maandag 16 juni 2014

22 juni 2014, 1e na Drie-eenheid

Welkom bij Wat lezen we deze week!
Hier vind je elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee of priester.

Op belangrijke (feest)dagen worden uiteraard de vaste, bijbehorende Bijbelteksten gelezen, met kerst lezen we een van de versies van de geboorte van Jezus, met Pasen over de wederopstanding en met Pinksteren over de uitstorting van de Heilige Geest. Het rooster wordt gemaakt voor 3 jaar, A, B en C en om te voorkomen de kerken om de 3 jaar hetzelfde lezen wordt ook een alternatief leesrooster gemaakt

PERIODE
22 juni 2014, is de 1e zondag na Drie-eenheid, de weken waarin we aftellen na Drie-eenheid of ook wel van de zomer.

De Bach cantaten zijn 'Die Elenden sollen essen' (BWV 75) met een deel voor en na preek, 'O Ewigkeit, du Donnerwort' (Koraalcantate BWV 20) en 'Brich dem Hungrigen dein Brot' (BWV 39). De teksten horen bij Lucas 16:19-31 met de Gelijkenis van de rijke man en de arme Lazarus.

Gaven voor de armen
Toevallig lezen wij uit de Wijsheid van Jezus Sirach 35:10 wees niet karig met de vruchten van de nieuwe oogst. 11 Breng elke gave met een blij gezicht en heilig de tienden met vreugde. Het ging om de eerstelingen de eerste oogst en die werden aan de tempelpriesters gegeven voor hun levensonderhoud. De 2e tienden werden gebruikt als offer voor tempelfeesten en de 3e tienden waren voor de armen, de weduwen en de wezen die we in Jezus Sirach 35:18-20 tegenkomen.

Deuteronomium 14:28 Elk derde jaar moet u het tiende deel van de opbrengst in zijn geheel afstaan en het opslaan in de stad. 29 De Levieten, die geen grond bezitten zoals u, en de vreemdelingen, de weduwen en de wezen die bij u in de stad wonen, mogen daarvan dan nemen zo veel als ze nodig hebben. De HEER, uw God, zal u erom zegenen in alles wat u onderneemt.
En Deuteronomium 26:12 Als u in het derde jaar, het jaar van de tienden, het tiende deel van de opbrengst hebt afgestaan aan de Levieten, de vreemdelingen, de weduwen en de wezen, zodat zij bij u in de stad voldoende te eten hebben, 13 dan moet u tegenover de HEER, uw God, verklaren: ‘Ik heb niets van de gaven die de HEER toekomen achtergehouden. Ik heb alles aan de Levieten, vreemdelingen, weduwen en wezen gegeven, geheel overeenkomstig de geboden die u mij hebt opgelegd....

Op You Tube: J.S. Bach (1685-1750) "O Ewigkeit, du Donnerwort” (Koraalcantate BWV 20). Uitvoerenden: Nikolaus Harnoncourt & Gustav Leonhardt met de Wiener Sängerknaben & Chorus Viennensis (Koor Meester: Hans Gillesberger) en het Concentus Musicus Wien. Sopranen Solisten van de Wiener Sängerknaben, Alt: Paul Esswood, Tenor: Kurt Equiluz en Bas: Max van Egmond. (27m09). Link youtube

Of kijk op dit blog op 2juni13 naar ''Brich dem Hungrigen dein Brot'' (BWV 39) Uitgevoerd door John Eliot Gardiner het Monteverdi Choir en de English Baroque Soloists. Onderdeel van de serie Bach pelgrimage met oratoria, passies en cantates 22 CD's. Tekst: Wbdocs39 Bespreking: Johanbachcantate/39 (7m37)

Of kijk op dit blog op 10juni2012 naar J.S. Bach (1685-1750) uit "O Ewigkeit, du Donnerwort” (Koraalcantate BWV 20). Het duet door Anne-Sofie von Otter, Mezzo-Sopraan en Anders J. Dahlin, Tenor. Met het Baroque Concerto Copenhagen onder leiding van Lars Ulrik Mortensen (4m10)

Of kijk op dit blog op 26juni2011 naar: JS Bach “Die Elenden sollen essen” (Cantata BWV 75) door het Bach Collegium Japan en Masaaki Suzuki 'A Choral Year With Bach' (5m16).

Voor 26 juni, Sint Jan dag of het Feest van Johannes de Doper, zijn ook cantaten: 'Ihr Menschen, rühmet Gottes Liebe' (BWV 167), 'Christ unser Herr zum Jordan kam' (Koraalcantate BWV 7) en 'Freue dich, erlöste Schar' (BWV 30 met een deel voor en na preek). De teksten horen bij: Lucas 1:57-68 over Geboorte van Johannes.

Concert tip
zo22juni14 van 19-19:45uur in de Bavo Kathedraal, Grote Markt 22, Haarlem, Anglicaanse Evensong, gezongen mis, door het Roder Jongenskoor met Rintje te Wies en Sytze de Vries op het orgel. Gratis met collecte. Link RoderJongenskoor/AnglicaanseEvensong
Volgende week zo29juni14 om 10.30uur in de Kloosterkerk, Lange Voorhout, Den Haag. ''Brich dem Hungrigen dein Brot'' (BWV 39) Jos Vermunt en de Residentie Bachensembles. Link Stichting Cantatediensten Kloosterkerk

TEKST(EN)
Op het Oecumenisch leesrooster staan: Jeremia 20:7-13, Psalm 69:14-­29, (Romeinen 5:15-19) en Matteüs 10:16-33. Dat las ik nog niet. Op het alternatief leesrooster staan de Wijsheid van Jezus Sirach 35:1-22a, Psalm 19 en de Brief aan de Romeinen 2:9-16.
Ik kies (toch) voor het alternatief leesrooster omdat ik dat tot nu toe heb gedaan en omdat ik nog niet eerder las uit het Deuterocanonieke boek de Wijsheid van Jezus Sirach. Vorig jaar lazen we op 26Mei2013, de 1e zondag na Drie-eenheid uit Spreuken 8:22-31 regels die kunnen worden opgevat als regels over de Heilige Geest. De website RKK verwijst in haar tekst over Drie-eenheid, Trinitatis, en het monothëisme waarbij de ene God toch uit drie personae bestaat ook naar Jezus Sirach 1:1 Alle wijsheid komt van de Heer en is bij hem tot in eeuwigheid. En r4 De wijsheid is vóór alles geschapen, inzicht en begrip bestonden al voor de tijd begon.

