maandag 9 juni 2014

15 juni 2014, Drie-eenheid of Trinitatis

Welkom bij Wat lezen we deze week!
Hier vind je -bijna- elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.

Op belangrijke (feest)dagen worden uiteraard de vaste, bijbehorende Bijbelteksten gelezen, met kerst lezen we een van de versies van de geboorte van Jezus, met Pasen over de wederopstanding en met Pinksteren over de uitstorting van de Heilige Geest. Het rooster wordt gemaakt voor 3 jaar, A, B en C en om te voorkomen de kerken om de 3 jaar hetzelfde lezen wordt ook een alternatief leesrooster gemaakt

PERIODE
15 juni 2014, is het Drie-eenheid een Katholiek Hoogfeest van de Drie-eenheid, Drievuldigheid of in het Latijn Trinitatis. Het gaat dan om God de Vader, Jezus de Zoon en de Heilige Geest. 
 
De Heilige Geest wordt veel geassocieerd met het Nieuwe Testament, maar in het Oude Testament is ook sprake van 'de Geest van God'. Zoals in de beginregels van de Bijbel: Genesis 1:2 - De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed, maar Gods geest zweefde over het water. En in Richteren 13:25 - Tussen Sora en Estaol, waar de Danieten hun tenten hadden opgeslagen, werd hij (Simson) voor het eerst door de geest van de Heer tot daden aangezet. Bron: Wikipedia

Kunst tip: Vaak wordt de Drie-eenheid afgebeeld als God in de hemel, Jezus en de Heilige Geest als een duif(je). Net als bij de verkondiging (annunciatie alleen God en duif) van de geboorte van Jezus aan Maria, met Pinksteren (alle drie) en bij de doop van Jezus in de Jordaan etc. Link anoniem kunstwerk gevelsteen? Op de website van de Evanglische (Lutherse) Kerk in Duitsland. EKD.de/trinitatis

De Bach cantaten voor deze week zijn “O heilges Geist- und Wasserbad” (BWV 165), 'Es ist ein trotzig und verzagt Ding' (BWV 176, de cantate waarmee Bach 2e jaargang (1724-1725) afsluit en 'Gelobet sei der Herr, mein Gott' (Koraalcantate BWV 129). De teksten horen bij Johannes 3:1-15 over Jezus en Nicodemus, dat lezen wij niet.

Op You Tube: J.S. Bach (1685-1750) Cantata BWV 176 'Ermunter euch', Aria voor de Alt. Sigal Haviv Mezzo Sopraan, Kfar Saba Chamber Choir, Tania Glusmann Piano, Dirigent Aharon harlap in de Emanuel Church Tel Aviv/Yaffa, Israël. (4m26) Link youtube

Of kijk op dit blog op:
26mei13 J.S. Bach (1685-1750) Cantate BWV 176, 'Es ist ein trotzig und verzagt Ding' uitgevoerd door Johannette Zomer, sopraan, Ingeborg Danz Alt, Jan Kobow Tenor en Peter Kooy Bas olv Collegium Philippe Herreweghe en het Collegium Vocale Gent 2002 (10m55).
Of
J.S. Bach (1685-1750) Cantate BWV 165 “O heilges Geist- und Wasserbad” door Pieter Leusink (1h4m, Cantate 165 begint rond 33m). Tekst: Webdocs.cs.ualberta
Of
3juni12 J.S. Bach (1685-1750) Cantate BWV 165 “O heilges Geist- und Wasserbad” door Gustav Leonhardt met het Tölzer Knabenchor, het Collegium Vocale Gent (Koormeester Philippe Herreweghe) & het Leonhardt-Consort. Tekst van BWV 165 “O heilges Geist- und Wasserbad”. Part 1 Aria knabe (1), Recitativo (2) Aria (3) Part 1 Let op er is ook een Part 2. Recitative (4), Air (5) en Choral (6) (5m51)
Of
19juni2011 J.S. Bach (Koraalcantate BWV 129) “Gelobet sei der Herr, mein Gott, mein Licht” door het Münchener Bach Chor en het Münchener Bach Orchestra met dirigent Karl Richter (4m45).

Concert tip
zi15juni14 om 19-19.45uur in de in de Grote of St.Bavokerk, Grote Markt 22, Haarlem. Een Trinitatis concert met werken van Schütz tot Bach uitgevoerd door het Ensemble Quadrivium onder leiding van Guido Groenland (tenor) met het koororgel van de Grote of St. Bavokerk. Entree gratis. Link MuzievoorTrinitatis:werkenvanSchutztotBach of Bavo


TEKST(EN)
Op het Oecumenisch leesrooster staan: Exodus 34:4-9, Psalm 150, (2 Korintiërs 13:11-13) en Matteüs 28:16-20. Dat las ik op 19juni11.

Op het Oecumenisch leesrooster staan deze zondag geen teksten. We gaan in het rooster van de (brief van de) een grote kerkvader Petrus 'Jezus hoofdapostel' naar de andere kerkvader: Paulus. Die Jezus niet gekend heeft, Christenen eerst vervolgde, zich bekeerde en –misschien wel- zijn belangrijkste missionaris werd omdat hij zich tot allen, ook niet Joden richtte.

