Posts tonen met het label Rorate. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Rorate. Alle posts tonen

maandag 17 december 2012

23 december 2012, 4e zondag van Advent

Welkom bij Wat lezen we deze week!
Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.


PERIODE
23 december 2012 is de 4e zondag van de Advent. De 4e Adventszondag wordt Rorate genoemd naar het Latijnse vers "Rorate caeli desuper, et nubes pluant iustum. Of Dauwt, hemelen, van boven, en wolken, regent de Rechtvaardige. De tekst komt uit Jesaja 45:8 maar in de Micha tekst die wij deze week lezen staat in r6 ... zal zijn als dauw die van de HEER komt, als regendruppels op het groen... Het is een veel gebruikte tekst bij de Annunciatie de bevruchting van Maria door de Heilige Geest. 
 
Op You Tube: Het jongenskoor en een van Westminster Cathedral, London VK, zingt het Rorate Advent vers met solisten Rajah Lang, jongenssopraan (treble) en Stephen Alder bas (10m04 want gevolgd door Descendit Angelus Domini, Tomas Luis Da Victoria ). Link youtube

Kunst tip: Een psalter (psalmboek) pagina die begint met Rotate Caeli, helaas zonder bron vermelding op luxetdies ontmoetingsplek voor Liturgie, Spiritualiteit en Theologie. De bijdrage is van Niek Schuurman e gaat over Jesaja in de liturgie en o.a. de Adventsperiode en antifonen en responsen. Link luxetdies/rorate
Of uit een Boven Rijnlands (Vlaams?) perkament circa 1300 bij de Annunciatie Link Rorate-caeli-Flemish


De Bach cantates voor deze zondag zijn "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn” (BWV 132) en "Herz und Mund und Tat und Leben" (BWV147a). Deze cantates horen bij Johannes 1:19-28 de Getuigenis van Johannes de Doper. Cantate 147a werd in 1716 geschreven voor Advent en later 1723 uitgebreid vandaar dat er 2 versies zijn: een lange 147 met 10 verzen en onze korte met 6. Ik vond alleen de lange cantate op You Tube, maar het 1e koraalvers is hetzelfde.

Op You Tube: J.S. Bach (1685-1750)de gehele cantate "Herz und Mund und Tat und Leben" (BWV147 (!) door het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir met dirigent Ton Koopman, sopraan Lisa Larsson, Elisabeth von Magnus alt, Lothar Odinius tenor en Klaus Mertens bas. (31m59) Link youtube

Of kijk op dit blog op 18dec2011 naar J.S. Bach's BWV 147 in 1950 door Dinu Liputti op piano. Zonder de gezongen tekst en als beeld 4 adventskaarsen (9m54).
Of kijk op dit blog op 19dec2010 naar J.S.Bach Cantate 132 Sebastian Hennig van het Knabenchor Hannover zingt "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn!". Dirigent is Gustav Leonhardt van/met zijn Leonhardt Consort (7m10).

Concert tip
Geen Bachcantates gevonden wel zijn Weihnachts Oratorium in Zaltbommel en Haarlem en een en al Kerstconcerten deze weken, kijk op christelijkeconcertagenda.nl of koorconcerten.nl
za22dec12 van 20-22uur Weihnachts Oratorium in de Sint-Maartenskerk, Kerkplein 1, Zaltbommel. Cappela Sint-Maarten, Concerto d'Amsterdam en het Jongenskoor Rivierenland en Rijnmond. Solisten: Hieke Meppelink (sopraan), Sylvia van der Vinne (alt), Mitchell Sandler (bas) en Nico van der Meel (tenor). Dirigent en algemene artistieke leiding: Arie Hoek. Kaarten 30euro kinderen gratis. Link Weihnachts-Oratorium
zo23dec12 om 13.30-15.30uur in de Philharmonie, Lange Begijnestraat 11, Haarlem het Weihnachts-Oratorium door het Haarlems Gemengd Koor olv Hebe de Champeaux. Continuo Rotterdam en als solisten: Maartje Rammeloo, Carina Vinke, Falco van Loon, Jasper Schweppe. Op het orgel Hans van Beelen. Kaarten 25euro. Link Bach Weihnachts-Oratorium


TEKSTEN
Het thema deze week is de komst van de Verlosser, Jezus. Micha voorspelt de komst van een heerser over Israël: r1 uit jou, Bethelehem... komt iemand voort die voor mij over Israël zal heersen. En r3 Hij zal aantreden en hen als een herder weiden, …. want hij zal heersen tot aan de einden der aarde, 4 en hij brengt vrede. De psalm is een smeekbede om redding door de Heer van de Hemelse machten.

Paulus legt de Hebreeën, de Joden weer een verschil tussen het Oude en Nieuwe Verbond uit. Het gaat God cq Jezus niet om offers en gaven, maar om het doen van God's wil. Jezus zegt r9 .. ik ben gekomen om uw wil te doen'
In Lucas lezen we deze week over de ontmoeting van zwangere Elisabeth en Maria, een bekend verhaal dat alleen in Lucas evangelie staat. Johannes springt op in zijn moeders buik.

Micha 5:1-4a(6)
Psalm 80:1-8
Paulus brief aan de Hebreeën 10:5-10
Lucas 1:39-45
Gezang 66 of Tussentijds 68

Gezang 66 naar het dankgebed van Maria uit Lucas dat als gebed hier onderaan staat.
1 ... mijn geest mag blij den Heer
mijn Zaligmaker noemen,
die, in haar lage staat,
zijn dienstmaagd niet versmaadt,
maar van zijn gunst doet roemen.
Liedboek voor de Kerken 1973

Tussentijds 68 ook naar het dankgebed van Maria dat als het wekelijks gebed onderaan staat.
1... mijn geest verhoogt zich zeer,
want God heeft mij, geringe,
die Hem als dienstmaagd dien,
goedgunstig aangezien;
en deed mij grote dingen.