Rechtvaardigheid
De leesrooster commissie kiest echter dit jaar voor regels 1-22 die niet gaan over de Wijsheid sec, maar over rechtvaardig zijn en de rechtvaardige Heer. Ook 'wijsheid' maar dan intern toegepast. In de psalm lezen we 10b De voorschriften van de HEER zijn waarachtig, rechtvaardig, geheel en al. En ook in de brief aan de Romeinen gaat het over rechtvaardigheid en -zijn r13 Niet wie de wet slechts aanhoort zal voor God rechtvaardig zijn, maar wie de wet naleeft. NB Deze regels staan ook op het dagelijks leesrooster van het Nederlands Bijbelgenootschap: Bijbelrooster-2014.

Kennis tip: Deuterocanoniek betekent dat ze niet tot de Hebreeuwse Bijbel (canon) behoren, maar voor de Katholieke kerk en de oosters-orthodoxe kerken wel gezaghebbend zijn. (Wikipedia). De 11 boeken spelen allen in het Oude Testament en voor het Nieuwe Testament en het leven van Jezus en staat tussen het Oude en Nieuwe Testament in. De Protestanten noemen 10 van deze boeken apocrief. Bij de Protestanten zijn het er 10 als ze de brief van Jeremia als hoofdstuk van Baruch beschouwen óf het Gezang van drie mannen in de vurige oven als Toevoeging van Daniël.

Kennis tip2: er is ook een Deuteroncanoniek dat Wijsheid heet. Dat begint met 1 Heb de gerechtigheid lief, heersers van de aarde. Ook daar staat een verwijzing naar de Heilige Geest. Wijsheid 1:4 De wijsheid zoekt geen onderkomen in een ziel die sluw is, ze woont niet in een lichaam dat door zonde wordt beheerst. 5 Als Gods heilige geest onderwijst ze mensen.

De Wijsheid van Jezus Sirach
De Wijsheid van Jezus Sirach is het 7e boek van de Deuterocanonieke boeken. Het is in het Hebreeuws geschreven rond 180 voor Chr. door Jezus (zoon van) Sirach eigenlijk Jesua ben Elazar ben Sira, een inwoner van Jeruzalem. Het is later door zijn kleinzoon in het Grieks vertaald en vooral die versie is bewaard gebleven, van de Hebreeuwse versie slechts fragmenten. Bij de Griekse versie is een 'woord vooraf' door de kleinzoon waarin hij schrijft dat zijn grootvader zijn wijsheid opschreef 'in de hoop dat belangstellenden steeds meer vorderingen zouden maken in het leven volgens de Wet'. De Wijsheid van Jezus Sirach bevat wetten en leefregels met (zijn) argumenten, heel praktisch en aansprekend net als Spreuken (Blogger). In de vroeg-christelijke Kerk werd het veel gebruikt als leerboek door de combinatie van moraal en geschiedenis. Het werd aangeduid als Liber Ecclesiasticus kerkboek en in het Engels heet het dan ook Ecclesiasticus.

Kunst tip: Bladzijde met miniaturen uit Jezus Soirach in een Biblia Pauperum, Latijn, een Armen Bijbel, circa 1475 Zuid West Duitland. Nu in bezit van de Oostenrijkse National Bibliothek in Wenen, Oostenrijk. Codex 3085, folio 81recto Link: Europeanastatic.eu of Imareal.at

Kunst tip2: Muurschildering in de Benedictuskerk in Damwoude met tekst uit Jezus Sirach in de Deux Aes bijbelvertaling (voor de armen) Uit circa 1599 dus na de Reformatie en toen de kerk Protestants was) NB Het is een tekst uit JS 25: Neegen Stucken Syn Daer die ick van herte hooch te loeven houde ende het tiende wil ick met mijnen monde prijsen 't Eerste is Een man de vroegde an Syne kinderen heft het tweede is hij wiet Beleeft Dat hij Sijne vyande siedt onder gaen het derde is wel Een die een vernuftich wiif heeft het vierde is de met Syne woorden geen schade en doet wel dien die niet dienen en derft den die niet waerdich en is die eenen getrouwen vriendt heeft die daer kloeck is ende die Daer leert Daerment geerne hoort O hoe groot is de die Godt vreest endaer wijs en is niemat is Boven Dese.' Link: Benedictuskerk

Wijsheid van Jezus Sirach 35: 9-229 Het offer van een rechtvaardige wordt aanvaard, het zal niet worden vergeten. 10 Prijs de Heer met je vrijgevigheid, wees niet karig met de vruchten van de nieuwe oogst. 11 Breng elke gave met een blij gezicht en heilig de tienden met vreugde. 12 Geef de Allerhoogste naar wat hij gegeven heeft, wees vrijgevig, geef naar vermogen, 13 want de Heer beloont je, hij geeft het je zevenvoudig terug.

De Heer zorgt voor de zwakken
14 Probeer de Heer niet om te kopen, want hij gaat er niet op in. 15 Vertrouw niet op een offergave die door onrecht is verkregen, want de Heer is een rechter en persoonlijk aanzien is voor hem niet van belang. 16 Hij is niet partijdig ten koste van de arme, hij verhoort de bede van wie onrecht werd gedaan.
17 Hij slaat acht op de smeekbede van een wees en op de jammerklachten van een weduwe. 18 Stromen een weduwe de tranen niet over de wangen, 19 weeklaagt ze niet om de man die haar tranen doet stromen? 20 Wie de Heer zo dient dat het hem behaagt, wordt aangenomen, zijn bede reikt tot aan de
wolken. 21 Het gebed van een nederige dringt door de wolken heen, hij is ontroostbaar zolang het niet aankomt, hij volhardt totdat de Allerhoogste er aandacht aan schenkt, 22 totdat hij ten gunste van de rechtvaardige oordeelt en dat oordeel uitvoert.
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst NBV1 en NBV2

Liever luisteren?
Suzan de Vries uit Ede op voorleesbijbel1 en voorleesbijbel2
Of ga naar downloadbijbel. De Wijsheid van Jezus Sirach is het 7e boek van de Deuterocanonieke boeken.