Petrus brieven zijn geen echte brieven, ze hebben geen persoonlijke groet slechts een adressering (vreemdelingen) en er wel wordt aangenomen dat ze bedoeld zijn voor pas gedoopten, verse Joods-Christenen omdat Petrus zich (alleen) tot hen richtte. De brief bevat een oproep om te leven volgens Gods wil en waakzaam te zijn en staat vol praktische aanwijzingen voor vrije staatsburgers, slaven, vrouwen en echtparen. Vanaf 1 Petrus 3:13 komt het lijden van de gelovigen (en Jezus) aan de orde. Bron: Wikipedia

Vanaf volgende week lezen we 4x uit Paulus brief aan de Romeinen, een gemeente die hij niet zelf gesticht en dan ook nog niet bezocht heeft. Paulus schrijft de brief omdat hij er aan komt. Waar Paulus veel andere (van zijn) gemeenten de les leest doet hii dat bij de Romeinen niet. Volgens Wikipedia is de brief eerder defensief, verontschuldigend. Noot van de Blogger Paulus verwacht kennelijk dat de wereldwijze Romeinen zich niet zomaar iets laten vertellen. In Wikipedia staat dat 'Paulus van de gelegenheid gebruik maakt om zich te verweren tegen beschuldigingen en kritiek waarmee hij tijdens zijn activiteiten te maken krijgt'.

Deze week lees ik de laatste regels uit Handelingen 8, waar de Handelingen van Petrus zijn afgesloten en die van Paulus nog net niet beginnen omdat hij nog niet bekeerd is. Het gaat over Filippus, de evangelist dat is niet de Filippus die een van de 12 leerlingen is. Na Pinksteren, de uitstorting van de Heilige Geest, groeide de gemeente snel en was er extra diaconaal 'kader' nodig. Handelingen 6:1 Toen het aantal leerlingen toenam, ontstond er op een gegeven moment ontevredenheid bij de Griekstaligen, die de Aramees sprekenden verweten dat de weduwen uit hun groep bij de dagelijkse ondersteuning werden achtergesteld. 2 Daarop riepen de twaalf apostelen de voltallige gemeenschap van leerlingen bijeen en zeiden: ‘Het is niet goed dat wij de zorg dragen voor de gemeenschappelijke maaltijden, want daardoor verwaarlozen we de verkondiging van Gods woord. 3 Kies daarom, broeders en zusters, uit uw midden zeven wijze mannen die goed bekendstaan en vervuld zijn van de heilige Geest. Aan hen zullen we deze taak opdragen, 4 terwijl wij ons zullen wijden aan het gebed en aan de verkondiging van het woord van God.’ 5 Alle leerlingen stemden met dit voorstel in. Ze kozen Stefanus, een diepgelovig man, die vervuld was van de heilige Geest, en verder ook Filippus, Prochorus, Nikanor, Timon, Parmenas en Nikolaüs, een proseliet uit Antiochië. 6 Ze lieten deze mannen plaatsnemen voor de apostelen, die een gebed uitspraken en hun daarna de handen oplegden.
Maar deze 7 mannen deden meer dan de maaltijden regelen, ze preekten ook. Stefanus werd ook de 1e martelaar, hij werd, na een proces maar zonder uitspraak, gestenigd (gelyncht) vanwege zijn geloof.

Ook Filippus werd apostel en wel in Samaria (Hand 8:5). De Samaritanen lieten zich door hem dopen, maar pas na de komst van Petrus en Johannes daalde de Heilige Geest op hen neer. (Hand 8:15) Daarna gaat Filippus -door de Heilige Geest gestuurd- naar 'de verlaten weg van Jeruzalem naar Gaza'. Het begin van de tekst die ik deze week uitkoos. Twintig jaar later (ca 58) is hij in Ceasarea de gastheer van de apostel Paulus en diens gezelschap. Handelingen 21:8  De volgende dag vertrokken we weer en gingen op weg naar Caesarea. Daar vonden we onderdak bij Filippus, een verkondiger van het evangelie en een van de zeven wijze mannen.

Ik kies deze week voor Filippus de evangelist als overgangsfiguur tussen Petrus en Paulus, omdat hij Jezus niet zelf gekend heeft maar wel Petrus en Paulus. Hij werd spontaan bekeerd en zonder een Christen vervolger te zijn geweest. Bovendien bekeert Filippus een niet-jood, maar 'moorman', een Ethiopiër.
Ook lees ik deze week uit Jesaja 53 omdat hieruit in Handelingen 8:26-40 wordt gelezen.

JESAJA
Jesaja is het 23ste boek van het Oude Testament en bestaat uit 66 boekrollen. De tekst van deze week is van de 2e of Deutero Jesaja, een navolger. De Deutero Jesaja schreef de boekrollen Jesaja 40-56. Jesaja is/zijn de messianistische profeten die de komst van een Messias voorspellen.