Klaas Spronk, Hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit te Kampen, schreef voor het tijdschrift voor Verkondiging een artikel over de Bijbelteksten van deze week: kspronk.files.wordpress.com


MICHA
Micha is het 28ste boek van het Oude Testament. Micha is een van kleinere profeten en een tijdgenoot van de 1e Jesaja was rond 750-700 voor Chr. (Groot Nieuws Bijbel) of rond 500 voor Christus (Nieuwe Bijbelvertaling). De Micha die nu bekend is is geredigeerd in de 3e of 4e eeuw voor Chr.

Micha voorspelt de komst van een heerser over Israël: r1 uit jou, Bethelehem... komt iemand voort die voor mij over Israël zal heersen. En r3 Hij zal aantreden en hen als een herder weiden, …. want hij zal heersen tot aan de einden der aarde, 4 en hij brengt vrede.

Verrassend in r4 zijn de zeven herders … acht vorsten uit mensen gekozen. In de Groot Nieuws Bijbel wordt het vertaald met dan zetten wij koningen en vorsten tegen hen in, meer dan voldoende. In de Statenvertaling staan de herders en de vorssen weer, maar in een echt oude Bijbelvertaling, de Delfse uit 1477 staat Ende si sal staen ende sal voeden hoer sonen in starcheit des heren: in die hoecheit des namen des heren sijns gods Ende sij sullen worden bekeert: want hi nv sal worden groet gemaect totten eynden der aerden. In de Liesveltbijbel (1542) is dat stuk weg maar in de Biestkensbijbel 1560 staat het weer.

Kunst tip: De profeet Micha op een paneel van het altaarstuk 'De aanbidding van het lam Gods' door Jan van Eyck (1390 – 1441) voor de St.-Baafskathedraal, Gent in 1432. Link Statenvertaling/Micha

MICHA 5:1-4(6b)
1 Uit jou, Betlehem in Efrata,
te klein om tot Juda’s geslachten te behoren,
uit jou komt iemand voort die voor mij over Israël zal heersen.
Zijn oorsprong ligt in lang vervlogen tijden,
in de dagen van weleer.
2 Totdat de vrouw die zwanger is haar kind heeft gebaard,
worden zijn broeders aan hun lot overgelaten.
Daarna zullen wie er nog over zijn
terugkeren naar de andere Israëlieten.
3 Hij zal aantreden en hen als een herder weiden,
bekleed met de macht van de HEER, zijn God,
met de majesteit van diens verheven naam.
Zij zullen veilig wonen,
want hij zal heersen tot aan de einden der aarde,
4 en hij brengt vrede.
Wanneer Assyrië ons land binnenvalt
en zijn voet in onze paleizen zet,
zullen wij zeven herders doen opstaan,
ja, acht vorsten uit mensen gekozen.

(5 Met het zwaard zullen zij Assyrië kaalslaan,
met blinkende wapens 

Nimrod vernietigen.
Hij zal ons bevrijden van Assyrië
wanneer het ons land binnenvalt
en onze grenzen overschrijdt.
6 En wat er van Jakob is overgebleven,
te midden van machtige volken,
zal zijn als dauw die van de HEER komt,
als regendruppels op het groen,
dat niets verwacht van een mens
en niet naar mensenkinderen uitziet.
dat niets verwacht van een mens
en niet naar mensenkinderen uitziet.)
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst NBV

Liever luisteren?
Andries Knevel, EO op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Micha is het 28ste boek van het Oude Testament.

Liever live?
Augustijns Centrum de Boskapel, een christelijke geloofsgemeenschap die zich laat inspireren door kerkvader Augustinus. Boskapel, de Graafseweg 276, Nijmegen Tijd: 11.15uur, voorganger pastor Ekkehard Muth, het Boskapelkoor zingt. Link Boskapel Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Willem Smouter uit Apeldoorn voor Groot Nieuws EO op 5dec2010 over Geboorteplanning Micha 5:1-5. Advent gaat over geboorteplanning, zou je kunnen zeggen. Maar dan wel in een veel diepere betekenis dan wij het woord ooit gebruiken. Het gaat over het plan dat God gevormd heeft, door de eeuwen heen, voor de geboorte van Jezus Messias. Link smouter

Op You Tube: in het Engels door Apologetix the Christian Parodyband Micah 5 (3m37) naar Mambo nr 5 de hit van Lou Bega enne Bob de Bouwer natuurlijk. De tekst vertelt Micah 5 op de wijs van Mambo nr 5, dus parody slaat op een hit gebruiken voor het vertellen van een Bijbels verhaal. Tekst songmeanings Link youtube


PSALM
Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. We lezen deze week psalm 80, een psalm uit de bundel van Asaf (psalm 73-83). Asaf was een priester en verantwoordelijk voor de liturgische gezangen in de eerste joodse tempel (de tabernakel) van Salomo. Hij leefde tijdens Koning David (circa 1040 v Chr. tot circa 970 v Chr).

In het Latijn heet de psalm Qui regis Israel naar r2. Wie regeert Israël? We lazen deze psalm vorig jaar op de 2e zondag van Advent Watlezenwedezeweek 4dec11 met Jesaja 40:1-11, 2 Petrus 3:8-18 en Johannes 1:19-28.

De psalm is een smeekbede om redding. Efraïm uit r3 was de stamvader van de Efraïten en zij woonden in het district Efrata uit de voorspelling van Micha dat de heerser in Bethlehem in Efrata geboren zal worden.  