Liever live?
Hofkerk, Diepenheimseweg 2, in Goor. Tijd: 10 uur, voorganger ds. W. de Jong. In de komende weken lezen we uit de brief van Paulus aan de Romeinen. In deze brief vertaalt Paulus de weg van Israël en de Joodse Jezus naar de mensen uit andere volken. Moet iemand eerst Jood worden om Jezus te volgen en wat zijn de kernwaarden van deze geloofsweg? Daarin lijken steeds twee dingen terug te komen: Rechtvaardigheid en Geloven, vertrouwen. Een mens is niet rechtvaardig door zijn geboorte of afkomst. Rechtvaardig is iemand die de nood van zijn naaste ziet en daar wat aan doet. Dat wordt ook duidelijk uit de woorden van Jezus Sirach. Dit wijsheidsboek behoort tot de zogenaamde deuterokanonieke boeken, het wordt niet tot de kernboeken van de Bijbel gerekend, maar is daarom zeker niet minder waardevol. Jezus Sirach werd ongeveer 200 jaar voor Christus geschreven door Jezus, de zoon van Sirach. Tijdens deze dienst nemen de groep 8’ers afscheid van de kindernevendienst. Link Hofkerkgoor/Kerk Onderweg (pdf, pag.6) Of kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Schriftuitleg van Cor Huizer op 27okt13 over Jezus Sirach 35:12-14 en 16-18. Dit is niet bedoeld als preek... Wat ik opschrijf is mijn eigen begrijpen. U mag er uw voordeel mee doen, of u eraan ergeren (liever niet, is slecht voor uw hart), of een totaal verschillende mening hebben. Begrijp mijn schrijven zoals het u behaagt.
Over Jezus Sirach 12-18: De Heer is een rechter, en bij Hem is er geen aanzien des persoons; Hij neemt geen steekpenningen aan ten koste van de arme, maar luistert naar het pleit van de verdrukte. Hij wijst het gezucht van de wezen niet af, noch van de weduwe wanneer zij blijft klagen. Wie anderen bijstaat wordt welwillend ontvangen, en zijn gebed verheft zich tot de wolken toe. Het gebed van de arme dringt door de wolken heen, zolang het zijn doel niet bereikt, rust het niet; het laat niet af, totdat de Allerhoogste zich erbarmt, en de Rechtvaardige oordeel velt en recht verschaft. Link Groups.google/religie

Op You Tube: Ecclesiastics 35 in het Engels door de Britse David Pawson, Bible teacher. The text is almost to easy to understand, homely Bible. Link youtube


PSALM
Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament en bevat 150 liederen en gedichten. We lezen deze week psalm 19. In het Latijn heet de psalm 'Caeli enarrant' naar de 2e regel: de hemel verhaalt. Het is een lofpsalm op de Wet van de Heer r8 De wet van de HEER is volmaakt: levenskracht voor de mens. De richtlijn van de HEER is betrouwbaar: wijsheid voor de eenvoudige. 9 De bevelen van de HEER zijn eenduidig: vreugde voor het hart. Het gebod van de HEER is helder: licht voor de ogen.

Kunst tip: Caeli enarrant gloriam Dei (Psalm 19) orgel Balatoni Sándor met het Bela Bartok meisjeskoor onder leiding van Bernadette Rosza. In de Kathedraal van Pécs, Hongarije (5m22). Link youtube

PSALM 19
1 Voor de koorleider. Een psalm van David.
2 De hemel verhaalt van Gods majesteit, het uitspansel roemt het werk van zijn handen, 3 de dag zegt het voort aan de dag die komt, de nacht vertelt het door aan de volgende nacht. 4 Toch wordt er niets gezegd, geen woord gehoord, het is een spraak zonder klank.

5 Over heel de aarde gaat hun stem, tot aan het einde van de wereld hun taal. Daar heeft hij een tent opgeslagen voor de zon: 6 een jonge bruidegom die het bruidsbed verlaat, een held die vrolijk voort rent op zijn weg. 7 Aan het ene einde van de hemel komt hij op, aan het andere einde voltooit hij zijn loop, niets blijft voor zijn gloed verborgen.

8 De wet van de HEER is volmaakt: levenskracht voor de mens. De richtlijn van de HEER is betrouwbaar: wijsheid voor de eenvoudige. 9 De bevelen van de HEER zijn eenduidig: vreugde voor het hart. Het gebod van de HEER is helder: licht voor de ogen. 10 Het ontzag voor de HEER is zuiver, houdt stand, voor altijd. De voorschriften van de HEER zijn waarachtig, rechtvaardig, geheel en al. 11 Ze zijn begeerlijker dan goud, dan fijn goud in overvloed, en zoeter dan honing, dan honing vers uit de raat. 12 Uw dienaar laat zich erdoor verlichten, wie ze opvolgt wordt rijk beloond. 

13 Maar wie kan al zijn fouten kennen? Spreek mij vrij van verborgen zonden. 14 Bescherm mij, uw dienaar, en laat hoogmoed niet over mij heersen, dan zal ik volmaakt zijn en bevrijd van grote zonde. 15 Laten de woorden van mijn mond u behagen, de overpeinzingen van mijn hart u bekoren, HEER, mijn rots, mijn verlosser.
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Cor de l'Ecluse uit Maassluis op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Psalmen is het 19e boek van het Oude Testament.

Liever live?
Niet gevonden. Kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Preek van Maarten van Loon predikant bij de Gereformeerde Kerk Kvrijgemaakt Dalfsen-Oost op 22juli07. Psalm19: De hemel vertelt Gods glorie, dat is het eigen accent van Psalm 19 en van andere scheppingspsalmen zoals psalm 8 en 29. Psalm 19 is zelf een gedicht. Volgens C.S. Lewis: het mooiste gedicht onder de psalmen. Maar dit gedicht zegt: de (sterren ) hemel, het uitspansel is zelf een gedicht. Specifieke van Psalm 19: het vertellen. In alle toonaarden ‘de hemel verhaalt’, ‘uitspansel NBV: roemt’. Vertelt, verkondigt. De dag vertelt het aan de volgende dag. Nacht aan de nacht. Ze spreken niet maar toch is er een stem. Enorme zeggingskracht. Iets algemener: de schepping = gedicht Link Maartenvanloon/Preek Psalm19 (pdf, 4 pag.)