Kunst tip: In grotten in Qumran aan de Dode Zee in Israël zijn duizenden boekrollen en fragmenten gevonden uit vrijwel het complete Hebreeuwse Oude Testament. Het best vertegenwoordigd zijn de boeken van de Pentateuch (de 1e 5), Jesaja en de Psalmen. Het overgrote deel van de in Qumran gevonden teksten is geschreven in de periode van circa 100 voor Chr. tot 66 na Chr. Link: Wikimedia/Isaiah Scroll 53

In Handelingen 8 staat:
32 ‘Als een schaap werd hij naar de slacht geleid;
als een lam dat stil is bij zijn scheerder
deed hij zijn mond niet open.
33 Hij werd vernederd en hem werd geen recht gedaan,
wie zal van zijn nakomelingen verhalen?
Want op aarde leeft hij niet meer.’

Noot van de Blogger: Ja dat is wel een duidelijke (voor)verwijzing naar Jezus die veel als Lam wordt aangeduid, zich stilhield voor Pilates en Herodus en na een schijnproces gekruisigd werd als een ordinaire erge misdadiger. De eerste regel lijkt nog wel op Jesaja 53:7, de tweede (8) is behoorlijk anders vertaald, terwijl staat dat de Ethiopiër uit Jesaja leest.
De wrede dood van Jezus en zijn onvermogen/onwil dit te voorkomen was een lastig element in het vroege Christendom. Wellicht dat het daarom in Handelingen nog eens wordt genoemd met verwijzing naar de voorzegging door de profeet Jesaja.

JESAJA
1 Wie kan geloven wat wij hebben gehoord?
Aan wie is de macht van de HEER geopenbaard?
2 Als een loot schoot hij op onder Gods ogen,
als een wortel die uitloopt in dorre grond.
Onopvallend was zijn uiterlijk,
hij miste iedere schoonheid,
zijn aanblik kon ons niet bekoren.
3 Hij werd veracht, door mensen gemeden,
hij was een man die het lijden kende
en met ziekte vertrouwd was,
een man die zijn gelaat voor ons verborg,
veracht, door ons verguisd en geminacht.
4 Maar hij was het die onze ziekten droeg,
die ons lijden op zich nam.
Wij echter zagen hem als een verstoteling,
door God geslagen en vernederd.
5 Om onze zonden werd hij doorboord,
om onze wandaden gebroken.
Voor ons welzijn werd hij getuchtigd,
zijn striemen brachten ons genezing.
6 Wij dwaalden rond als schapen,
ieder zocht zijn eigen weg;
maar de wandaden van ons allen
liet de HEER op hem neerkomen.
7 Hij werd mishandeld, maar verzette zich niet
en deed zijn mond niet open.
Als een schaap dat naar de slacht wordt geleid,
als een ooi die stil is bij haar scheerders
deed hij zijn mond niet open.
8 Door een onrechtvaardig vonnis werd hij weggenomen.
Wie van zijn tijdgenoten heeft er oog voor gehad?
Hij werd verbannen uit het land der levenden,
om de zonden van mijn volk werd hij geslagen.
9 Hij kreeg een graf bij misdadigers,
zijn laatste rustplaats was bij de rijken;
toch had hij nooit enig onrecht begaan,
nooit bedrieglijke taal gesproken.
10 Maar de HEER wilde hem breken, hij maakte hem ziek.
Hij offerde zijn leven voor hun schuld,
om zijn nageslacht te zien en lang te leven.
En door zijn toedoen slaagde wat de HEER wilde.
11 Na het lijden dat hij moest doorstaan,
zag hij het licht* en werd met kennis verzadigd.
*Volgens enkele Qumran-handschriften en de Septuaginta. MT: ‘zag hij’.
Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst NBV/Jesaja53

Liever luisteren?
Guus Glastra uit Den Haag op voorleesbijbel. Of ga naar downloadbijbel Jesaja is het 23ste boek van het Oude Testament.

Preek van Dr H. Klink uit Hoornaar in het blad Ecclasia van de vrienden van Dr. H.F. Kohlbrugge over Handelingen 8 en Jesaja 53. 'Hij (de Ethiopier) heeft gevonden, wat hij zocht. Hij heeft via Jesaja 53 Jezus Christus gevonden en daarmee rust voor zijn ziel'. Link Ecclesianet 18, 5sept09 (pdf, 8 pag.)

Op You Tube: In het Engels over de Qumran of Dode Zee rollen Jesaja 53. Met een korte toelichting ook door Dr. Adolfo Roitman, de curator van de Dode Zee rollen (Tel Aviv, Israel) en Day of Discoveries 30min TV programma's door RBC Ministries. Link youtube1 (2m55) of youtube2 (30m)


HANDELINGEN
Handelingen is het 5e boek van het Nieuwe Testament. Het verhaalt van de gebeurtenissen vanaf de Hemelvaart van Jezus, Pinksteren en de handelingen (avonturen) van de apostelen (inclusief Paulus) daarna.

