie nog te simpel is neme hierheen de wijk,
en wie tekort aan hart heeft,
tot hem zal zij zeggen:
5 gaat mee, laat mijn brood uw brood zijn,
en drinkt van de wijn die ik heb gemengd;
6 laat versimpelingen achter en leeft,
betreedt de weg van verstand;
7 wie een spotter vermaant neemt kleinering op zich;
wie een boosdoener bestraft loopt een vlek op;
8 bestraf een spotter niet, anders gaat hij je haten,
bestraf eens een wijze en hij zal je liefhebben;
9 geef aan een wijze en hij wordt nog wijzer,
verleen kennis aan een rechtvaardige
en hij zal doorgaan tot zich te nemen!
10 Aanvang van wijsheid is ontzag voor de Ene,
kennis van heilige zaken betekent verstand;
11 ja, door mij vermenigvuldigen zich je dagen,
en worden aan jou toegevoegd jaren van leven;
12 als je wijs wordt, word je wijs tot je voordeel;
ben je een spotter dan moet je dat op je eentje dragen.
13 Vrouwe Dwaasheid is rumoerig,
de simpelheid zelve, heeft nergens weet van;
14 ze is gezeten bij de ingang van haar huis,-
op een troon op de hoogten der burgstad,
15 om tot wie over de weg voorbijtrekken te roepen,
tot wie hun paden recht willen houden:
16 wie simpel is neme hierheen de wijk,
wie tekort aan hart heeft, tot hem wil zij zeggen:
17 gestolen wateren zijn zoet,
en in het verborgene is brood het lekkerst!
18 Hij weet niet dat daar schimmen huizen:
haar genodigden in de diepten van het dodenrijk.

In de naardensebijbel vertaling Zoek Spreuken (20e)
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Martijn Vroom, medewerker CDA fractie 2e Kamer op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Spreuken is het 20e boek van het OT.

Liever live?
Protestantse Gemeente Leiden Zuidwest, Antoniuskerk, Boshuizerlaan 11, Leiden. Tijd: 9.15uur, voorganger Ds. P. Warmenhoven. Tekst(en): Spreuken 9: 1-18 en Matteus 25: 1-13. Muzikale begeleiding: Emanuel Schmidt. Link leidenzuidwest
Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van A den Besten of Ds Lammers (?) voor Hervormd Giessen-Oudekerk en Peursum op 19nov2006. Preekstencil over Spreuken 9:1-18 met per regel verwijzingen naar Mattheus 7:24-27; 11:25-30; 25:1-13, Lukas 14:15-24; Johannes 6:22-59; Jakobus 3:17; 2 Petrus 1:2-4 en Openbaringen 3:14-22; 21:6 en 22:17. Link oud.hggop > Preekstencils 2006 en dan 19nov.

Op Vimeo: in het engels door the Providence Bible Fellowship 'The Invitation' exposee on provers 9:1-18 (19?41m). Link vimeo

PSALM
Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. De psalm van deze zondag is een smeekbede, Doe mij recht in het Latijn Judica me, Deus en dat kwamen we al eerder tegen dit jaar. De 5e zondag van de 40dagentijd of Vasten heet Judica, naar het 'introïtus' openingsgezang en dat is… Psalm 43:1.

Eerst wordt God gesmeekt, daarna wordt tegen de eigen ziel gesproken. Een mooie regel is r3 'Zend uw licht en uw trouw, dat die mij mogen leiden' in de Groot Nieuws Bijbel vertaald met 'Blijf aan mijn zijde, licht mij bij'. Ook beeldend is de 5e regel in de Groot Nieuws Bijbel vertaald met Mijn ziel, wat drukt je teneer, waarom ben je zo onrustig? En in de Nieuwe Bijbelvertaling met 'Wat ben je bedroefd, mijn ziel, en onrustig in mij'.

Kunst tip: Psalm 43 'Richte mich, Gott' Felix Mendelssohn Bartholdy (1809 – 1847). Uitvoering in Budapest 23okt2008. Dirigent Zsófia Cseri en met Ferenc Erkelen en ? (hongaars bijschrift) (4m04) Link youtube

PSALM 43 Judica me, Deus
1 Doe mij recht, o God, voer mijn geding,
tegen een volk zonder vriendschap,
doe mij aan een man van bedrog
en schurkeríj ontkomen!
2 Want gij, mijn God en mijn veste:
waarom hebt gij mij verworpen,
waarom moet ik gaan in het zwart?
onder druk van een vijand?
3 Zend uw licht en uw trouw,
dat die mij mogen leiden,
met mij komen naar uw heilige berg
en naar uw woningen;
4 en ik mag komen, tot het altaar van God,
tot de God van mijn jubelende vreugde,
en zal juichen, u danken bij de harp,
o God, mijn God!
5 Wat buig je je neer, mijn ziel,
wat kreun je over mij?
verbeid het van God,
want eens zal ik hem danken:
die mijn aanschijn bevrijdt,
die mijn God is!