Op You Tube: Psalm 19 Lord You Have The Words of Everlasting Life compositie van en gezongen door Keith Ballentine. (3m38). Link youtube


Brief aan de Romeinen
De Brief van Paulus aan de Romeinen is het 6e boek van het Nieuwe Testament. Paulus schreef deze brief aan de gemeente die hij niet zelf gesticht heeft en wil gaan bezoeken. Paulus richtte zich als missionaris op alle volkeren, niet alleen de Joden zoals de 1e apostelen, maar hier noemt hij hij Joden nadrukkelijk apart: r9 Iedereen die het slechte doet wacht leed en ellende, de Joden in de eerste plaats, maar ook de andere volken. 10 Iedereen die het goede doet wacht glorie, eer en vrede, de Joden in de eerste plaats, maar ook de andere volken.

Kunst tip: Paulus geeft zijn brief aan de Romeinen aan een boodschapper. Uit Petrus Comestor's Bible historiale. Vertaald uit het Latijn door Guyars des Moulins gekopieerd door Raoulet d'Orléans. Verlucht door Jean Bondol, de Eerste Meester van de Bijbel van Jean de Sy en anderen. Parijs Circa 1372. Nu in het Meermanno Westreenianum Kon Bibliotheek Den Haag. Cat nr 10B23 folio 525 verso. Link Mnemosyne

Kunst tip2: Apostel Paulus door Zuid Nederlnds (Vlaams) schilder Peter Paul Rubens (1577 – 1640) Circa 1611 nu in het Museo del Prado, Madrid, Spanje. Link Statenvertaling.net

Brief aan de Romeinen 2:9-16
9 Iedereen die het slechte doet wacht leed en ellende, de Joden in de eerste plaats, maar ook de andere volken. 10 Iedereen die het goede doet wacht glorie, eer en vrede, de Joden in de eerste plaats, maar ook de andere volken. 11 God maakt geen onderscheid.

12 Allen die gezondigd hebben zonder de wet te kennen, zullen ook zonder de wet verloren gaan; en allen die gezondigd hebben terwijl ze de wet wel kennen, zullen door de wet worden veroordeeld. 13 Niet wie de wet slechts aanhoort zal voor God rechtvaardig zijn, maar wie de wet naleeft. 14 Wanneer namelijk heidenen, die de wet niet hebben, de wet van nature naleven, dan zijn ze zichzelf tot wet, ook al hebben ze hem niet. 15 Ze bewijzen door hun daden dat wat de wet eist in hun hart geschreven staat; en hun geweten bevestigt dit, omdat ze zichzelf met hun gedachten beschuldigen of vrijpleiten. 16 Dit alles zal blijken op de dag waarop, volgens het evangelie dat ik verkondig, God door Christus Jezus oordeelt over wat er in de mens verborgen is.
In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV

Liever luisteren?
Iet Buijser uit Hoogvliet op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel Romeinen is het 6e boek van het Nieuwe Testament.

Liever live?
Hervormde gemeente Ilpendam-Watergang Heilige Sebastiaankerk, Dorpstraat 58, Ilpendam. Hervormde Kerk, (in de smalste dorpsstraat van Nederland) Dorpstraat 37, Watergang. Tijd: 9–10:15 in Ilpendam en van 10.30-12 in Watergang. Voorganger: Ds H.E.Dankers. In de Kindernevendienst verder geen lezingen vermelding op Kerkiw.nl
NB Deze regels staan ook op het dagelijks leesrooster van het Nederlands Bijbelgenootschap: Bijbelrooster-2014. Kijk op churchatwork voor een dienst bij u in de buurt.

Bekijk of Beluister de Preek van (Vrije) Evangelist Jacques Brunt op zijn site en onderdeel van een recente serie over de brief. Een preek over 'Romeinen 1 en 2: Niemand is te verontschuldigen'. (1u6m) Link Preekindex/Niemand-is-te-verontschuldigen-jacques-brunt

Op You Tube: In het Engels Romans 2:9-16 Brother (student) Cole Davis voor OnThatDayMinistries. Leavenworth, Kansas, USA. (13m10) Link youtube


GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd in Mattheus 6:9-13. Deze keer kies ik voor het Gebed om Wijsheid uit het Deuterokcanonieke boek Wijsheid 7:15-8:1 in de Willibrord vertaling.

Gebed om Wijsheid
[15] God laat mij spreken overeenkomstig mijn inzicht en denken op een manier die past bij wat mij is gegeven, want Hijzelf is zowel de gids naar de wijsheid als de taalmeester van de wijzen. [16] Want wij zijn in zijn hand, wijzelf en onze woorden en ook alle inzicht en kunstvaardigheid.

[17] Hijzelf immers heeft mij betrouwbare* kennis gegeven van wat er bestaat, zodat ik de bouw ken van het heelal en de kracht van de elementen, [18] het begin, het einde en het midden van de tijden, de wisseling van de zonnewenden en de opeenvolging van de seizoenen, [19] de kringloop van de jaren en de stand van de sterren, [20] de geaardheden van de dieren en de instincten van de wilde beesten, de macht van de geesten en de gedachten van de mensen, de verschillen tussen de planten en de krachten van de wortels.

[21] Alles wat verborgen en zichtbaar is heb ik leren kennen, want de wijsheid, de maakster van alles, heeft mij onderwezen. [22] In* haar is een geest* die verstandig is, heilig, uniek, veelzijdig, subtiel, beweeglijk, doordringend, smetteloos, helder, onkwetsbaar, bedacht op het goede, scherpzinnig, [23] onweerstaanbaar, weldadig, menslievend, standvastig, onwankelbaar, onbekommerd, alles vermogend, alles overziend, alle geesten doordringend, hoe verstandig, zuiver en subtiel ze ook zijn.

[24] Want de wijsheid is beweeglijker dan alle beweging; zij doordringt en verspreidt zich in alles door de kracht van haar zuiverheid. [25] Want zij is de ademtocht van Gods kracht en de pure uitstraling van de heerlijkheid van de Almachtige*: daarom wordt zij niet aangetast door iets dat onrein is.  