Opvallend: niet God, niet Jezus maar de Geest spreekt tot en door Filippus. Hand 8:29 De Geest zei tegen Filippus: ‘Ga naar die man daar in de wagen.’ In een uitleg (preek) staat Voeg je bij deze wagen, zegt een stem in hem. Letterlijk staat er iets van: wordt eraan vastgekleefd (kollèthèti) – een passieve vorm. Dat eraan verkleven gebéurt aan hem, al moet hij hard lopen om de wagen bij te benen. Gods Geest maakt een verbinding waardoor het lot van de eunuch verbonden raakt aan het lot van Filippus. In de joodse mystiek wordt het ‘verkleven’ gezien als onderdeel van het leesproces van de Schrift. Zie verder uitleg (preek).
De Geest doet meer: r39 (toen) greep de Geest van de Heer Filippus en nam hem mee ... 40 Filippus kwam terecht in Azotus; van daar reisde hij verder en verkondigde in alle steden het evangelie, tot hij in Caesarea aankwam.
=
Kunst tip: 'Filippus doopt de Ethiopiër' door Rembrandt van Rijn (1606-1665) circa 1626. Nu in het Museum Catharijneconvent in Utrecht (waar trouwens een erg leuke de Bijbel in Beeld tentoonstelling is tot 10aug14: 'Thuis in de Bijbel'. Ik kan me deze niet herinneren, maar vind het ook een hoog schoolplaat gehalte hebben. Link Rembrandt
Kunst tip2: Sporenvangod/Filippus zonder beschrijving

HANDELINGEN 8:26-40
Filippus en de Ethiopiër
26 Een engel van de Heer zei tegen Filippus: ‘Ga tegen de middag naar de verlaten weg van Jeruzalem naar Gaza.’ 27 Filippus deed wat hem gezegd werd en ging naar die weg toe. Daar kwam hij een Ethiopiër tegen, een eunuch, een hoge ambtenaar van de kandake, de koningin van Ethiopië, die belast was met het beheer van haar schatkist. Hij was in Jeruzalem geweest om daar God te aanbidden 28 en zat nu op de terugweg in zijn reiswagen de profeet Jesaja te lezen. 29 De Geest zei tegen Filippus: ‘Ga naar die man daar in de wagen.’ 30 Filippus haastte zich naar hem toe en hoorde hem de profeet Jesaja lezen, waarop hij vroeg: ‘Begrijpt u ook wat u leest?’ 31 De Ethiopiër antwoordde: ‘Hoe zou dat kunnen als niemand mij uitleg geeft?’ Hij nodigde Filippus uit om in te stappen en bij hem te komen zitten. 32 Dit was het schriftgedeelte dat hij las:
‘Als een schaap werd hij naar de slacht geleid;
als een lam dat stil is bij zijn scheerder
deed hij zijn mond niet open.
33 Hij werd vernederd en hem werd geen recht gedaan,
wie zal van zijn nakomelingen verhalen?
Want op aarde leeft hij niet meer.’
34 De eunuch vroeg aan Filippus: ‘Kunt u me zeggen over wie de profeet het heeft? Over zichzelf of over een ander?’ 35 Daarop begon Filippus met hem te spreken over het evangelie van Jezus, waarbij hij deze schrifttekst als uitgangspunt nam. 36 Onderweg kwamen ze bij een plaats waar water was, en de eunuch zei: ‘Kijk, water! Waarom zou ik niet gedoopt kunnen worden?’ 37*
38 Hij liet de wagen stilhouden en beiden liepen het water in, zowel Filippus als de eunuch, waarna Filippus hem doopte. 39 Toen ze uit het water kwamen, greep de Geest van de Heer Filippus en nam hem mee, en de eunuch zag hem niet meer, maar vervolgde zijn weg vol vreugde. 40 Filippus kwam terecht in Azotus; van daar reisde hij verder en verkondigde in alle steden het evangelie, tot hij in Caesarea aankwam.

In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV/Handelingen8
*Andere handschriften hebben een extra vers: ‘[37] Filippus zei tegen hem: “Indien u gelooft met heel uw hart, is het toegestaan.” Hij antwoordde: “Ik geloof dat Jezus Christus de Zoon van God is.”’ >

Liever luisteren?
Rinus Kole op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel. Handelingen is het 5e boek van het Nieuwe Testament. Ik doe graag wel eens iets aparts. Deze marathon past daar bij gezien het eenmalige unieke karakter. Verder hoop ik dat vele mensen door de nieuwe vertaling de Bijbel gaan begrijpen.

Uitleg van ds Marianne Vonkeman, predikante in Santpoort-Velserbroek op haar website Sporenvangod over de lectio divina, de heilige les in Handelingen 8 en 'kracht onderweg'. 'In dit verhaal over de zending van de kerk en de visie op haar taak, is deze kamerling een proto-type. Niet alleen komt hij van buiten Israël en is hij een slaaf, hij is ook een buitengeslotene. Eunuchs mogen de tempel niet. Zo staat het in Deuteronomium (32:1) voorgeschreven: iemand die ontmand is mag niet in de gemeente des Heren komen. Verder dan de voorhof komt hij niet, met al zijn macht moet hij toch buiten staan. Maar desondanks reist hij helemaal van Ethiopië naar Jeruzalem. Daar, in Jeruzalem, heeft hij een Schriftrol gekocht, van de profeet Jesaja. En daar staat opgeschreven het toekomstvisioen van Jesaja 56(:3): “laat de ontmande niet zeggen: zie ik ben een dorre boom. Want zo zegt de Here van de ontmanden, die mijn sabbatten onderhouden en verkiezen wat mij behaagt en vasthouden aan mijn verbond: Ik geef hun in mijn huis en binnen mijn muren, een gedenkteken en een naam, beter dan zonen en dochter; Ik geef hun een eeuwige naam die niet uitgeroeid zal worden.” Link Sporenvangod/kracht-onderweg

Op You Tube: Preek van Piet van de(r) Oever Wat is jouw droom!? Versta je de stem van God? Wat heeft God in je hart gelegd? over Handelingen 8:26-40 (56m) Link youtube


GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd in Mattheus 6:9-13. Deze keer kies ik voor enkele coupletten uit psalm 62 als gebed gecombineerd. Een gebed dat van Petrus had kunnen zijn van wie we vorige week afscheid hebben genomen en wat minder bij Filippus en de Ethiopiër past.