Kunst tip: Heilige mis met muziek Psalm 80 (of 97) uit Nicolaus de Lyra, Postilla litteralis verlucht door 
Hainaut, Meester van Jacquemart Pilavaine, circa 1450-1475. Nu in het Meermanno Westreenianum, Koninklijke Bibliotheek Den Haag cat nr: 128 C 8. Link meermanno

Het is deel van het responsorium een antwoord vers, waarbij een door een of enkelen gezongen regel beantwoord wordt door een groepje zangers of koor. Op dit blog op 4dec11 Psalm 80, in het Engels als Responsorium in Saint Peter's Catholic Church (1821, Diocese of Charleston City of Columbia, South Carolina USA) op de 4e? Adventszondag (C-jaar). Joseph Gelineau. (2m31 ).

PSALM 80:1-8
1 Voor de koorleider. Op de wijs van De lelies. Een getuigenis. Van Asaf, een psalm.

2 Hoor ons, herder van Israël,
die Jozef leidt als een kudde.
U die troont op de cherubs, verschijn in luister
3 aan Efraïm, Benjamin en Manasse.

Laat uw kracht ontwaken,
kom, en red ons.
4 God, keer ons lot ten goede,
toon uw lichtend gelaat en wij zijn gered.

5 HEER, God van de hemelse machten,
hoe lang nog blijft u vertoornd op uw biddende volk?
6 U liet ons brood van tranen eten
en een stroom van tranen drinken.

7 U hebt andere volken tegen ons opgezet,
onze vijanden drijven de spot met ons.
8 God van de hemelse machten, keer ons lot ten goede,
toon uw lichtend gelaat en wij zijn gered.
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Henny Bruinsma uit Rotterdam, Gemeenteadviseur van de Protestantse Kerk op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Oud Katholieke Kerk Dordrecht Voorstraat 120, Dordrecht Tijd 10.30 uur, voorganger pastoor Jan van der Steen Graduale Psalm 80. Link dordrecht.okkn Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van ds Niels de Jong van de 'De Samaritaan' en de Prinsekerk in Rotterdam Noord over 'Waar bid je om (bij) psalm 80? Psalm 80 is een van de klaagliederen die op naam staan van Asaf. Link Uitonverwachtehoek/psalm 80

Op You Tube: Psalm 80 in het Geneefs Psalter, een Polyfon setting door Claude Goudimel in 1564, Geneve Zwitserland. Vocals: Owens/Jackson? (58sec) Link youtube

Op You Tube: Opwekkingslied 673 Heer van de Hemelse Machten door Judith Koedoot. Naar Jesaja 6:3, Romeinen 11:33-36, Filippenzen 2:5-11. Link youtube



Paulus brief aan de Hebreeën
Paulus brief aan de Hebreeën 10:5-10 is het 19e boek van het Nieuwe Testament. We lazen er al eerder uit enkele weken gelden op watlezenwedezeweek 11nov12. Het is waarschijnlijk een brief door de slotgroet/zegen Genade zij met u maar het leest als een betoog. De Hebreeën, de Joden zijn erbij gehaald omdat in de brief een aantal verschillen tussen het Oude en Nieuwe Verbond worden uitgelegd en benadrukt maar dat kan ook voor voormalig heidenen zijn die de Joodse gebruiken en Torah verhalen kenden.

Ook in onze tekst voor deze week legt Jezus uit dat het niet gaat om offers en gaven maar om het doen van God wil, niet de letter maar de geest van de Wet om juridisch jargon te gebruiken. R9 .. ik ben gekomen om uw wil te doen'

Kunst tip: Foto van fotograaf en fool for love Rob Slijper ''Overgave'' En dichter De enige echte leraar zit in je. Zodra we door hebben dat er niets belangrijker is dan liefde en al het andere er niet toe doet, dan pas is er sprake van overgave. Zodra je overgeeft aan je eigen hart ontdek je de kracht die daarin schuilt. De universele aantrekkingskracht van liefde is wat iedereen verbindt. Overgave is niet zo zeer een religieus concept, maar eerder een krachtig gereedschap om te luisteren naar je innerlijke spirituele stem en zijn aanwijzingen volgen. Het is heel eenvoudig: werkelijke wijsheid zit in je hart. Foto robslijper

Paulus brief aan de Hebreeën 10:5-10
5 Daarom zegt Christus bij zijn komst in de wereld:

‘Offers en gaven hebt u niet verlangd,
maar u hebt mij een lichaam gegeven;
6 brand- en reinigingsoffers behaagden u niet.
7 Toen heb ik gezegd: “Hier ben ik,”
want dit staat in de boekrol over mij geschreven:
“Ik ben gekomen, God, om uw wil te doen.”’

8 Eerst zegt hij: ‘Offers en gaven hebt u niet verlangd, brand- en reinigingsoffers behaagden u niet’ – daarmee bedoelt hij de offers die volgens de wet worden gebracht. 9 Dan zegt hij: ‘Hier ben ik, ik ben gekomen om uw wil te doen,’ waarmee hij het eerste opheft om het tweede van kracht te doen zijn. 10 Op grond van die wil zijn wij voor eens en altijd geheiligd, door het offer van het lichaam van Jezus Christus.
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Hennie Schuurman-Treels (1961) uit Renswoude op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Paulus brief aan de Hebreeën is het 19e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Luthers Den haag, Lutherse Burgwal 9, Den Haag. Tijd: 10.15uur, voorganger Ds. M.M.B. van der Meij-Seinstra. Micha 5:1-4a, Hebreeën 10:5-10 en Lucas 1:39-45. Link luthersdenhaag Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Luc Saelens voor Filosofenfontein Heverlee België op 21dec2003 met een duiding van Paulus brief en Lucas Link filosofenfontein

Op You Tube: In het Engels 'Mr. Matt Koepsell leads us in a study of Hebrews 10:5-10' Chapel Service voor Fox Valley Lutheran High School 20dec2011 (7m12). Link youtube


LUCAS
Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament. Het is een van de vier evangelies met de verhalen over het leven en sterven van Jezus. In de evangelies komen verhalen soms meerdere malen voor, soms identiek soms een beetje anders. Dit heel bekende verhaal komt alleen voor bij Lucas hoewel alle evangelies ongeveer beginnen met Johannes de Doper.