In de naardensebijbel vertaling Zoek Psalmen > 43
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Peter Stam, pastor uit Hoogvliet op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het OT.

Liever live?
Niet gevonden, (oud)Katholiek parochies en kleinere Protestantse geloofsgemeenschappen zijn een goede gok, wat betreft het volgen van het leesrooster. Kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Beluister de Preek van Ds. Jac. Kruidhof voor Hattem ? Op 6okt96 'Verlangen naar Gods huis' (61m). Link verzameldepreken zoek 6okt96.

Op You Tube: Ds L. Kievit preekt in 1964 over Psalm 43 :4-5 in Putten. Ds. L. Kievit (1918-1990) was gemeentepredikant in de Nederlandse Hervormde Kerk van 1942 tot en met 1984. Hij diende 2x in Putten en Schoonrewoerd, Woerden, Leiden en Gouda waar hij met emeritaat ging. Hij was tevens lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond binnen de Nederlandse Hervormde Kerk. Andere preken van dezelfde predikant zijn te vinden op verbidiviniminister (7m) Link youtube

(Brief aan de) TESSALONICENZEN
Tessalonicenzen is het 13e boek van het Nieuwe Testament. Het is een brief van de apostel Paulus aan de gemeente na zijn bezoek daar. In dit stukje brengt hij in herinnering dat hij en zijn reisgenoten niemand tot last (kost) zijn geweest (duidelijker in de GNB). Dat zij hard werkten en onberispelijk waren. Maar de Tessalonicenzen waren niet alleen bevattelijjk voor de boodschap, zij begrepen ook dat dit het woord van God was. 

Kunst tip: Gustave Dore, gravure in La Sainte Bible van Paulus die de Tessalonicenzen onderwijst (1865). Link biblical-art.com

1 TESSALONICENZEN 2:9-13
9 Want ge herinnert u wel,
broeders-en-zusters,
onze uitputting en de inspanning.
Nacht en dag werkend
om niemand van u te bezwaren
hebben wij u de verkondiging
van God gepredikt.
10 Gij zijt getuigen, en God ook,
hoe toegewijd en rechtvaardig en
onberispelijk wij bij u die gelooft
zijn opgetreden,
11 zoals ge wel weet
hoe wij een ieder van u
zoals een vader zijn kinderen
12 u hebben bemoedigd en
toegesproken en betuigd
dat ge moest wandelen
waardig aan God die u roept
tot zijn eigen koninkrijk en glorie.
13 En daarom brengen ook wij
God niet aflatend dank,
omdat gij, toen gij het woord
van God van ons hoorde
het niet hebt ontvangen
als een woord van mensen
maar als, wat het waarlijk is,
een woord van God,
dat ook werkt

in u die gelooft.
In de Naardensebijbel vertaling Zoek 1 Tessalonicenzen > 2
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Nel Rijneveld-Verhoef uit Valkenburg op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Tessalonicenzen is het 13 boek van het NT.

Liever live?
Protestantse Gemeente Bathmen,Rietakker 22 Bathmen. Tijd: 10uur, voorganger ds. A.H. van den Bor Link pgbathmen Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Ds. M. de Jong voor de Nederlands Gereformeerde Kerk Eindhoven over 1 Tessalonicenzen 2:1-17 op 9mei04, 'Persoonlijke inzet gevraagd'. Link eindhoven.ngk

Op You Tube: McGee's Tru the Bible - 1 THESSALONIANS 2:9-12. Deel van een uitzending in de serie die in 5 jaar de Bijbel (OT en NT niet op volgorde) leest en toelicht op de The Bible Radio Network. Het programma wordt uitgezonden sinds 1967 en wordt geproduceerd in meer dan 100 talen in de wereld. (10m) Link youtube

MATTHEUS

Mattheus is het 1e boek van het Nieuwe Testament. Het is een van de vier evangelien met de verhalen over het leven en sterven van Jezus. In de evangelieen komen verhalen soms meerdere malen voor, soms identiek soms een beetje anders. Het bekende verhaal dat we deze week lezen komt (alleen) voor bij Mattheus en wordt 'de tien bruidsmeisjes' genoemd. Het staat in Mattheus 25, we hebben boekrol 23 met Jezus kritiek op de uiterlijkheden en het materialisme van de Farizeers overgeslagen. Net als boekrol 24 waarin de verwoesting van de tempel, de rampen en vervolging worden voorspeld. Maar ook de komst van de Mensenzoon. Alleen weet niemand wanneer, net als de tien bruidsmeisjes...