Psalm 62
1 Voor de koorleider. Op de wijs van Jedutun. Een psalm van David.

2 Alleen bij God vindt mijn ziel haar rust,
van hem komt mijn redding.
3 Hij alleen is mijn rots en mijn redding,
mijn burcht, nooit zal ik wankelen.

6b Zoek rust, mijn ziel, bij God alleen,
van hem blijf ik alles verwachten.
7 Hij alleen is mijn rots en mijn redding,
mijn burcht, ik zal niet wankelen.

8 Bij God is mijn redding en eer,
mijn machtige rots, mijn schuilplaats is God.
9 Vertrouw op hem, mijn volk, te allen tijde,
open voor hem uw hart,
God is onze schuilplaats. sela

12 Eenmaal heeft God gesproken,
tweemaal heb ik het gehoord:
‘De macht is aan God.’
13 Bij u, Heer, is ontferming,
u beloont ieder mens
naar zijn daden.

VOLGENDE WEEK
22 juni 2014, 1e zondag na Drie-eenheid

Op het Oecumenisch leesrooster staan: Jeremia 20:7-13, Psalm 69:14-­29, (Romeinen 5:15-19) en Matteüs 10:16-33. Dat las ik nog niet.

Op het alternatief leesrooster staan Jezus Sirach 35:1-22a, Psalm 19 en de Brief aan de Romeinen 2:9-16.

Contact: Reactie en opmerkingen graag naar
watlezenwedezeweek @ yahoo.com


maandag 2 juni 2014

8 juni 2014, Pinksteren of de uitstorting van de Heilige Geest


Welkom bij Wat lezen we deze week!
Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee of priester.

Op belangrijke (feest)dagen worden uiteraard de vaste, bijbehorende Bijbelteksten gelezen, met kerst lezen we een van de versies van de geboorte van Jezus, met Pasen over de wederopstanding en met Pinksteren over de uitstorting van de Heilige Geest. Het rooster wordt gemaakt voor 3 jaar, A, B en C en om te voorkomen de kerken om de 3 jaar hetzelfde lezen, wordt ook een alternatief leesrooster gemaakt.

PERIODE
8 juni 2014, is het Pinksteren, de viering van de uitstorting van de Heilige Geest over de gelovigen. Dat wordt beschreven in Handelingen 2:1 dat op het gewone leesrooster staat. Ik citeer de belangrijkste regels: Toen de dag van het Pinksterfeest aanbrak waren ze allen bij elkaar. 2 Plotseling klonk er uit de hemel een geluid als van een hevige windvlaag, dat het huis waar ze zich bevonden geheel vulde. 3 Er verschenen aan hen een soort vlammen, die zich als vuurtongen verspreidden en zich op ieder van hen neerzetten, 4 en allen werden vervuld van de heilige Geest en begonnen op luide toon te spreken in vreemde talen, zoals hun door de Geest werd ingegeven.

Hoe kan het dat er al een Pinksterfeest (NBV) was voordat het Pinksteren was? De oorsprong van Pinksteren ligt in de wetten van Mozes. In Leviticus 23:15-22 staat dat op de vijftigste dag, op de dag na de zevende sabbat vanaf Pesach nieuwe offers voor God moeten worden gebracht, als een soort afsluiting van Pesach. Het feest wordt ook wel het 'Feest van de Eerstelingen' of 'Wekenfeest' (Hebreeuws: Sjavot) genoemd. Er moesten 'eerstelingen' van de graanoogst en het vee worden geofferd. Bron: Wikipedia

Kunst tip: Een Pinksterverluchting in een Regensburgs (Duits) getijdenboek, circa 1030 - 1040 op een tentoonstelling in het Getty Museum, Los Angeles in de VS. Link Pinksteren

Meer moois op Collecties.Meermanno/Handschriften vul ''Pinksteren'' in links boven in de zoekbalk et voilà 10 prachtige miniaturen zoals Mnemosyne.org in een Frans Getijdenboek (usus van Rheims) circa 1490.

De Bach cantaten ''Erschallet, ihr Lieder” (BWV 172), ''Wer mich liebet, der wird mein Wort halten” (BWV 59), met dezelfde titel ''Wer mich liebet, der wird mein Wort halten” (BWV 74) en ''O ewiges Feuer, o Ursprung der Liebe'' (BWV 34)

De teksten horen bij Johannes 14:23-31a waarin Jezus de zending van de Heilige Geest belooft. r26 Later zal de pleitbezorger, de heilige Geest die de Vader jullie namens mij zal zenden, jullie alles duidelijk maken en alles in herinnering brengen wat ik tegen jullie gezegd heb.