De lezen deze week over de ontmoeting van Johannes de Doper zwangere Elisabeth en Maria die zwanger si van jezus. Johannes sprongt op in de buik. Er zijn veel afbeeldingen van gemaakt die de Visitatie, het bezoek, worden genoemd.

Kunst tips: De Visitatie op Statenvertaling.net hier door Rogier van der Weyden (1399/1400 – 1464). Olieverf op paneel uit circa. 1445. Nu in het Museum der Bildenden Künste, Leipzig Duitsland. Link Statenvertaling

Lucas 1:39-45
Maria en Elisabet
39 Kort daarop reisde Maria in grote haast naar het bergland, naar een stad in Juda, 40 waar ze het huis van Zacharias binnenging en Elisabet begroette. 41 Toen Elisabet de groet van Maria hoorde, sprong het kind op in haar schoot; ze werd vervuld met de heilige Geest 42 en riep luid: ‘De meest gezegende ben je van alle vrouwen, en gezegend is de vrucht van je schoot! 43 Wie ben ik dat de moeder van mijn Heer naar mij toe komt? 44 Toen ik je groet hoorde, sprong het kind van vreugde op in mijn schoot. 45 Gelukkig is zij die geloofd heeft dat de woorden van de Heer in vervulling zullen gaan.’
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Bas, voormalig scriba van de Protestantse kerk en Henny Plaisier op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
In Amsterdamse Katholieke kerken, de parochies staan hier dekenaat-amsterdam/parochies Bijvoorbeeld de Vredeskerk, Vredeskerkplein 1, Amsterdam. Tijd 11 uur, kapelaan Hans Schouten Hoogmis mmv Salve Reginakoor. Missa in tempore adventus, Haydn. Link amsterdam.vredeskerk.nl/vieringen of Preken van de Deken Ambro Bakker 'een vrouwenzaak' dekenaat-amsterdam Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Ambro Bakker deken van Amsterdam voor katholiek Amsterdam op 23dec12 over Lucas 'Vrouwenzaak' Link dekenaat-amsterdam

Op You Tube: Uit een niet genoemde film het fragment waarin Marie de zwangere Elizabeth bezoekt en het al weet omdat de engel het haar vertelt heeft. (1m59)  Link youtube

of Op You Tube uit The Nativity Story (2006) op 30min de Visitatie met Keisha Castle-Hughes en Shohreh Aghdashloo (1u40). Link youtube




GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd. Deze keer het dankgebed van Maria dat direct volgt in de Lucas tekst.

46 Maria zei:
‘Mijn ziel prijst en looft de Heer,
47 mijn hart juicht om God, mijn redder:
48 hij heeft oog gehad voor mij, zijn minste dienares.
Alle geslachten zullen mij voortaan gelukkig prijzen,
49 ja, grote dingen heeft de Machtige voor mij gedaan,
heilig is zijn naam.
50 Barmhartig is hij, van geslacht op geslacht,
voor al wie hem vereert.
51 Hij toont zijn macht en de kracht van zijn arm
en drijft uiteen wie zich verheven wanen, 


52 heersers stoot hij van hun troon
en wie gering is geeft hij aanzien.
53 Wie honger heeft overlaadt hij met gaven,
maar rijken stuurt hij weg met lege handen.
54-55 Hij trekt zich het lot aan van Israël, zijn dienaar,
zoals hij aan onze voorouders heeft beloofd:
hij herinnert zich zijn barmhartigheid
jegens Abraham en zijn nageslacht,
tot in eeuwigheid.’
Voorleesbijbel Lucas 1:46- 54 (NBV)

Leesrooster voor de komende dagen

Kerstnacht, 24 december 2012
Jesaja 8:23-9:7
Psalm 96
Titus 2:11-14
Lucas 2:1-20
Tussentijds 141

1e Kerstdag, 25 december 2012
Jesaja 52:7-10
Psalm 98
Hebreeën 1:1-12
Johannes 1:1-14
Tussentijds 140

VOLGENDE WEEK
30 december 2012, zondag na Kerstmis
Jesaja 61:10-62,3
Psalm 147:12-20
Galaten 3:23-4:7
Lucas 2:(22) 33-40
Gezang 161

zondag 11 december 2011

18 december 2011, 4e zondag van Advent


Welkom bij Wat lezen we deze week!

Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.

PERIODE
18 december 2011 is de 4e zondag van de Advent. De 4e Adventszondag wordt Rorate genoemd naar het vers "Rorate caeli desuper, et nubes pluant iustum. Dauwt, hemelen, van boven, en wolken, regent de Rechtvaardige. Hier een missaal bladzijde met Rorate geillumineerd door Fra Angelico (!) (1387-1455, Italie). Link Annunciation rorate NB In detail de Annunciatie in de initiaal: Fra Angelico Missale Annunciation.

Kunst tip: Op dit blog op 19dec2010 The Dominican Brothers in Blackfriars, Oxford, het VK zingen het Rorate Advent vers, het verlangen naar verlossing en de komst van Jezus (2m22).

De Bach cantates voor deze zondag zijn "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn” (BWV 132) en "Herz und Mund und Tat und Leben" (BWV147a). Deze cantates horen bij Johannes 1:19-28 de Getuigenis van Johannes de Doper die wij 4dec2011 lazen.