[26] Zij is de glans van het eeuwige licht, de onbeslagen spiegel* van Gods werkzaamheid en het beeld van zijn goedheid. [27] Hoewel zij alleen is, kan zij alles; hoewel zij in zichzelf blijft, vernieuwt zij alles; van generatie tot generatie treedt zij binnen in heilige zielen en maakt hen tot vrienden* van God en tot profeten.

[28] Want God bemint alleen diegene die met de wijsheid samenwoont. [29] Want zij is mooier dan de zon en overtreft de hele sterrenhemel. Vergeleken met het daglicht is zij de meerdere. [30] Want het daglicht wordt afgelost door de nacht, maar de wijsheid wordt niet overmeesterd door de slechtheid. 8:[1] Machtig reikt zij van het ene einde tot het andere en op voortreffelijke wijze bestuurt zij alles.
Bron: Bijbel.net

VOLGENDE WEEK
29 juni 2014, 2e na Drie-eenheid

Op het Oecumenisch leesrooster staat: Jeremia 29:1 en 4-14, Psalm 89:10-­19, (Romeinen 6:3-11) en Matteüs 10:34-42. Dat las ik op 26juni11-2e-van-de-zomer, 1e-na Drie eenheid

Op het alternatief leesrooster staat (weer): de Wijsheid van Jezus Sirach 44:19-23, Psalm 32, Brief aan de Romeinen 4:1-13.

Contact: Reactie en opmerkingen graag naar
watlezenwedezeweek @ yahoo.com


maandag 9 juni 2014

15 juni 2014, Drie-eenheid of Trinitatis

Welkom bij Wat lezen we deze week!
Hier vind je -bijna- elke week de Bijbel teksten die een miljoen+ mensen lezen en/of horen als ze naar de kerk gaan. Er is namelijk een leesrooster waar -alleen al in Nederland- wel 1000 kerken aan meedoen. Hun kerkgangers horen elke week hetzelfde verhaal, maar natuurlijk wel anders 'gebracht' door de dominee/priester.

Op belangrijke (feest)dagen worden uiteraard de vaste, bijbehorende Bijbelteksten gelezen, met kerst lezen we een van de versies van de geboorte van Jezus, met Pasen over de wederopstanding en met Pinksteren over de uitstorting van de Heilige Geest. Het rooster wordt gemaakt voor 3 jaar, A, B en C en om te voorkomen de kerken om de 3 jaar hetzelfde lezen wordt ook een alternatief leesrooster gemaakt

PERIODE
15 juni 2014, is het Drie-eenheid een Katholiek Hoogfeest van de Drie-eenheid, Drievuldigheid of in het Latijn Trinitatis. Het gaat dan om God de Vader, Jezus de Zoon en de Heilige Geest. 
 
De Heilige Geest wordt veel geassocieerd met het Nieuwe Testament, maar in het Oude Testament is ook sprake van 'de Geest van God'. Zoals in de beginregels van de Bijbel: Genesis 1:2 - De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed, maar Gods geest zweefde over het water. En in Richteren 13:25 - Tussen Sora en Estaol, waar de Danieten hun tenten hadden opgeslagen, werd hij (Simson) voor het eerst door de geest van de Heer tot daden aangezet. Bron: Wikipedia

Kunst tip: Vaak wordt de Drie-eenheid afgebeeld als God in de hemel, Jezus en de Heilige Geest als een duif(je). Net als bij de verkondiging (annunciatie alleen God en duif) van de geboorte van Jezus aan Maria, met Pinksteren (alle drie) en bij de doop van Jezus in de Jordaan etc. Link anoniem kunstwerk gevelsteen? Op de website van de Evanglische (Lutherse) Kerk in Duitsland. EKD.de/trinitatis

De Bach cantaten voor deze week zijn “O heilges Geist- und Wasserbad” (BWV 165), 'Es ist ein trotzig und verzagt Ding' (BWV 176, de cantate waarmee Bach 2e jaargang (1724-1725) afsluit en 'Gelobet sei der Herr, mein Gott' (Koraalcantate BWV 129). De teksten horen bij Johannes 3:1-15 over Jezus en Nicodemus, dat lezen wij niet.

Op You Tube: J.S. Bach (1685-1750) Cantata BWV 176 'Ermunter euch', Aria voor de Alt. Sigal Haviv Mezzo Sopraan, Kfar Saba Chamber Choir, Tania Glusmann Piano, Dirigent Aharon harlap in de Emanuel Church Tel Aviv/Yaffa, Israël. (4m26) Link youtube

Of kijk op dit blog op:
26mei13 J.S. Bach (1685-1750) Cantate BWV 176, 'Es ist ein trotzig und verzagt Ding' uitgevoerd door Johannette Zomer, sopraan, Ingeborg Danz Alt, Jan Kobow Tenor en Peter Kooy Bas olv Collegium Philippe Herreweghe en het Collegium Vocale Gent 2002 (10m55).
Of
J.S. Bach (1685-1750) Cantate BWV 165 “O heilges Geist- und Wasserbad” door Pieter Leusink (1h4m, Cantate 165 begint rond 33m). Tekst: Webdocs.cs.ualberta
Of
3juni12 J.S. Bach (1685-1750) Cantate BWV 165 “O heilges Geist- und Wasserbad” door Gustav Leonhardt met het Tölzer Knabenchor, het Collegium Vocale Gent (Koormeester Philippe Herreweghe) & het Leonhardt-Consort. Tekst van BWV 165 “O heilges Geist- und Wasserbad”. Part 1 Aria knabe (1), Recitativo (2) Aria (3) Part 1 Let op er is ook een Part 2. Recitative (4), Air (5) en Choral (6) (5m51)
Of
19juni2011 J.S. Bach (Koraalcantate BWV 129) “Gelobet sei der Herr, mein Gott, mein Licht” door het Münchener Bach Chor en het Münchener Bach Orchestra met dirigent Karl Richter (4m45).