Op You Tube: J.S. Bach (1685-1750) ''O ewiges Feuer, o Ursprung der Liebe'' (BWV 34) deel 1, uitgevoerd door Nikolaus Harnoncourt (Graaf Nikolaus de la Fontaine und d'Harnoncourt-Unverzagt, born 6 December 1929) en het Concentus Musicus Wien? (9m11). Link youtube

Of kijk op dit blog op 19mei13 naar “Wer mich liebet, der wird mein Wort halten” (BWV 59) voor Pinksteren 1. Aria (Sopraan en Bas), Wer mich liebet, der wird mein Wort halten op 4m13 2. Récitatif (Sopraan) O, was sind das vor Ehren op 6m13 3. Koraal Komm, Heiliger Geist, Herre Gott op 7m50 4. Aria (Bas) Die Welt mit allen Königreichen op 10m23 5. Koraal Du heilige Brunst. Met sopraan Peter Jelosits (van de Wiener Sängerknaben), bas: Ruud Van der Meer en het Tölzer Knabenchor o.l.v. Gerhard Schmidt-Gaden en het Concentus musicus Wien olv Nikolaus Harnoncourt (Opname uit 1975). Geen video, het schilderij is Het Avondmaal van Salvador Dali uit 1955 (12m04).

Of kijk op dit blog op 27mei2012 naar 'Wer mich liebet, der wird mein Wort halten' (BWV 74) 7e Aria: 'Nichts kann mich erretten'. Dirigent Helmuth Rilling, Bach-Collegium Stuttgart, Hildegard Laurich (contralt) met de tekst in het Engels in beeld (5m48)

Of 12juni2011 naar "Erschallet, ihr Lieder"(BWV 172) door de Johann-Walter-Kantorei Kahla bij hun 60 Jarig jubileum. In de Stadtkirche in Kahla/Thür. (live maar nogal schril geluid, 5m04). Of “Erschallet,ihr Lieder” door het Leonhardt Consort met dirigent Gustav Leonhardt (4m09). Zonder beeld

NB Bach schreef ook cantates voor 2e en 3e Pinksterdag: Tweede Pinksterdag: Erhöhtes Fleisch und Blut (BWV 173), Also hat Gott die Welt geliebt (BWV 68) en Ich liebe den Höchsten von ganzen Gemüte (BWV 174). Derde Pinksterdag Erwünschtes Freudenlicht (BWV 184) en Er rufet seinen Schafen mit Namen (BWV 175)

Concert tips
Zo8juni14 om 19.30 uur in de Petruskerk,
Nijmegen. "Erschallet, ihr Lieder"(BWV 172). Uitgevoerd door Wouter van Haaften en het koor en orkest van de Nijmeegse Bachcantates Link Nijmeegse Bachcantates
Zo8juni14 om 12 uur in de Lutherse Kerk, Röntgenstraat 9 (bij begin Loolaan) in Apeldoorn. Deze muziekdienst staat in het teken van de meertaligheid van Pinksteren. Het Borodin Kwartet zingt solistisch en met de gemeente muziek in zeven talen, waaronder een première van de Noors-Amerikaanse componist Ola Gjeilo ('Ubi Caritas'), motetten van Herbert Howels en Maurice Duruflé, Taizé-gezangen en de aloude Latijnse Pinkstersequensen in Nederlandse en Duitse vertaling. Het Borodin Kwartet bestaat uit Tess Oostwouder (sopraan), Tobias Segura Peralta (countertenor), Theo van Willigenburg (tenor) en Nathan Tax (bariton). Vanaf 11.00 wordt koffie en thee geschonken in de Lutherzaal. Voorganger is ds Pieter Oussoren, (van de Naardense Bijbelvertaling) en Jur Leemhuis bespeelt het Leeflangorgel. Link Christelijkeconcertagenda/Vocaleninzeventalen
Zo8juni14 om 20uur in het Theater aan het Vrijthof, Maastricht. Thema: “Ontmoeting” en dat krijgt op diverse manieren betekenis en inhoud. Het concert wordt ondersteund via beeldprojectie, belichting en choreografie. Tenslotte is de poëzie van Ad Maas bedoeld als hommage aan deze bijzondere kunstenaar uit Thorn, die overleden is op 21 december 2013. In het 1e deel een ontmoeting in tijd: het verleden en heden, in passie, maar ook in leven en dood. Voor de pauze worden werken uitgevoerd van Oliver Waespi (Audivi Media Nocte), Heitor Villa-Lobos (Fantasia) en Ottorino Respighi (Ballata della Gnomidi). Het tweede gedeelte van dit Pinksterconcert bestaat uit verrassende ontmoetingen tussen composities van Bach, Sting, Villa-Lobos, Bacharach, Stert, Lloyd Webber, Schönberg, Debussy, the Beatles, Mendes, the Rolling Stones en Nilsson. In het 2e gedeelte thema’s uit de Matthäus-Passion en een ontmoeting tussen verschillende muziekstijlen. Kaarten 20 euro. Link Saintececile
Zo14juni14 om 19.00 uur in de Fr.Xaveriuskerk Amersfoort, "Erschallet, ihr Lieder"(BWV 172). Uitgevoerd door Bas Ramselaar en het Amersfoorts Kantate Koor en Orkest. Link Stichting Rondom de Cantates

TEKST(EN)
Op het Oecumenisch leesrooster staan Ezechiël 11:17-20, Psalm 104:25-­35, Handelingen 2:1-24, Johannes 14:23-29. Dat las ik 12juni11
Op het alternatief leesrooster staat: 1 Petrus 5:1-14, we lezen verder na vorige week. NB De tekst staat ook op het leesrooster van het Nederlands Bijbelgenootschap maar voor 2 juni.