Op You Tube: Op piano Dinu Liputti, J.S. Bach's BWV 147 in 1950. Zonder de gezongen tekst en als beeld 4 adventskaarsen (9m54). Link: youtube

Of kijk op dit blog op 19dec2010 naar J.S.Bach Cantate 132 Sebastian Hennig van het Knabenchor Hannover zingt "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn!". Dirigent is Gustav Leonhardt van/met zijn Leonhardt Consort (7m10).

Concert tip
18dec2011 10.30uur (tijdens de dienst) in de Kloosterkerk, Lange Voorhout 4, 's Gravenhage "Herz und Mund und Tat und Leben"BWV 147a door Jos Vermunt en de Residentie Bachensembles. Meer informatie: Stichting Cantatediensten Kloosterkerk: of
18dec2011 19uur in de Laurenskerk, Grotekerkplein 27, Rotterdam, "Bereitet die Wege, bereitet die Bahn!" BWV 132 uur door Wiecher Mandemaker en de Laurenscantorij & -Bachorkest. Meer informatie: Laurenscantorij



TEKSTEN
Deze week is het thema: Annunciatie, de aankondiging van de komst van Jezus. Eerst door de profeet Nathan aan David de belofte van God dat Davids nakomeling zijn troon zal erven en een 'huis' (dynastie) voor God zal bouwen. In de Psalm wordt die belofte van God herdacht en geprezen. In Romeinen wordt de openbaring van een eeuwenoud geheim benadrukt. In Lucas de aankondiging van de engel Gabriel aan de maagd Maria dat zij een zoon zal baren die 'Zoon van de Allerhoogste (zal) worden genoemd . De Heer God zal hem geven de troon van zijn vader David'.
In het gezang (128) bijna een noodkreet om de komst van Jezus: Kom tot ons, scheur de heem'len, Heer, daal, Heiland, uit uw hemel neer. Ruk open, rijt ze uit het slot, de hemeldeuren, Zoon van God.

2 Samuël 7:4-16
Psalm 132
Romeinen 16:25-27
Lucas 1:26-38
Gezang 128

2 SAMUEL
We lezen voor het eerst uit 2 Samuel, het 10e boek van het Oude Testament. Het is het vervolg op 1 Samuel over Saul en David, de eerste koningen van Israel, dat we lazen op 3april2011 waar een vrij uitgebreide inleiding staat. In 2 Samuel gaat het over David's koningschap, over de (machts)strijd, over David's geloof, zijn misstappen en berouw en over zijn beloften om het beter te doen. David is zo belangrijk in de Thora/Bijbel dat 'alleen' zijn zoon of nakomeling de koning van Israel kan zijn.

In dit stukje gaat het echter over David die -net koning- in een mooi cederhouten paleis woont en nu ook voor God een paleis wil bouwen in plaats van de tent voor de Ark van het verbond. God draait het om en belooft David een huis, een troon voor zijn zoon voor de eer van God. De zoon van David (en Batseba), Salomo wordt inderdaad koning en hij bouwt -toch- een stenen tempel voor God.
In de vertaling (r8) wordt God 'Omschaarde' genoemd, een wat vreemde aanspreektitel die iets betekent in de zin van omsluiting (1870 en het was toen al een dichterlijke uitdrukking). 'Iemand of iets als een schaar omgeven, schaars- of troepswijze omringen'. Van Oussoren koos voor zijn vertaling voor een zo letterlijk mogelijke vertaling van de Hebreewse en Griekse bronteksten en hier voor (de) Omschaarde omdat de ENE door ‘heirscharen’ (strijdgroepen) omringd wordt. Meer over de vertalingskeuzes op naardensebijbel verantwoording.

Kunst tip: Nathan die David uitlegt wat God wil, is een profeet en raadsman van David. Meer over Nathan op heiligen.net. Hier een boekverluchting uit de 10e eeuw. Frankrijk, Parijs, Bibliothèque Nationale. Link heiligen.net nathan

2 SAMUEL 7:4-16
4 Maar het geschiedt in die nacht
dat het woord van de Ene geschiedt
tot Natan en zegt:
5 ga heen, zeggen moet je tot mijn dienaar,
tot David: zo heeft gezegd de Ene:
zul jij voor mij een huis bouwen
waarin ik kan zetelen?
6 want ik heb niet in een huis gezeteld
vanaf de dag dat ik de zonen van Israël
deed opklimmen uit Egypte
tot op deze dag;
ik ben heen en weer blijven gaan
in een tent, in een tabernakel;
7 overal waar ik heen ging
met alle zonen Israël,
heb ik toen ooit een woord gesproken
met één van Israëls stamrechters
die ik gebood om mijn gemeente, Israël,
te weiden, en gezegd:
waarom hebt ge voor mij niet gebouwd
een huis van cederhout?
8 en nu moet je zo zeggen
tot mijn dienaar, tot David:
zo heeft gezegd de Ene, de Omschaarde:
ik heb jou meegenomen van de weide,
van achter de schapen,
om leidsman te worden
over mijn gemeente, over Israël
9 ik ben met je geweest
overal waar je ging
en heb al je vijanden weggemaaid
van je aanschijn
maken zal ik voor jou een naam zo groot
als de naam van de groten der aarde
10 vaststellen zal ik voor mijn gemeente,
voor Israël,
een plaats; planten zal ik hem
en wonen zal hij op zijn plek
en niet meer opgeschrikt worden
kinderen der verkeerdheid
zullen hem niet meer verdrukken
zoals in het eerst,
11 en sinds de dag
dat ik over mijn gemeente Israël
richters heb geboden
rust zal ik je verschaffen
van al je vijanden
gemeld heeft voor jou de Ene
dat hij een huis voor jou zal maken, de Ene!
12 want zijn je dagen vervuld
en zul je zijn gaan liggen bij je vaderen,
doen opstaan zal ik dan je nazaat na jou
die uit je ingewanden is uitgetrokken
zijn koningschap zal ik bevestigen
13 hij zal voor mijn naam een huis bouwen,
en vastzetten zal ik de troon van zijn koningschap
tot in eeuwigheid
14 ikzelf zal hem tot vader zijn
en hij zal mij tot zoon wezen: als hij misdoet
zal ik hem straffen met een stok van mannen
en met de plagen van de zonen van Adam;
15 mijn vriendschap zal niet van hem wijken,
zoals ik hem wel heb doen wijken van Saul
die ik heb verwijderd van voor je aanschijn;
16 je huis en je koningschap
zal aan je aanschijn worden toevertrouwd
tot in eeuwigheid!