Kunst tip: anonieme Vlaamse Meester 'Laatste oordeel met de wijze en de dwaze maagden' circa 1450 en 1480. Olieverf op hout(paneel), nu in het Staatliche Museen, Berlijn, Duitsland. NB De wijze en dwaze maagden zijn later toegevoegd op een extra stuk paneel door een Brusselse schilder in het laatste kwart van de 15e eeuw. Link master
of
Kunst tip: Salvador Dali gouache uit 1964-1967 'De wijze en de dwaze maagden voor de “Biblia Sacra", gepubliceerd in 1969 door Rizzoli of Rome, met 105 litho's van originele gouaches. Link dalionline biblia3-17 Tientallen wijze en dwaze maagden op: biblical-art.com

MATTHEUS 25:1-13
1 Dan zal het koninkrijk der hemelen
te vergelijken zijn met tien maagden
die hun eigen fakkels meenemen
en eropuit trekken, de bruidegom tegemoet;
2 vijf van hen zijn dwaas en vijf verstandig;
3 want als die dwaas zijn
de fakkels meenemen
nemen ze géén olie met zich mee;
4 die verstandig zijn
hebben bij haar eigen fakkels
olie in de kruikjes meegenomen;
5 als de bruidegom uitblijft
worden ze allemaal sluimerig
en slapen in;
6 midden in de nacht klinkt er een kreet:
ziedaar de bruidegom, trekt uit, hem tegemoet!
7 Dan ontwaken al die maagden
en brengen haar eigen fakkels in orde;
8 die dwaas zijn zeggen tot die verstandig zijn:
geven jullie ons van jullie olie,
want onze fakkels doven uit!
9 Maar die verstandig zijn antwoorden en zeggen:
nee, dan is er voor ons en jullie niet genoeg!
gaat liever naar de verkopers
en koopt in voor jezelf!
10 Als zij weggaan om te kopen
komt de bruidegom aan
en die gereed staan
gaan met hem naar binnen tot de bruiloft;
de poortdeur wordt gesloten.
11 Later komen ook de overige maagden aan
en zeggen: heer en meester!
doe voor ons open!
12 Maar zijn antwoord is dat hij zegt:
het is zeker, zeg ik jullie:
ik weet niet wie jullie zijn!
13 Blijft dus wakker,
want ge weet de dag niet, noch het uur!

In de Naardensebijbel vertaling Zoek Mattheus > 25
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Thom Snik uit Tilburg op voorleesbijbel Mattheus 24:1 tot en met 25:46) In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Mattheus is het 1e boek van het NT.

Liever live?
Protestantse Gemeente Wolphaartsdijk, Nicolauskerk, Oostkerkestraat 1, Wolphaartsdijk (bij Goes) route. Tijd: 10uur, (gast)voorganger Ria Keijzer-Meeuwse uit Voorburg. Matteus 25:1-13, 'Oliedom', tien meisjes staan te wachten op de bruidegom. Vijf van hen hebben genoeg olie meegenomen, maar de andere vijf niet… Link pgwolphaartsdijk Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Predikatie van Willem a Brakel (1635-1711) voor 1711, 'de bloeiende gemeente in Rotterdam' de parabel of gelijkenis van de tien maagden, uit Mattheus 25:1-14.

Op You Tube: 'The Wise and Foolish Virgins ' gezongen door Misty Edwards. (10m01)
Link youtube

GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd. Deze keer het gebed van Salomo om Wijsheid in het boek Wijsheid. Dit boek wordt door de Katholieken wel als deel van de Bijbel(canon) beschouwd, maar door de Protestanten niet. Deze boeken worden deuterocanoniek of zelfs apocrief genoemd, maar staan wel in de bekende bijbeluitgaven. Er zijn veel meer apocriefe boeken, maar die worden niet opgenomen.

WIJSHEID 9
1 ‘God van mijn voorouders, barmhartige Heer.
U hebt door uw woord alles geschapen.
2 Door uw wijsheid hebt u de mens zo gemaakt
dat hij over uw schepping zou heersen,
3 dat hij de wereld rechtvaardig zou regeren,
in vertrouwen op u,
en dat hij oprecht zou vonnissen.
4 Schenk mij de wijsheid die naast u troont,
keur mij een plaats onder uw kinderen waardig.
5 Ik ben immers slechts uw dienaar,
de zoon van uw dienares.
Ik ben een zwak mens, met een korte levensduur
en een beperkt inzicht in recht en wetten.
6 Maar zelfs als iemand een volmaakt mens zou zijn,
dan nog is hij niets waard
wanneer hij van uw wijsheid verstoken blijft.

Bron voorleesbijbel in de Nieuwe Bijbel Vertaling.

VOLGENDE WEEK
6nov2011, 8e van de herfst 20e na Trinitatis

Jesaja 48:17-21
Psalm 70
1 Tessalonicenzen 4:1-8)
Mattheus 25:14-30
Gezang 279