1 PETRUS
1 Petrus is het 21ste boek van het Oude Testament. Het is een brief van de (hoofd)apostel Petrus, ''de rots'' waarop Jezus zijn kerk bouwde. In deze brief verwijst Petrus naar zijn bijzondere positie als Jezus hoofd-apostel en 'rots' voor zijn kerk door te benadrukken dat hij mede-oudste is en ooggetuige van Christus lijden was (r1).

Petrus is de ''grote concurrent'' van Paulus die Jezus -leven en sterven- niet zelf had meegemaakt, maar veel meer brieven schreef aan Christelijke gemeenten. Petrus richtte zich op de bekering van Joden en Paulus op de bekering van allen: joden en niet-joden. Maar ook in hun operationeel management verschilden ze, bijvoorbeeld over Marcus die Petrus mijn zoon Marcus noemt r13.

In Wikipedia staat dat sommige tradities deze Marcus gelijk stellen aan Johannes Marcus èn aan Marcus de evangelist. Het Evangelie van Marcus (gedateerd tussen rond 66 en 73) is gebaseerd op de verhalen van Petrus aan Marcus. In de 2e Eeuw schreef een bisschop van Hiërapolis, Papias, dat Marcus, de tolk van Petrus was, verwijzend naar de apostel Johannes. Die bron kan ik niet vinden.

In Handelingen 12 staat: [Petrus] ging ... naar het huis van Maria, de moeder van Johannes Marcus, waar een groot gezelschap bijeen was gekomen om te bidden. Verder niets over een band tussen Petrus en Marcus. Wel over Paulus en Marcus: Handelingen 12:25 Barnabas en Saulus (Paulus) keerden terug uit Jeruzalem na daar hun gift overhandigd te hebben. Ze namen Johannes Marcus met zich mee. In Handelingen 13:13 staat Paulus en zijn reisgenoten scheepten zich in Pafos in om naar Perge in Pamfylië te reizen. Daar verliet Johannes de beide anderen en keerde terug naar Jeruzalem. En dat veroorzaakt wat frictie: Handelingen 15:37-39 Barnabas wilde ook Johannes Marcus meenemen, maar Paulus voelde daar niets voor, omdat hij hen in Pamfylië in de steek had gelaten en niet langer had deelgenomen aan hun zendingswerk. Een en ander leidde tot grote onenigheid, zodat ze uit elkaar gingen en Barnabas samen met Marcus naar Cyprus vertrok. Lastig voor Barnabas, want hij was een oom van Marcus (Brief aan de Kolossenzen 4:10).

Kunst tip: Hoekbeelden van de evangelist Marcus en de apostel Petrus op de Bernharduskirche in Baden-Baden, Duitsland. Circa 1911-1914. Link: Baden-Baden Bernharduskirche Evangelist Markus-Apostel Petrus
NB Ik vond verder geen afbeeldingen van Petrus en Marcus samen, opvallend als ze samen het evangelie (op)schreven.

1 PETRUS 5:1-10
Het gezag in de gemeente
1 Ik doe een beroep op de oudsten onder u. Als uw mede-oudste en als ooggetuige van Christus’ lijden, en omdat ik evenals u zal delen in de luister die binnenkort zal worden geopenbaard, vraag ik u: 2 Hoed Gods kudde waarvoor u de verantwoordelijkheid hebt, houd goed toezicht – niet gedwongen maar vrijwillig, zoals God dat wil, en niet om er zelf beter van te worden maar met belangeloze toewijding. 3 Stel u niet heerszuchtig op tegenover de kudde die aan u is toevertrouwd, maar geef het goede voorbeeld. 4 Dan zult u wanneer de hoogste herder verschijnt de krans van de luister ontvangen, die nooit verwelkt. 5 En u, jongeren, moet van uw kant het gezag van de oudsten erkennen. Overigens, in de omgang met elkaar moet ieder van u altijd de minste willen zijn, want God keert zich tegen hoogmoedigen, maar aan nederigen schenkt hij zijn genade. 6 Onderwerp u dus nederig aan Gods hoge gezag, dan zal hij u op de bestemde tijd een eervolle plaats geven. 7 U mag uw zorgen op hem afwentelen, want u ligt hem na aan het hart.

8 Wees waakzaam, wees op uw hoede, want uw vijand, de duivel, zwerft rond als een brullende leeuw, op zoek naar een prooi. 9 Stel u tegen hem teweer, gesterkt door uw geloof, in het besef dat uw broeders en zusters, waar ook ter wereld, onder hetzelfde leed gebukt gaan. 10 Maar al moet u nog korte tijd lijden, God, de bron van alle genade, heeft u geroepen om in Christus Jezus deel te krijgen aan zijn eeuwige luister. God zal u sterk en krachtig maken, zodat u staande zult blijven en niet meer zult wankelen. 11 Hem komt de macht toe, voor eeuwig. Amen.