In de naardensebijbel vertaling Zoek 2 Samuel → 7
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Victor Posthuma (NCRV) op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel 2 Samuel is het 10e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Protestantse Gemeente Westervoort, Werenfriedkerk, Dorpstraat 61 Westervoort (bij Arnhem). Tijd: 10uur, voorganger Ds Arjen Hiemstra. De eerste lezing is deze zondag 2 Samuel 7:4-16, de profetie van de profeet Nathan aan koning David. God zal voor de naam van David een huis bouwen. Zijn zoon zal hem opvolgen en zijn huis zal bestendig zijn in Israël. Daarnaast lezen we Lucas 1: 26-38 de aankondiging van de geboorte van Jezus aan Maria. Link werenfried Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Hans Jan Roosenbrand voor de gereformeerde kerk (vrijgemaakt) in Hoofddorp / Haarlemmermeer (?) op 21dec2009 over de belofte aan David. Link hansjanroosenbrand

Op You Tube: in het engels 'The Davidic Covenant' met uitleg over dit begrip. In de tekst staat de voiceover uitleg (2m35) Link youtube

PSALM
Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. Psalm 132 heet in het Latijn 'Memento Domine', het is een van de veertien pelgrimspsalm en. Oussoren vertaalt het letterlijk met opgangen en dat komt omdat de weg naar Jeruzalem (op heuvels gelegen) bergopwaarts gaat.

In de psalm wordt de belofte van God aan David (2 Samuel) bezongen: r11 'uit de vrucht van je schoot zet ik er een op je troon'. NB In r3 'sponde', dat betekent bed en teerkost in r15 betekent gewoon 'kost' of 'eten' naar 'de kost geven' en 'kostganger': een huurder die mee eet.

Kunst tip: Naar r8 de Ark van uw Kracht, een plafondkoepel mozaiek van de ark met engelen in de basiliek in Germigny des Pres (1873). Link wikipedia.

PSALM 132 Zang van de opgangen.
1 ENE, blijf aan David indachtig
alle verdrukkingen door hem ondergaan,
2 die aan de ENE heeft gezworen,
beloofd aan de Geweldige van Jakob:
3 als ik kom in de tent van mijn huis,
als ik klim op mijn legerstee, mijn sponde,
(bed)
4 als ik slaap gun aan mijn ogen,
of sluimering aan mijn wimpers
5 eer ik een oord vind voor de ENE,
woningen voor de Geweldige van Jakob!
6 Zie, wij hebben van haar in Efrata gehoord,
haar gevonden in de velden van Jáär
7 laten wij in zijn woningen komen,
ons buigen voor de rustbank van zijn voeten!
8 Sta op, ENE, naar de plaats van uw rust,
gij en de ark van uw kracht!
9 Laat met gerechtigheid zich kleden
uw priesters, laat jubelen uw vrienden!
10 Omwille van David, uw dienaar,
keer het aanschijn van uw gezalfde niet af!
11 De ENE heeft aan David gezworen
in trouw waar hij niet meer van afkeert:
'uit de vrucht van je schoot
zet ik er een op je troon
12 als je zonen bewaken mijn verbond,
de overeenkomst met mij die ik hun zal leren,
zullen ook hun zonen voor altijd en ímmer
zijn gezeten op jouw troon!'
13 Want de ENE heeft Sion verkoren,
heeft haar begeerd zich tot zetel:
14 'dit is mijn rustplaats voor altijd en immer,
hier zal ik zitten, ja haar heb ik begeerd
15 haar teerkost schenk ik zegen op zegen,
haar armen verzadig ik met brood
16 haar priesters bekleed ik met heil,
haar vromen zingen jubel op jubel
17 daar doe ik voor David een hoorn ontspruiten,
maak voor mijn gezalfde een luchter gereed
18 ik zal zijn vijanden kleden in schaamte,
op hem zal bloeien de kroon van zijn wijding!'

In de naardensebijbel vertaling.
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Jan Wolsheimer uit Zotermeer op voorleesbijbel In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Sionsgemeente, de Schulp, Buizerdstraat 10 en De Bron, Einthovenstraat 18, Assen. Tijd: 10uur, de Schulp voorganger Ds. M. Noorderijk uit Tiendeveen of om 17uur de Bron, Ds. J. Noordam uit Drachten. Link Sionsgemeente Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Beluister de Preek van Ds P den Butter voor de Christelijke Gereformeerde Kerk te Middelharnis (?). over psalm 132 r13 'De Heer heeft Sion gekozen'. (37MB). Link downloadpreken

Op You Tube: In het Hebreeuw psalm 132 door Erze Yechiel (?) 5m53. Link youtube



ROMEINEN
Romeinen is het 6e boek van het Nieuwe Testament. Het is een brief van de apostel Paulus die de gemeente niet zelf gesticht heeft. We lazen dit jaar wekenlang uit de brief van 19juni tot 11 sept. Paulus kondigt hier eindelijk zijn -laatste- reis naar Rome aan (Romeinen 15) waar hij de marteldood zal sterven. Wij lezen de slotregels van zijn brief aan de Romeinen, een 'lofprijzing' waarin oa staat dat een eeuwenoud geheim van de profetische geschriften openbaard is met (de prediking van) Jezus.