Concert tip
zi15juni14 om 19-19.45uur in de in de Grote of St.Bavokerk, Grote Markt 22, Haarlem. Een Trinitatis concert met werken van Schütz tot Bach uitgevoerd door het Ensemble Quadrivium onder leiding van Guido Groenland (tenor) met het koororgel van de Grote of St. Bavokerk. Entree gratis. Link MuzievoorTrinitatis:werkenvanSchutztotBach of Bavo


TEKST(EN)
Op het Oecumenisch leesrooster staan: Exodus 34:4-9, Psalm 150, (2 Korintiërs 13:11-13) en Matteüs 28:16-20. Dat las ik op 19juni11.

Op het Oecumenisch leesrooster staan deze zondag geen teksten. We gaan in het rooster van de (brief van de) een grote kerkvader Petrus 'Jezus hoofdapostel' naar de andere kerkvader: Paulus. Die Jezus niet gekend heeft, Christenen eerst vervolgde, zich bekeerde en –misschien wel- zijn belangrijkste missionaris werd omdat hij zich tot allen, ook niet Joden richtte.

Petrus brieven zijn geen echte brieven, ze hebben geen persoonlijke groet slechts een adressering (vreemdelingen) en er wel wordt aangenomen dat ze bedoeld zijn voor pas gedoopten, verse Joods-Christenen omdat Petrus zich (alleen) tot hen richtte. De brief bevat een oproep om te leven volgens Gods wil en waakzaam te zijn en staat vol praktische aanwijzingen voor vrije staatsburgers, slaven, vrouwen en echtparen. Vanaf 1 Petrus 3:13 komt het lijden van de gelovigen (en Jezus) aan de orde. Bron: Wikipedia

Vanaf volgende week lezen we 4x uit Paulus brief aan de Romeinen, een gemeente die hij niet zelf gesticht en dan ook nog niet bezocht heeft. Paulus schrijft de brief omdat hij er aan komt. Waar Paulus veel andere (van zijn) gemeenten de les leest doet hii dat bij de Romeinen niet. Volgens Wikipedia is de brief eerder defensief, verontschuldigend. Noot van de Blogger Paulus verwacht kennelijk dat de wereldwijze Romeinen zich niet zomaar iets laten vertellen. In Wikipedia staat dat 'Paulus van de gelegenheid gebruik maakt om zich te verweren tegen beschuldigingen en kritiek waarmee hij tijdens zijn activiteiten te maken krijgt'.

Deze week lees ik de laatste regels uit Handelingen 8, waar de Handelingen van Petrus zijn afgesloten en die van Paulus nog net niet beginnen omdat hij nog niet bekeerd is. Het gaat over Filippus, de evangelist dat is niet de Filippus die een van de 12 leerlingen is. Na Pinksteren, de uitstorting van de Heilige Geest, groeide de gemeente snel en was er extra diaconaal 'kader' nodig. Handelingen 6:1 Toen het aantal leerlingen toenam, ontstond er op een gegeven moment ontevredenheid bij de Griekstaligen, die de Aramees sprekenden verweten dat de weduwen uit hun groep bij de dagelijkse ondersteuning werden achtergesteld. 2 Daarop riepen de twaalf apostelen de voltallige gemeenschap van leerlingen bijeen en zeiden: ‘Het is niet goed dat wij de zorg dragen voor de gemeenschappelijke maaltijden, want daardoor verwaarlozen we de verkondiging van Gods woord. 3 Kies daarom, broeders en zusters, uit uw midden zeven wijze mannen die goed bekendstaan en vervuld zijn van de heilige Geest. Aan hen zullen we deze taak opdragen, 4 terwijl wij ons zullen wijden aan het gebed en aan de verkondiging van het woord van God.’ 5 Alle leerlingen stemden met dit voorstel in. Ze kozen Stefanus, een diepgelovig man, die vervuld was van de heilige Geest, en verder ook Filippus, Prochorus, Nikanor, Timon, Parmenas en Nikolaüs, een proseliet uit Antiochië. 6 Ze lieten deze mannen plaatsnemen voor de apostelen, die een gebed uitspraken en hun daarna de handen oplegden.
Maar deze 7 mannen deden meer dan de maaltijden regelen, ze preekten ook. Stefanus werd ook de 1e martelaar, hij werd, na een proces maar zonder uitspraak, gestenigd (gelyncht) vanwege zijn geloof.

Ook Filippus werd apostel en wel in Samaria (Hand 8:5). De Samaritanen lieten zich door hem dopen, maar pas na de komst van Petrus en Johannes daalde de Heilige Geest op hen neer. (Hand 8:15) Daarna gaat Filippus -door de Heilige Geest gestuurd- naar 'de verlaten weg van Jeruzalem naar Gaza'. Het begin van de tekst die ik deze week uitkoos. Twintig jaar later (ca 58) is hij in Ceasarea de gastheer van de apostel Paulus en diens gezelschap. Handelingen 21:8  De volgende dag vertrokken we weer en gingen op weg naar Caesarea. Daar vonden we onderdak bij Filippus, een verkondiger van het evangelie en een van de zeven wijze mannen.

Ik kies deze week voor Filippus de evangelist als overgangsfiguur tussen Petrus en Paulus, omdat hij Jezus niet zelf gekend heeft maar wel Petrus en Paulus. Hij werd spontaan bekeerd en zonder een Christen vervolger te zijn geweest. Bovendien bekeert Filippus een niet-jood, maar 'moorman', een Ethiopiër.
Ook lees ik deze week uit Jesaja 53 omdat hieruit in Handelingen 8:26-40 wordt gelezen.

JESAJA
Jesaja is het 23ste boek van het Oude Testament en bestaat uit 66 boekrollen. De tekst van deze week is van de 2e of Deutero Jesaja, een navolger. De Deutero Jesaja schreef de boekrollen Jesaja 40-56. Jesaja is/zijn de messianistische profeten die de komst van een Messias voorspellen.

Kunst tip: In grotten in Qumran aan de Dode Zee in Israël zijn duizenden boekrollen en fragmenten gevonden uit vrijwel het complete Hebreeuwse Oude Testament. Het best vertegenwoordigd zijn de boeken van de Pentateuch (de 1e 5), Jesaja en de Psalmen. Het overgrote deel van de in Qumran gevonden teksten is geschreven in de periode van circa 100 voor Chr. tot 66 na Chr. Link: Wikimedia/Isaiah Scroll 53

In Handelingen 8 staat:
32 ‘Als een schaap werd hij naar de slacht geleid;
als een lam dat stil is bij zijn scheerder
deed hij zijn mond niet open.
33 Hij werd vernederd en hem werd geen recht gedaan,
wie zal van zijn nakomelingen verhalen?
Want op aarde leeft hij niet meer.’