12 Met de hulp van Silvanus, die ik als een betrouwbare broeder beschouw, heb ik u deze korte brief geschreven, om u moed in te spreken en om u er nadrukkelijk van te verzekeren dat het werkelijk de genade van God is die u staande houdt. 13 De uitverkorenen in Babylon en mijn zoon Marcus groeten u. 14 Groet elkaar met een kus als teken van uw onderlinge liefde. Vrede zij met u allen, die één bent in Christus.
Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst NBV

Liever luisteren?
Nannie Tempelman uit Leiden, op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel 1 Petrus is het 21ste boek van het Oude Testament.

Liever live?
Protestantse Gemeente Bathmen, Kerkplein 3, Bathmen. Tijd: 10uur, voorganger Ds. A.H. van den Bor. 8 juni Pinksteren: 1 Petrus 5: 1-14 (Ezechiël 11: 17-20) Johannes 14: 23-29. Terwijl op de allereerste Pinksterdag de Kerk geboren werd en tumultueus begon te leven, sluiten wij – wat merkwaardig misschien – ons kerkelijk seizoen op deze dag af. Maar hoe! Allereerst willen we een aantal mensen in het zonnetje zetten die in de afgelopen jaren veel voor onze gemeente hebben betekend. Daarnaast willen we de geboortedag van de Kerk gewoon vieren! – ook door een blik werpen op het komende levensjaar. “Wij vieren … het geschenk van de Geest die ons door de tijd draagt met de belofte en de verwachting van de oogst. De kleur is het rood van het Pinstervuur en van het bloed van de martelaren, die voor hun geloof, hun hoop en hun liefde uitkwamen in tijden dat dit anderen niet goed uitkwam.” (J.P. Boendermaker) Link PGBathmen/leesrooster
Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van ds. Alex Boshuizen voor de Petrakerk in Heemstede op 10maart13 over 1 Petrus-5. Leidinggeven in de gemeente is niet heersen. Het gaat er niet om dat de leider de eer krijgt of altijd het gelijk krijgt. Geef het goede voorbeeld. Dat kan alleen maar het voorbeeld van Jezus zijn. Een voorbeeld van dienende liefde. Link Petrakerkheemstede

Op You Tube: In het Engels, Shepherd the flock: Sheep, sheepfold, shepherd Mark Bauer voor Trinity Fellowship, Friendswood, Texas, USA op 28juli13. Link youtube


GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd in Mattheus 6:9-13. Deze keer kies ik voor de slotwoorden en een kort gebed bij een preek van Ds.L. Sollie voor de Gereformeerde kerk Vrijgemaakt in Meppel over 1 Petrus 5:1-11 met als thema Aftreden en bevestiging ambtsdragers (20mei2012).

Daarom zegt Petrus ook: doe het vrijwillig,
niet gedwongen, en niet om er zelf beter
van te worden maar met belangeloze toewijding.(vers 2).
Dan gaat het dus over je motieven.
Dat wat je beweeg zet om dit te doen.

Laat dat niet jezelf zijn, dat wat jij wilt,
maar laat het zijn wat de Here wil.
Wat Hij goed vindt voor deze gemeente,
de gemeente die Hij heeft gekocht met zijn bloed. 
De kudde van de Goede Herder.
Waar Hij voor zorgt, en waarvoor Hij alles doet
om ze veilig in de kooi te brengen.

U merkt, dat ik dat beeld niet kwijtraak
waarover ik iets vertelde aan de kinderen.
Over die Goede Herder
en zijn schapen alle honderd die moeten binnengaan. 
En over dat ene schaap dat zoek is,
maar dat er wel bij hoort.

En daar eindig ik dan ook mee. Want dat moeten we niet kwijtraken. Er is van alles te doen in en over de gemeente. Plannen genoeg, maar het gaat uiteindelijk om de kudde van God, de schapen die Hij wil weiden en waarvoor Hij ambtsdragers wil gebruiken.

En daarom verkondigde ik dit woord: U mag uw zorgen op hem afwentelen. want u ligt Hem na aan het hart. het wijst ons onze plaats en het bemoedigt ons.

En voor ons allemaal geldt wat wij nu gaan zingen:
als ons amen op de preek.
De Heer is God, erken zijn macht
Hij schiep ons daar zijn grote kracht
Wij zijn van hem in eeuwigheid
Zijn volk, de schapen die Hij weidt.
AMEN.


VOLGENDE WEEK
15 juni 2014, Drie-eenheid: de vader, de Zoon en de Heilige Geest.

Op het Oecumenisch leesrooster staan: Exodus 34:4-9, Psalm 150, (2 Korintiërs 13:11-13) en Matteüs 28:16-20. Dat las ik op 19juni11.

Op het alternatief leesrooster staat niets... ik weet nog niet wat ik ga lezen want daarna beginnen we aan een alternatieve reeks van 4 weken over de brief aan Romeinen.

Contact: Reactie en opmerkingen graag naar
watlezenwedezeweek @ yahoo.com