Kunst tip: In 2009 werd de tot nu toe oudste afbeelding van Paulus gevonden in Romeinse catacomben (onderaardse gangen en in dit geval een grafkamer). In 2010 werden in dezelfde catacombe (van Tecla) portretten gevonden van de apostelen Petrus, Andreas en Johannes. Paulus is de 2e van links. Link rkspa

ROMEINEN 16:(24)25-27
(24 De genade van onze Heer,
Jezus Christus, zij met u allen! Amen!)
25 Aan hem die bij machte is
u te versterken,
overeenkomstig mijn verkondiging
en de prediking van Jezus Christus,
overeenkomstig de openbaring van
een geheimenis dat eeuwige tijden
verzwegen bleef,
26 maar te voorschijn is gebracht
door de profetische geschriften,
en overeenkomstig een opdracht
van de eeuwige God
tot gehoorzaamheid in geloof
aan alle heidenvolkeren
bekend is gemaakt,
27 aan hem, de enige wijze God,
zij door Jezus Christus de glorie
tot in de eeuwen der eeuwen!
Amen.

In de Naardensebijbel vertaling Zoek Romeinen → 16
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Jan Heutink uit Hoogvliet op voorleesbijbel. In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Romeinen is het 6e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Paulusparochie, Heilige Caeciliakerk, Borculoseweg 43, Neede. Tijd: 10uur, voorganger Pastoor H.A.M. de Jong. Over 2 Samuel 7: 1-16, Romeinen 16: 25-27 en Lucas 1: 26-28. In onze St. Paulusparochie worden ze met zeer veel zorg omgeven: onze kerkgebouwen. Ze zijn destijds gebouwd tot 'meerdere eer en glorie van God'. Maar niet uitsluitend! In vroegere tijden ging het vaak tegen elkaar op. "Onze" kerk moest groter of rijker versierd zijn dan die van de buren. Op de vierde Adventszondag horen we het verhaal over David, die voor God een tempel wil bouwen en de waarschuwingen of bedenkingen die de profeet Natan hierbij heeft. Een tempel kan immers meer een pronkstuk worden, dan een eerbetoon aan God. Bovendien zegt Natan: "God wil niet alleen in een tempel wonen, maar ook in uw nageslacht". Het kerkgebouw is een belangrijk gebouw. We komen er samen om de ontmoeting met God en met elkaar te vieren. Het wijst ons op God en op de gemeenschap die we samen mogen vormen. Echter, God begint altijd eerst met de tempel van ons eigen hart. "God woont in u", zegt de engel Gabriel tegen Maria, "en u zult de moeder worden van de Zoon van de Allerhoogste". Jezus, door Gods wil geboren uit de maagd Maria, God-Zelf komt wonen bij ons mensen. God is ons nabij. Hij wil ons ontmoeten in de tempel van ons hart. Nu het bijna Kerstmis is mogen wij, vierend in onze mooie kerkgebouwen, beseffen dat wij levende stenen zijn, richtingwijzers, wijzend op Hem die midden onder ons aanwezig is. Link: parochieneede Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Uitleg van Romeinen 16 (ook over de rol en positie van vrouwen in de vroege kerk en 'het grote geheim' in de Deltacursus. De makers zijn Apostolisch en schreven een eigen Geloofsbelijdenis. Doel van de cursus is missionair en specifiek om Efeziërs 4:11-16 in praktijk te brengen: om de heiligen toe te rusten voor het werk in zijn dienst; zo wordt het lichaam van Christus opgebouwd (vers 12). Deze toerusting is gericht op kennis van de Bijbel, Praktisch discipelschap en Leiderschap. Link deltacursus romeinen-16-overzicht

Op You Tube: In het engels uitleg van Dan Maynes: Romeinen 16:25-27 (2m30). Link youtube

LUCAS
Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament. Het is een van de vier evangelieen met de verhalen over het leven en sterven van Jezus. In de evangelieen komen verhalen soms meerdere malen voor, soms identiek soms een beetje anders. Lucas was een tijdgenoot en wellicht reis/metgezel van Paulus en schreef dit evangelie rond 80 na Chr. Hij schreef het 'voor Theofilus', een leerling van hem, maar waarschijnlijke een belangrijk man. Lucas schreef ook de Handelingen van de Apostelen, het 5e boek van het Nieuwe Testament.

Het heel bekende verhaal wat we vandaag lezen komt alleen voor bij Lucas. De engel Gabriel vertelt de maagd Maria dat zij een zoon zal krijgen. Jozef wordt beschreven als de afstammeling van David (terwijl hij niet de biologische de vader is) dus de stamboom van Jezus is niet geheel volgens de profetie. In Mattheus 1: 20 komt een engel van de Heer bij Jozef om hem te vertellen dan het kind verwekt is door de heilige Geest en hij Maria niet (stiekem) moet verstoten.

Dat de oude Elisabeth zwanger is, is een bewijs dat God alles kan, (dus) ook een kind verwekken bij een maagd. NB Direct na de tekst vor deze week komt de ontmoeting van Maria en Elisabeth en de (h)erkenning van Jezus door Johannes de Doper.

Kunst tip: Er zijn honderden prachtige afbeeldingen van de verkondiging aan Maria, de Annunciatie. Een simpele google image search levert 21.000 hits op! Op biblical-art.com de mooiste (21 pagina's) waaronder 8 van Fra Angelico (1387 - 1455) en deze in het Klooster van San Marco in Florence Italie. Eind van de jaren 1430. Link angelic
Ook heel mooi zijn de Annunciaties voor het Santuario di Santa Maria delle Grazie, San Giovanni (Johannes) in Valdarno, Italie vrijwel identiek aan die in het Museo del Prado, in Madrid, Spanje en deze in het Museo Diocesano, Cortona, Toscane Italie. Link annunciation
NB De Heilige Geest is soms als lichtstraal en soms als duif zichtbaar en God de Vader zit centraal verstopt bovenaan de zuil tussen de engel en Maria.