Noot van de Blogger: Ja dat is wel een duidelijke (voor)verwijzing naar Jezus die veel als Lam wordt aangeduid, zich stilhield voor Pilates en Herodus en na een schijnproces gekruisigd werd als een ordinaire erge misdadiger. De eerste regel lijkt nog wel op Jesaja 53:7, de tweede (8) is behoorlijk anders vertaald, terwijl staat dat de Ethiopiër uit Jesaja leest.
De wrede dood van Jezus en zijn onvermogen/onwil dit te voorkomen was een lastig element in het vroege Christendom. Wellicht dat het daarom in Handelingen nog eens wordt genoemd met verwijzing naar de voorzegging door de profeet Jesaja.

JESAJA
1 Wie kan geloven wat wij hebben gehoord?
Aan wie is de macht van de HEER geopenbaard?
2 Als een loot schoot hij op onder Gods ogen,
als een wortel die uitloopt in dorre grond.
Onopvallend was zijn uiterlijk,
hij miste iedere schoonheid,
zijn aanblik kon ons niet bekoren.
3 Hij werd veracht, door mensen gemeden,
hij was een man die het lijden kende
en met ziekte vertrouwd was,
een man die zijn gelaat voor ons verborg,
veracht, door ons verguisd en geminacht.
4 Maar hij was het die onze ziekten droeg,
die ons lijden op zich nam.
Wij echter zagen hem als een verstoteling,
door God geslagen en vernederd.
5 Om onze zonden werd hij doorboord,
om onze wandaden gebroken.
Voor ons welzijn werd hij getuchtigd,
zijn striemen brachten ons genezing.
6 Wij dwaalden rond als schapen,
ieder zocht zijn eigen weg;
maar de wandaden van ons allen
liet de HEER op hem neerkomen.
7 Hij werd mishandeld, maar verzette zich niet
en deed zijn mond niet open.
Als een schaap dat naar de slacht wordt geleid,
als een ooi die stil is bij haar scheerders
deed hij zijn mond niet open.
8 Door een onrechtvaardig vonnis werd hij weggenomen.
Wie van zijn tijdgenoten heeft er oog voor gehad?
Hij werd verbannen uit het land der levenden,
om de zonden van mijn volk werd hij geslagen.
9 Hij kreeg een graf bij misdadigers,
zijn laatste rustplaats was bij de rijken;
toch had hij nooit enig onrecht begaan,
nooit bedrieglijke taal gesproken.
10 Maar de HEER wilde hem breken, hij maakte hem ziek.
Hij offerde zijn leven voor hun schuld,
om zijn nageslacht te zien en lang te leven.
En door zijn toedoen slaagde wat de HEER wilde.
11 Na het lijden dat hij moest doorstaan,
zag hij het licht* en werd met kennis verzadigd.
*Volgens enkele Qumran-handschriften en de Septuaginta. MT: ‘zag hij’.
Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst NBV/Jesaja53

Liever luisteren?
Guus Glastra uit Den Haag op voorleesbijbel. Of ga naar downloadbijbel Jesaja is het 23ste boek van het Oude Testament.

Preek van Dr H. Klink uit Hoornaar in het blad Ecclasia van de vrienden van Dr. H.F. Kohlbrugge over Handelingen 8 en Jesaja 53. 'Hij (de Ethiopier) heeft gevonden, wat hij zocht. Hij heeft via Jesaja 53 Jezus Christus gevonden en daarmee rust voor zijn ziel'. Link Ecclesianet 18, 5sept09 (pdf, 8 pag.)

Op You Tube: In het Engels over de Qumran of Dode Zee rollen Jesaja 53. Met een korte toelichting ook door Dr. Adolfo Roitman, de curator van de Dode Zee rollen (Tel Aviv, Israel) en Day of Discoveries 30min TV programma's door RBC Ministries. Link youtube1 (2m55) of youtube2 (30m)


HANDELINGEN
Handelingen is het 5e boek van het Nieuwe Testament. Het verhaalt van de gebeurtenissen vanaf de Hemelvaart van Jezus, Pinksteren en de handelingen (avonturen) van de apostelen (inclusief Paulus) daarna.

Opvallend: niet God, niet Jezus maar de Geest spreekt tot en door Filippus. Hand 8:29 De Geest zei tegen Filippus: ‘Ga naar die man daar in de wagen.’ In een uitleg (preek) staat Voeg je bij deze wagen, zegt een stem in hem. Letterlijk staat er iets van: wordt eraan vastgekleefd (kollèthèti) – een passieve vorm. Dat eraan verkleven gebéurt aan hem, al moet hij hard lopen om de wagen bij te benen. Gods Geest maakt een verbinding waardoor het lot van de eunuch verbonden raakt aan het lot van Filippus. In de joodse mystiek wordt het ‘verkleven’ gezien als onderdeel van het leesproces van de Schrift. Zie verder uitleg (preek).
De Geest doet meer: r39 (toen) greep de Geest van de Heer Filippus en nam hem mee ... 40 Filippus kwam terecht in Azotus; van daar reisde hij verder en verkondigde in alle steden het evangelie, tot hij in Caesarea aankwam.
=
Kunst tip: 'Filippus doopt de Ethiopiër' door Rembrandt van Rijn (1606-1665) circa 1626. Nu in het Museum Catharijneconvent in Utrecht (waar trouwens een erg leuke de Bijbel in Beeld tentoonstelling is tot 10aug14: 'Thuis in de Bijbel'. Ik kan me deze niet herinneren, maar vind het ook een hoog schoolplaat gehalte hebben. Link Rembrandt
Kunst tip2: Sporenvangod/Filippus zonder beschrijving