Kennis tip: Op kunst-lezingen een korte beschrijving van een lezing over de inconografie van Annunciatie voorstellingen door Jeanne van der Stappen. (De lezing -aan de hand van een 15e eeuwse preek- is te boeken)

LUCAS 1:26-38
26 In de zesde maand
wordt de aankondig-engel Gabriël gezonden
van God naar een stad in Galilea
wier naam is Nazaret,
27 tot een maagd in ondertrouw
met een man wiens naam is Jozef
uit het huis van David;
de naam van de maagd is Maria.
28 Binnengekomen bij haar zegt hij:
verheug je, begenadigde, de Heer is met je!
een gezegende ben je onder de vrouwen!
29 Maar zij is door dit woord zeer geschokt
en vraagt zich af
wat deze begroeting wel betekent.
30 De aankondig-engel zegt tot haar:
vrees niet, Maria,
want je hebt genade gevonden bij God;
31 zie, je zult in je schoot ontvangen
en baren een zoon
en zijn naam noemen: Jezus,
32 hij zal groot zijn
en 'Zoon van de Allerhoogste'
worden genoemd
de Heer God zal hem geven
de troon van zijn vader David
33 hij zal koning zijn over het huis van Jakob
in alle eeuwen, en aan zijn koninkrijk
zal geen grens en geen einde zijn!
34 Maria zegt tot de aankondig-engel:
hoe zal dit zijn,
daar ik met geen man gemeenschap heb?
35 Ten antwoord
zegt de aankondig-engel tot haar:
geestesadem van de Heilige
zal over je komen,
kracht van de Allerhoogste
zal je overschaduwen
daarom zal wat voortgebracht wordt
heilig genoemd worden, Zoon van God
36 en zie, Elisabet, die aan jou verwant is,
ook zij heeft in haar ouderdom
een zoon ontvangen,
het is nu de zesde maand voor haar
die onvruchtbaar werd genoemd;
37 want 'geen woord van bij God zal
machteloos zijn' (Genesis 18:14)
38 Dan zegt Maria:
zie hier, de dienares van de Heer
mij geschiede naar uw woord!
Dan gaat de aankondig-engel bij haar weg.

In de Naardensebijbel vertaling Zoek Lucas > 1
Of in de Nieuwe Bijbelvertaling hieronder bij Liever luisteren.

Liever luisteren?
Henny Wendt Plaisier en haar man Bas Plaisier voormalig scriba van de Protestantse Kerk op voorleesbijbel. In de Nieuwe Bijbelvertaling met de tekst of ga naar downloadbijbel Lucas is het 3e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Protestantse Kerk Schaarsbergen, Dorpskerk, Kemperbergerweg 806, Schaarsbergen. Tijd: 10uur, voorganger ds Ida Eldering. Op deze laatste zondag van advent staat de evangelie lezing centraal. De aankondiging van de geboorte van Jezus. Lucas tilt de aankondiging aan Maria boven het wonderbaarlijke uit naar het heilige. Dit kind zal een begin maken met de bevrijding van de mensen. De troon van David blijkt bestemd voor een niet-wereldse koning. Een koning die luistert en bevrijdt. Zoon van Maria, die niet nederig, bescheiden en onderdanig wordt geschetst, maar bewust, betrokken en fier! Leesrooster: II Samuel 7:4-16 en Lucas 1:26-38 Link kerkschaarsbergen Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van ds H.G. De Bruijn voor de Handwegkerk Amsteveen-Buitenveldert zd over 2 samuel 7 en Lucas 2. Link handwegkerk

Op You Tube: in het engels gezongen uit de film The nativity Story Gabriels message (2m06). Link youtube

GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd. Deze keer het 'dankgebed' van Maria waarin zij God dankt voor de aankondiging van Jezus als reactie op de woorden van Elisabeth in Lucas 1:46-55.

(46 Dan zegt Maria:
groot maakt mijn ziel de Heer (1 Sam. 2,1-10)

47 verrukt is mijn geest over God,
mijn bevrijder,
48 want hij heeft aangezien
de vernedering van zijn dienares
want zie,
van nu af prijzen mij zalig alle generaties!
49 want grote dingen heeft hij aan mij gedaan,
machtig is hij, heilig is zijn naam!
50 zijn ontferming is tot in
generaties en generaties
over wie hem vrezen
51 kracht heeft hij betoond met zijn arm;
hoogmoedigen met de plannen van hun hart,
hij sloeg ze uiteen
52 hij heeft machtigen van hun troon gestoten
en vernederden verhoogd
53 hongerlijders heeft hij vervuld met alle goeds,
en rijken heeft hij ledig heengezonden
54 hij heeft zich zijn kind Israël aangenomen,
hij blijft zijn ontferming indachtig
55 -zoals hij tot onze vaderen heeft gesproken-
voor Abraham en voor zijn zaad
tot in de toekomende eeuw!

VOLGENDE WEEK
Twee leesroosters deze keer, een voor Kerstavond en een voor zondag 25dec11, 1e Kerstdag.

Kerstavond 24dec2011
Jesaja 8:23-9:7
Psalm 96
Titus 2:11-14
Lucas 2:1-20
Gezang 160

Zondag 25 dec 11, 1e Kerstdag
Jesaja 52:7-10
Psalm 98
Hebreeën 1:1-12
Johannes 1:1-14
Tussentijds 139