HANDELINGEN 8:26-40
Filippus en de Ethiopiër
26 Een engel van de Heer zei tegen Filippus: ‘Ga tegen de middag naar de verlaten weg van Jeruzalem naar Gaza.’ 27 Filippus deed wat hem gezegd werd en ging naar die weg toe. Daar kwam hij een Ethiopiër tegen, een eunuch, een hoge ambtenaar van de kandake, de koningin van Ethiopië, die belast was met het beheer van haar schatkist. Hij was in Jeruzalem geweest om daar God te aanbidden 28 en zat nu op de terugweg in zijn reiswagen de profeet Jesaja te lezen. 29 De Geest zei tegen Filippus: ‘Ga naar die man daar in de wagen.’ 30 Filippus haastte zich naar hem toe en hoorde hem de profeet Jesaja lezen, waarop hij vroeg: ‘Begrijpt u ook wat u leest?’ 31 De Ethiopiër antwoordde: ‘Hoe zou dat kunnen als niemand mij uitleg geeft?’ Hij nodigde Filippus uit om in te stappen en bij hem te komen zitten. 32 Dit was het schriftgedeelte dat hij las:
‘Als een schaap werd hij naar de slacht geleid;
als een lam dat stil is bij zijn scheerder
deed hij zijn mond niet open.
33 Hij werd vernederd en hem werd geen recht gedaan,
wie zal van zijn nakomelingen verhalen?
Want op aarde leeft hij niet meer.’
34 De eunuch vroeg aan Filippus: ‘Kunt u me zeggen over wie de profeet het heeft? Over zichzelf of over een ander?’ 35 Daarop begon Filippus met hem te spreken over het evangelie van Jezus, waarbij hij deze schrifttekst als uitgangspunt nam. 36 Onderweg kwamen ze bij een plaats waar water was, en de eunuch zei: ‘Kijk, water! Waarom zou ik niet gedoopt kunnen worden?’ 37*
38 Hij liet de wagen stilhouden en beiden liepen het water in, zowel Filippus als de eunuch, waarna Filippus hem doopte. 39 Toen ze uit het water kwamen, greep de Geest van de Heer Filippus en nam hem mee, en de eunuch zag hem niet meer, maar vervolgde zijn weg vol vreugde. 40 Filippus kwam terecht in Azotus; van daar reisde hij verder en verkondigde in alle steden het evangelie, tot hij in Caesarea aankwam.

In de Nieuwe Bijbelvertaling. Link naar de tekst: NBV/Handelingen8
*Andere handschriften hebben een extra vers: ‘[37] Filippus zei tegen hem: “Indien u gelooft met heel uw hart, is het toegestaan.” Hij antwoordde: “Ik geloof dat Jezus Christus de Zoon van God is.”’ >

Liever luisteren?
Rinus Kole op voorleesbijbel Of ga naar downloadbijbel. Handelingen is het 5e boek van het Nieuwe Testament. Ik doe graag wel eens iets aparts. Deze marathon past daar bij gezien het eenmalige unieke karakter. Verder hoop ik dat vele mensen door de nieuwe vertaling de Bijbel gaan begrijpen.

Uitleg van ds Marianne Vonkeman, predikante in Santpoort-Velserbroek op haar website Sporenvangod over de lectio divina, de heilige les in Handelingen 8 en 'kracht onderweg'. 'In dit verhaal over de zending van de kerk en de visie op haar taak, is deze kamerling een proto-type. Niet alleen komt hij van buiten Israël en is hij een slaaf, hij is ook een buitengeslotene. Eunuchs mogen de tempel niet. Zo staat het in Deuteronomium (32:1) voorgeschreven: iemand die ontmand is mag niet in de gemeente des Heren komen. Verder dan de voorhof komt hij niet, met al zijn macht moet hij toch buiten staan. Maar desondanks reist hij helemaal van Ethiopië naar Jeruzalem. Daar, in Jeruzalem, heeft hij een Schriftrol gekocht, van de profeet Jesaja. En daar staat opgeschreven het toekomstvisioen van Jesaja 56(:3): “laat de ontmande niet zeggen: zie ik ben een dorre boom. Want zo zegt de Here van de ontmanden, die mijn sabbatten onderhouden en verkiezen wat mij behaagt en vasthouden aan mijn verbond: Ik geef hun in mijn huis en binnen mijn muren, een gedenkteken en een naam, beter dan zonen en dochter; Ik geef hun een eeuwige naam die niet uitgeroeid zal worden.” Link Sporenvangod/kracht-onderweg

Op You Tube: Preek van Piet van de(r) Oever Wat is jouw droom!? Versta je de stem van God? Wat heeft God in je hart gelegd? over Handelingen 8:26-40 (56m) Link youtube


GEBED
Vast onderdeel van de afsluiting van een kerkdienst is een gebed en het (gezamenlijk) uitspreken van het 'Onze Vader' Het gebed dat Jezus heeft geleerd in Mattheus 6:9-13. Deze keer kies ik voor enkele coupletten uit psalm 62 als gebed gecombineerd. Een gebed dat van Petrus had kunnen zijn van wie we vorige week afscheid hebben genomen en wat minder bij Filippus en de Ethiopiër past.

Psalm 62
1 Voor de koorleider. Op de wijs van Jedutun. Een psalm van David.

2 Alleen bij God vindt mijn ziel haar rust,
van hem komt mijn redding.
3 Hij alleen is mijn rots en mijn redding,
mijn burcht, nooit zal ik wankelen.

6b Zoek rust, mijn ziel, bij God alleen,
van hem blijf ik alles verwachten.
7 Hij alleen is mijn rots en mijn redding,
mijn burcht, ik zal niet wankelen.

8 Bij God is mijn redding en eer,
mijn machtige rots, mijn schuilplaats is God.
9 Vertrouw op hem, mijn volk, te allen tijde,
open voor hem uw hart,
God is onze schuilplaats. sela

12 Eenmaal heeft God gesproken,
tweemaal heb ik het gehoord:
‘De macht is aan God.’
13 Bij u, Heer, is ontferming,
u beloont ieder mens
naar zijn daden.

VOLGENDE WEEK
22 juni 2014, 1e zondag na Drie-eenheid

Op het Oecumenisch leesrooster staan: Jeremia 20:7-13, Psalm 69:14-­29, (Romeinen 5:15-19) en Matteüs 10:16-33. Dat las ik nog niet.

Op het alternatief leesrooster staan Jezus Sirach 35:1-22a, Psalm 19 en de Brief aan de Romeinen 2:9-16.

Contact: Reactie en opmerkingen graag naar
watlezenwedezeweek @ yahoo.com